Αύξηση συντάξεων για ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων στο Δημόσιο

Σημαντικές αυξήσεις στις συντάξεις ειδικών κατηγοριών ασφαλισμένων του Δημοσίου φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς επανέρχεται η σύνδεση των συνταξιοδοτικών παροχών με τις αποδοχές των εν ενεργεία δημοσίων λειτουργών και υπαλλήλων.

Η βασική αλλαγή προβλέπει ότι οι συντάξεις των δικαιούχων θα ανέρχονται στο 80% των συντάξιμων αποδοχών, ποσοστό που οδηγεί σε ουσιαστική ενίσχυση των παροχών τόσο για τους νέους όσο και για τους ήδη συνταξιούχους των συγκεκριμένων κατηγοριών.

Οι ρυθμίσεις αφορούν πρόσωπα που είχαν εξαιρεθεί από το σύστημα υπολογισμού συντάξεων που θεσπίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου και διατήρησαν το ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι αλλαγές θα εφαρμοστούν και σε όσους έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 2017, γεγονός που δημιουργεί προϋποθέσεις για αναδρομικές αυξήσεις στις καταβαλλόμενες συντάξεις.

Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται δημόσιοι λειτουργοί και υπάλληλοι, πολιτικοί και στρατιωτικοί οι οποίοι υπέστησαν πλήρη ανικανότητα εξαιτίας τρομοκρατικής ενέργειας, δολοφονικής επίθεσης ή κατά την εκτέλεση υπηρεσίας που ενέχει αυξημένο κίνδυνο.

Δικαιούχοι είναι τόσο οι έμμισθοι όσο και οι άμισθοι δημόσιοι λειτουργοί, ενώ καλύπτονται επίσης υπουργοί, βουλευτές, δήμαρχοι, πρόεδροι κοινοτήτων, μέλη διοικητικών συμβουλίων και εργαζόμενοι φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα που υπάγονται στις σχετικές συνταξιοδοτικές διατάξεις.

Καθοριστικής σημασίας είναι η πρόβλεψη ότι ως πλήρης ανικανότητα αναγνωρίζεται ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, όπως αυτό πιστοποιείται από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές. Για τους δικαιούχους αυτούς, η σύνταξη δεν θα υπολογίζεται μόνο με βάση τον βαθμό που κατείχαν κατά τον χρόνο αποχώρησης, αλλά με βάση την υπηρεσιακή εξέλιξη που θα είχαν εάν συνέχιζαν κανονικά την υπηρεσία τους.

Ειδικότερα, για τους πολιτικούς υπαλλήλους λαμβάνεται υπόψη ο προκαταληκτικός βαθμός ή το μισθολογικό κλιμάκιο στο οποίο θα είχαν εξελιχθεί, προσαυξημένο με τα αντίστοιχα επιδόματα χρόνου υπηρεσίας και μισθολογικές ωριμάνσεις που αντιστοιχούν σε 35 έτη πραγματικής υπηρεσίας.

Αντίστοιχη φιλοσοφία ακολουθείται και για τους στρατιωτικούς, με συγκεκριμένα όρια βαθμολογικής εξέλιξης ανά κατηγορία προσωπικού. Για τους οπλίτες προβλέπεται επιπλέον εγγύηση ώστε η σύνταξή τους να μην υπολείπεται της αντίστοιχης σύνταξης αναπήρου πολέμου με το ίδιο ποσοστό αναπηρίας.

Κομβικό στοιχείο του νέου πλαισίου είναι η επανασύνδεση των συντάξεων με τις αποδοχές των εν ενεργεία υπαλλήλων. Στην πράξη, κάθε μελλοντική αύξηση στους βασικούς μισθούς ή στα συντάξιμα επιδόματα θα μεταφέρεται αυτόματα και στις συντάξεις των δικαιούχων, ακόμη και εάν αυτοί έχουν αποχωρήσει από την υπηρεσία εδώ και χρόνια.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένας μόνιμος μηχανισμός αναπροσαρμογής, ο οποίος καταργεί την ανάγκη ειδικών νομοθετικών παρεμβάσεων για την αύξηση των συγκεκριμένων συντάξεων.

Στις συντάξιμες αποδοχές θα περιλαμβάνεται ο βασικός μισθός, καθώς και συγκεκριμένα επιδόματα που αναγνωρίζονται από τη νομοθεσία ως συντάξιμα και επί των οποίων επιβάλλονται ασφαλιστικές κρατήσεις υπέρ κύριας σύνταξης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πάγια αποζημίωση και η προσαύξηση χρόνου υπηρεσίας των δικαστικών λειτουργών, το επίδομα διδασκαλίας και έρευνας των πανεπιστημιακών, το επίδομα νοσοκομειακής απασχόλησης και ειδικών συνθηκών για τους γιατρούς του ΕΣΥ, το ειδικό επίδομα έρευνας για ερευνητές, το επίδομα ειδικών καθηκόντων των διπλωματικών υπαλλήλων, καθώς και μέρος του επιδόματος θέσης ευθύνης για προϊσταμένους οργανικών μονάδων.

Επιπλέον, λαμβάνεται υπόψη και το επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας όταν αυτό καταβαλλόταν κατά την αποχώρηση από την υπηρεσία.

Αντίθετα, εκτός υπολογισμού παραμένουν επιδόματα παραγωγικότητας, έξοδα παράστασης, έξοδα κίνησης και λοιπές παροχές που δεν θεωρούνται συντάξιμες, εκτός εάν υπάρχει ειδική διάταξη που ορίζει διαφορετικά.

Μάλιστα, οι ίδιες προβλέψεις επεκτείνονται στις επικουρικές συντάξεις, στα μερίσματα, στα εφάπαξ βοηθήματα και στις παροχές των μετοχικών και επικουρικών ταμείων, σαν οι δικαιούχοι να είχαν συμπληρώσει πλήρη ασφαλιστικό χρόνο. Πρόκειται για διάταξη που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική συνολική αύξηση των εισοδημάτων των δικαιούχων, καθώς επηρεάζει το σύνολο των συνταξιοδοτικών παροχών.

Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται για τα θύματα τρομοκρατικών ενεργειών και βίαιων εγκλημάτων που συνδέονται με την άσκηση των καθηκόντων τους. Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι θα μπορούν να συνταξιοδοτούνται ανεξάρτητα από τα έτη υπηρεσίας που έχουν συμπληρώσει, ενώ η σύνταξή τους θα υπολογίζεται με βάση τον καταληκτικό βαθμό που θα μπορούσαν να καταλάβουν κατά την κανονική υπηρεσιακή τους εξέλιξη.

Παράλληλα, το νέο πλαίσιο ενισχύει την προστασία των οικογενειών όσων έχασαν τη ζωή τους κατά την εκτέλεση του καθήκοντος. Σε αρκετές περιπτώσεις η σύνταξη θα υπολογίζεται σαν ο θανών να είχε συμπληρώσει 35 έτη συντάξιμης υπηρεσίας, αυξάνοντας αισθητά τα ποσά που θα λαμβάνουν οι επιζώντες δικαιούχοι.

Αντίστοιχα, επεκτείνονται οι προβλέψεις για τις οικογένειες των θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών, καθώς πλέον δικαιούχοι καθίστανται και οι γονείς θανόντων που ήταν χήροι ή διαζευγμένοι χωρίς παιδιά, ενώ προβλέπεται πλήρης μεταβίβαση του μεριδίου σε περίπτωση θανάτου του ενός γονέα.

Με το ίδιο νομοσχέδιο αυξάνεται το ηλικιακό όριο για τη χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου γονέα στα τέκνα συνταξιούχων. Με τη νέα διάταξη, η παροχή θα συνεχίζεται έως τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας τους, υπό την προϋπόθεση ότι παραμένουν άγαμα.

Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη νέο τρόπο υπολογισμού του επιδόματος αναπηρίας, το οποίο θα συνδέεται με τον βασικό μισθό του βαθμού ή του μισθολογικού κλιμακίου του δικαιούχου. Τέλος, περιλαμβάνεται διάταξη με την οποία το Δημόσιο παραιτείται από την αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών που προέκυψαν από μηχανογραφικά λάθη κατά τον επανυπολογισμό συντάξεων και αναδρομικών προηγούμενων ετών.