Σημαντικά αυξημένος σε σχέση με πέρυσι είναι ο αριθμός των κενών θέσεων απασχόλησης στον τουρισμό, επιβεβαιώνοντας για μία ακόμη χρονιά το οξύ πρόβλημα στελέχωσης που αντιμετωπίζει ο κλάδος ευρύτερα.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι ελλείψεις προσωπικού σε ξενοδοχεία, επιχειρήσεις εστίασης και δραστηριότητες ψυχαγωγίας ξεπέρασαν φέτος τις 85.000 θέσεις, καταγράφοντας αύξηση άνω του 40% σε σχέση με το 2025, όταν οι αντίστοιχες ανάγκες υπολογίζονταν σε περίπου 60.000 θέσεις.
Μέρος αυτών των ελλείψεων, ήτοι περίπου το 10%, καλύφθηκε, όπως τόνισε ο Κωνσταντίνος Μαρινάκος, Αναπληρωτής Καθηγητής Τουριστικού Μάνατζμεντ του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, πρόεδρος του Τουριστικού Οργανισμού Πελοποννήσου και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, μέσω του συστήματος των μετακλήσεων εργαζομένων από τρίτες χώρες.
Σύμφωνα με τον Κ. Μαρινάκο, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί πλέον διαρθρωτικό πρόβλημα για τον ελληνικό τουρισμό και δεν συνδέεται αποκλειστικά με τις αυξημένες ανάγκες της θερινής περιόδου. Όπως επισημαίνει, τα τελευταία χρόνια έχει περιοριστεί σημαντικά η δεξαμενή διαθέσιμων εργαζομένων, καθώς πολλοί αποχώρησαν από τον κλάδο κατά την περίοδο της πανδημίας, αναζητώντας πιο σταθερές συνθήκες απασχόλησης σε άλλους τομείς της οικονομίας.
Παράλληλα, τονίζει ότι ένας σημαντικός αριθμός απασχολούμενων στον κλάδο, έχει απορροφηθεί από την αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων.
«Έχουμε κι εμείς ως επιχειρηματίες ευθύνη για το γεγονός ότι πλέον οι νέοι δεν επιλέγουν τον τουρισμό ως κλάδο για να απασχοληθούν, γιατί δεν τους έχουμε πείσει ότι αυτό το επάγγελμα δεν είναι ευκαιριακό, έχει προοπτικές. Παρά το γεγονός ότι έχουμε αυξήσει τους μισθούς, σε κάποιες περιπτώσεις οι αμοιβές υπερβαίνουν τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας του κλάδου, καταγράφουμε μεγάλες απώλειες τα τελευταία χρόνια σε ανθρώπινο δυναμικό», είπε ο Κ. Μαρινάκος, στο πλαίσιο της παρουσίασης του διαπανεπιστημιακού προγράμματος «Διοίκηση Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων - Executive MBA in Hotel Management» (συνεργασία Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου) το οποίο φιλοδοξεί να καλύψει το κενό σε στελέχη υψηλής εξειδίκευσης στον κλάδο της φιλοξενίας.
Πού εντοπίζονται οι ελλείψεις
Σύμφωνα με τη μελέτη «Το Μέλλον του Ελληνικού Ξενοδοχείου: Ευκαιρίες & Προκλήσεις» που παρουσίασε πρόσφατα η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ), σε συνεργασία με την Deloitte Ελλάδος, σε ό,τι αφορά αμιγώς τον ξενοδοχειακό κλάδο, μία στις δύο επιχειρήσεις στην Ελλάδα δεν βρίσκει προσωπικό.
Η εικόνα των ελλείψεων αποτυπώνεται κυρίως στις ειδικότητες πρώτης γραμμής, οι οποίες είναι απαραίτητες για την καθημερινή λειτουργία ξενοδοχείων, εστιατορίων και επιχειρήσεων ψυχαγωγίας. Συγκεκριμένα, το 55% των ξενοδόχων αξιολογεί τη δυσκολία στελέχωσης ως πολύ ή πάρα πολύ υψηλή, ενώ ένα επιπλέον 32% τη χαρακτηρίζει ως μέτρια.
Πιο αναλυτικά, οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίζονται στο προσωπικό καθαριότητας και δωματίων, το οποίο αναφέρθηκε από το 73% των επιχειρήσεων ως η ειδικότητα με τις σημαντικότερες ελλείψεις. Ακολουθεί το προσωπικό κουζίνας και σέρβις με ποσοστό 64%, ενώ υψηλά ποσοστά καταγράφονται και στην τεχνική υποστήριξη και συντήρηση (41%) καθώς και στις θέσεις υποδοχής και ρεσεψιόν (30%).
Σημαντικά μικρότερες, αλλά υπαρκτές, είναι οι ελλείψεις σε εξειδικευμένες θέσεις όπως το marketing και οι πωλήσεις (8%), η διοίκηση και διαχείριση μονάδων (7%) και η υποστήριξη πληροφοριακών συστημάτων (7%).
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, βασική αιτία του προβλήματος είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσωπικού, την οποία επικαλείται το 67% των ξενοδόχων, ενώ ακολουθεί η έντονη εποχικότητα του κλάδου με ποσοστό 63%. Αντίθετα, οι αμοιβές εμφανίζονται χαμηλότερα στη σχετική κατάταξη, καθώς αναφέρονται από το 24% των επιχειρήσεων ως βασικός παράγοντας δυσκολίας στελέχωσης. Παράλληλα, το 36% των ξενοδόχων αποδίδει το πρόβλημα στην έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων, ενώ το 26% θεωρεί ότι η κοινωνική αντίληψη για τα τουριστικά επαγγέλματα λειτουργεί αποτρεπτικά για την προσέλκυση νέων εργαζομένων.
«Η ευρεία αυτή καταγραφή υπογραμμίζει ότι το ζήτημα της στελέχωσης αποτελεί εκτεταμένη και δομική πρόκληση για τον κλάδο, επηρεάζοντας άμεσα την ικανότητα των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις λειτουργικές τους ανάγκες και να διατηρούν σταθερό επίπεδο ποιότητας στις παρεχόμενες υπηρεσίες», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Σε ό,τι αφορά την πρόθεση επένδυσης στην εκπαίδευση προσωπικού, το 40% των ξενοδόχων δηλώνει ότι επενδύει ή σχεδιάζει να επενδύσει σε μέτριο βαθμό στην εκπαίδευση και επανακατάρτιση του προσωπικού του, το 36% σε υψηλό βαθμό και ένα επιπλέον 5% σε πολύ υψηλό βαθμό. Αντίθετα, μόλις το 19% δηλώνει περιορισμένη ή μηδενική επένδυση στον συγκεκριμένο τομέα.