Ερχεται το μεγαλύτερο επαγγελματικό ταμείο στην Ελλάδα

Το δημογραφικό πρόβλημα και η ταχεία γήρανση του πληθυσμού αναδεικνύουν την ανάπτυξη της επαγγελματικής ασφάλισης ως αναγκαία συνθήκη για τη διατήρηση επαρκών συνταξιοδοτικών παροχών τα επόμενα χρόνια.

Αυτό ήταν το βασικό συμπέρασμα που κυριάρχησε στις εργασίες του 7ου Συνεδρίου Επαγγελματικής Ασφάλισης, όπου τόσο ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας αλλά και η πλειονότητα των προερχόμενων από την αγορά ομιλητών, υπογράμμισαν ότι ο δεύτερος πυλώνας ασφάλισης καλείται να διαδραματίσει πολύ πιο κεντρικό ρόλο στο μέλλον.

Αν και πρόκειται για έναν θεσμό που υπάρχει στη χώρα μας σχεδόν 25 χρόνια, και φέτος, 7ο συνεχόμενο χρόνο που η ΕΛΕΤΕΑ πραγματοποιεί το συνέδριό της, οι ομιλητές προέβαλαν την ενίσχυση της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης μέσω των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) ως την πλέον ρεαλιστική απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ασφαλιστικό σύστημα. Και αυτό, γιατί όλες οι φωνές συνέτειναν στην άποψη πως οι δημόσιες συντάξεις δύσκολα θα μπορέσουν από μόνες τους να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης για τις επόμενες γενιές εργαζομένων.

Νέο νομοσχέδιο

Στο πλαίσιο αυτό, η αγορά στρέφει πλέον το ενδιαφέρον της στο νέο νομοσχέδιο που ετοιμάζει το υπουργείο Εργασίας, το οποίο σύμφωνα και με την αρμόδια υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, αναμένεται να δώσει νέα ώθηση στον θεσμό. Παρουσιάζοντας τις βασικές κατευθύνσεις της μεταρρύθμισης, η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου τόνισε πως μεταξύ των παρεμβάσεων που προωθούνται περιλαμβάνονται η δημιουργία «ανοιχτών» ΤΕΑ, ώστε μικρότερες επιχειρήσεις να μπορούν να εντάσσονται ευκολότερα σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, η πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων όταν οι εργαζόμενοι αλλάζουν εργοδότη, καθώς και νέα φορολογικά κίνητρα που θα καταστήσουν τη συμμετοχή πιο ελκυστική για εργοδότες και ασφαλισμένους. Παράλληλα, προωθείται η εξομοίωση του πλαισίου λειτουργίας των ΤΕΑ με τα νέα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης.

Η αγορά αναμένει με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις τελικές διατάξεις του νομοσχεδίου, καθώς θεωρεί ότι μπορούν να επιταχύνουν σημαντικά τη διείσδυση του θεσμού στην ελληνική οικονομία. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του υπό αδειοδότηση ΤΕΑ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα κλαδικά ταμεία της χώρας. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Χρήστο Νούνη, το συγκεκριμένο εγχείρημα αφορά περισσότερες από 10.500 ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και περίπου 150.000 εργαζόμενους, αποτυπώνοντας τις δυνατότητες ανάπτυξης που υπάρχουν στον χώρο των πολυεργοδοτικών και κλαδικών ταμείων.

Στοιχεία κλάδου

Άλλωστε, ακόμη και σε καθεστώς μερικής αδράνειας, τα στοιχεία του κλάδου καταγράφουν ανοδική πορεία. Η αξία των περιουσιακών στοιχείων των ΤΕΑ, όπως ανέφερε ο κ. Νούνης, ανήλθε στα 2,83 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, ενώ οι εκπρόσωποι της αγοράς εκτιμούν ότι η ολοκλήρωση του νέου θεσμικού πλαισίου μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη δημιουργία νέων ταμείων και την προσέλκυση περισσότερων εργαζομένων. Αναλυτικά, σύμφωνα με τον κ. Νούνη, στις 31 Δεκεμβρίου 2025 τα περιουσιακά στοιχεία του συνόλου των ΤΕΑ στην Ελλάδα ανέρχονταν σε 2,833 δισ. ευρώ, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 12,9%. Ειδικότερα, τα ΤΕΑ Προαιρετικής Ασφάλισης εμφάνισαν ενεργητικό ύψους 621 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 33,5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σε βάθος χρόνου, από το 2012 έως το 2025, η αξία ενεργητικού των ΤΕΑ Προαιρετικής Ασφάλισης αυξήθηκε κατά 620%, καθώς από 86 εκατ. ευρώ και 9 Ταμεία το 2012 διαμορφώθηκε σε 621 εκατ. ευρώ και 29 Ταμεία το 2025.

Όσον αφορά τις επενδυτικές αποδόσεις, η μέση σταθμική απόδοση του υπό διαχείριση χαρτοφυλακίου όλων των φορέων Επαγγελματικής Ασφάλισης διαμορφώθηκε το 2025 σε 7,2%, έναντι 7,6% το 2024 και 9,5% το 2023. Παράλληλα, τα ελληνικά ΤΕΑ κατέγραψαν κατά την περίοδο 2011–2025 μέση ετήσια επενδυτική απόδοση 4,5%, στοιχείο που, σύμφωνα με τον κ. Νούνη, αποτυπώνει την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας τους και της επενδυτικής διαχείρισης των αποθεματικών τους.

Ευρωπαϊκή στρατηγική

Τις εργασίες του συνεδρίου χαιρέτησε με βιντεοσκοπημένο μήνυμα και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος συνέδεσε άμεσα την Επαγγελματική Ασφάλιση με τη στρατηγική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings & Investments Union – SIU).

Όπως σημείωσε, η Ευρώπη καλείται να χρηματοδοτήσει τις μεγάλες προτεραιότητες των επόμενων δεκαετιών — από την άμυνα και την ενεργειακή αυτονομία έως τις ψηφιακές υποδομές, την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες του μέλλοντος.

«Ποιος θα χρηματοδοτήσει το μέλλον της Ευρώπης; Η απάντηση είναι απλή: η ίδια η Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι στην Ευρώπη υπάρχουν περισσότερα από 13 τρισ. ευρώ ιδιωτικών αποταμιεύσεων και ότι η μεγάλη πρόκληση είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε μεγαλύτερο μέρος αυτών των κεφαλαίων να επενδύεται εντός Ευρώπης και να στηρίζει την ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, σημειώνοντας ότι βρίσκονται «στην καρδιά της λύσης», καθώς λειτουργούν ως θεσμοί μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και επένδυσης. Όπως ανέφερε, η Επαγγελματική Ασφάλιση «δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στην οικονομική ασφάλεια των πολιτών και στις αναπτυξιακές ανάγκες της οικονομίας», ενώ τόνισε ότι η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα αποτελεί στρατηγική επιλογή για την Ελλάδα.