Τα σήματα που στέλνει η αγορά για τις τιμές ρεύματος τον Ιούλιο

Τη χαμηλότερη τιμή χονδρικής στην Ευρώπη, πλην φυσικά των σκανδιναβικών χωρών, έχει για μια ακόμη φορά σήμερα η Ελλάδα λόγω της υπερπαραγωγής φωτοβολταϊκών, που σε επίπεδο μήνα κινείται οριακά κάτω από την αντίστοιχη του Μαίου, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό για τα πράσινα τιμολόγια του Ιουλίου.

Ενόψει του παραδοσιακά πιο κρίσιμου καλοκαιρινού μήνα για τις τιμές στο ρεύμα, τα σήματα που στέλνει η αγορά δείχνουν ότι τα τιμολόγια που θα ανακοινώσουν σε δέκα ημέρες οι πάροχοι δεν θα έχουν σημαντικές αλλαγές, αφού η υπερπαραγωγή από ΑΠΕ που συμμετέχουν καθημερινά με 60- 65% στο ενεργειακό μείγμα, περιορίζουν τις μονάδες φυσικού αερίου κάτω από το 30%.

Αν δεν αλλάξει δραματικά κάτι μέσα στις επόμενες ημέρες, οι οικιακοί καταναλωτές σε ποσοστό άνω του 80% θα συνεχίσουν για έναν ακόμη μήνα να πληρώνουν τη πράσινη κιλοβατώρα κατά μέσον όρο γύρω στα 15 λεπτά ή και κάτω απ' αυτά, όσο το Μάιο και τον Ιούνιο.

Αν μάλιστα η διεθνής πρωτοπορία της χώρας στις ΑΠΕ συνδυάζονταν με πολλές εγκατεστημένες μπαταρίες, όπου είμαστε από τους ουραγούς πανευρωπαικά και δεν χρειαζόταν να “πετάμε” τεράστιες ποσότητες φθηνής πράσινης ενέργειας, καλύπτοντας τις ανάγκες μας το βράδυ με ακριβό φυσικό αέριο, τότε η χονδρική θα ήταν ακόμη χαμηλότερη, κάτι που θα αποτυπώνονταν περαιτέρω στις τελικές τιμές ρεύματος.

Στο πανευρωπαϊκό χάρτη τιμών, η μέση χονδρική για σήμερα στην Ελλάδα "κλειδώνει" στα 82,87 ευρώ/ Μεγαβατώρα, δηλαδή έχουμε τη 2η φθηνότερη αγορά (όπως και τη Παρασκευή) πίσω από τους μόνιμους πρωταθλητές λόγω νερών Σκανδιναβούς, όταν η πλούσια σε ΑΠΕ Ιβηρική (Ισπανία, Πορτογαλία) “πάιζει” στα 99,89 ευρώ και η Κ.Ευρώπη (π.χ. Αυστρία - Ουγγαρία - Σλοβακία) στα 124-125 ευρώ/ MWh.

Η γειτονική μας Βουλγαρία με την οποία κάποτε ακολουθούσαμε βίους παράλληλους, κινείται σήμερα στα 91,5 ευρώ, καθώς λόγω των πολλών ελληνικών εξαγωγών, η χωρητικότητα της μεταξύ μας διασύνδεσης έχει γεμίσει, όπως συμβαίνει σταθερά τους τελευταίους μήνες, με αποτέλεσμα την αποσύζευξη των δύο αγορών (market decoupling) και τη διαμόρφωση των τιμών ξεχωριστά σε κάθε χώρα.

Συνοψίζοντας, τρεις είναι οι παράγοντες που ενισχύουν την εκτίμηση ότι τα πράσινα τιμολόγια θα παραμείνουν αμετάβλητα και τον Ιούλιο.

1. Η μέση χονδρική στην Ελλάδα για τις πρώτες 22 ημέρες του Ιουνίου είναι στα 88,49 ευρώ / Μεγαβατώρα, όσο και η τιμή στην οποία έκλεισε ο Μάιος (89 ευρώ/ MWh).
2. Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, η Δυτική και Κεντρική Ευρώπη θα βιώσει μέσα στην εβδομάδα ισχυρούς καύσωνες, όταν στην Ελλάδα θα διατηρηθεί ένα φυσιολογικό και μάλλον δροσερό καλοκαιρινό σκηνικό με το τόνο να δίνουν τα μελτέμια. Στο βαθμό που δεν υπάρξει κάποια απότομη αλλαγή, ο μήνας θα κλείσει με παρόμοια επίπεδα χονδρικής.
3. Τα αποθέματα νερών στους ταμιευτήρες της ΔΕΗ, που χρησιμοποιήθηκαν με φειδώ όλους τους προηγούμενους μήνες, βρίσκονται στις 2.790 Γιγαβατώρες. Όπως δείχνει ο πίνακας, κινούνται σε πολύ ικανοποιητικά επίπεδα- κοντά σε εκείνα του Μαρτίου- όταν ένα χρόνο πριν βρίσκονταν στα 2.250 Γιγαβατώρες. Οντας αυξημένα κατά 22% από πέρυσι δίνουν ανάσες στο σύστημα για το φετινό καλοκαίρι.

Εξαγωγείς ρεύματος στο 75% των ωρών

Σε επίπεδο εξαγωγών, η τάση των προηγούμενων μηνών συνεχίζεται αμείωτη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι στο πρώτο 20ήμερο του Ιουνίου εξάγαμε στο 75% των συνολικών ωρών. Από το σύνολο των 480 ωρών (20 ημέρες χ 24 ώρες), είμασταν εξαγωγικοί για 358 ώρες και εισαγωγικοί μόνο για 122 ώρες. Το Μάιο οι επιδόσεις προς τη Βουλγαρία ήταν ακόμη υψηλότερες, καθώς εξάγαμε ηλεκτρική ενέργεια στους γείτονες στο 96% των ωρών του μήνα.

Κάπως έτσι διατηρούμαστε για έναν ακόμη μήνα στη θέση του 4ου μεγαλύτερου καθαρού εξαγωγέα ρεύματος στην Ευρώπη, σε απόλυτους αριθμούς, πίσω μόνο από Γαλλία (με τα πολλά πυρηνικά), Σουηδία και Ολλανδία, και ξεπερνώντας οριακά ακόμη και αυτήν την Ισπανία. Στο πρώτο εικοσαήμερο εξάγαμε συνολικά 4,4 Τεραβατώρες, έναντι 49 Τεραβατωρών της Γαλλίας, 13,4 TWh της Σουηδίας και 7,1 TWh της Ολλανδίας, αλλά 4,2 TWh της Ισπανίας.

Αν φυσικά ο ρυθμός εγκατάστασης των μπαταριών είχε τρέξει ταχύτερα και δεν είμασταν από τους ουραγούς πανευρωπαϊκά με ισχύ μόλις 220 MW στην αποθήκευση - έναντι των 3,5 GW που λέγεται ότι έχει εγκαταστήσει η γειτονική Βουλγαρία - οι ποσότητες της φθηνής πράσινης ενέργειας που σήμερα “πετιούνται”, δηλαδή περικόπτονται για να απομακρυνθεί ο κίνδυνος ενός μπλακ άουτ, θα χρησιμοποιούνταν για να καλύψουν τις ανάγκες μας το βράδυ, περιορίζοντας τη χρήση των ακριβών μονάδων αερίου.

Και όσο λιγότερες ώρες δουλεύουν οι μονάδες φυσικού αέριου, τόσο μειώνεται και ο βαθμός στον οποίο καθορίζουν την Οριακή Τιμή του Συστήματος (μέση τιμή χονδρικής), σύμφωνα με το στρεβλό ακόμη ευρωπαϊκό μοντέλο.

Το παράδοξο βέβαια είναι ότι παρ’ ότι η μαζική εγκατάσταση μπαταριών στη Βουλγαρία θα έπρεπε λογικά να έχει οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές χονδρικής από τις αντίστοιχες ελληνικές - με χρήση και κατά τις βράδυνες ώρες φθηνής αποθηκευμένης πράσινης ηλιακής ενέργειας- αυτό δεν φαίνεται να συμβαίνει.

Συγκρίνοντας τις διακυμάνσεις στη χονδρική μεταξύ των δύο χωρών, φαίνεται ότι τα μεσημέρια είμαστε φθηνότεροι, ενώ τα βράδια οι τιμές διατηρούνται ίδιες. Η σύγκριση όπως δείχνει ο παρακάτω πίνακας αφορά τη σημερινή ημέρα, ωστόσο παρόμοια ήταν η εικόνα και τις προηγούμενες εβδομάδες.

Σύμφωνα με μια ερμηνεία, οι μαζικές επενδύσεις σε μπαταρίες στις οποίες φαίνεται να πρωτοστατεί η Βουλγαρία, πιθανώς να μην έχουν ακόμη ολοκληρωθεί και να βρίσκονται υπό κατασκευή, γεγονός που φυσικά δεν αναιρεί τη μεγάλη εικόνα. Το πόσο πίσω έχει μείνει η Ελλάδα στον τομέα αυτό και ότι απαιτείται επιτάχυνση ώστε να σταματήσουμε να χάνουμε τόσο μεγάλη πλεονάζουσα σήμερα πράσινη παραγωγή.

Η αισιόδοξη προσέγγιση του ΥΠΕΝ είναι ότι μέσα στο καλοκαίρι θα ανέβει η ελληνική επίδοση και ότι θα καταστεί εφικτή η εγκατάσταση 500-600 MW μπαταριών (αποτελούν ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης), ώστε συνδυαστικά με τη λειτουργία των υδροηλεκτρικών, να χρειαστεί μικρή φέτος επιστράτευση των μονάδων φυσικού αερίου, κάτι που φυσικά θα φανεί στη πορεία των αμέσως επόμενων μηνών.