Αντιμέτωπη με το υψηλότερο ενεργειακό κόστος μεταξύ 24 ευρωπαϊκών χωρών συνεχίζει να βρίσκεται η ελληνική βιομηχανία, γεγονός που μαζί με άλλα εμπόδια, όπως η χρηματοδότηση και οι παθογένειες της δημόσιας διοίκησης, την κάνουν να νιώθει ακόμη μεγαλύτερη την πίεση του ανταγωνισμού.
Και μπορεί το πακέτο στήριξης των 95 εκατ. ευρώ που εξήγγειλε προ μηνός ο Πρωθυπουργός να είναι αναμφίβολα θετικό, εντούτοις το πρόβλημα δεν έχει επιλυθεί, καθώς τα οφέλη για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις θα αρχίσουν να φαίνονται από του χρόνου.
Αποτέλεσμα είναι ότι επτά στις δέκα ελληνικές επιχειρήσεις (72%) θεωρούν ότι οι τιμές της ενέργειας είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο για να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις, πλήττοντας άμεσα την ανταγωνιστικότητα και την θέση τους, ειδικά αν “παίζουν” στις διεθνείς αγορές, όταν ο μέσος όρος στην Ευρώπη βρίσκεται στο 37%. Στην Ελλάδα δηλαδή το ποσοστό είναι διπλάσιο.
Αυτά είναι μεταξύ άλλων τα συμπεράσματα του δείκτη διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας που έχει καταρτίσει ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ), ο οποίος εκπροσωπεί τις μεταποιητικές επιχειρήσεις της ελληνικής περιφέρειας, και θα παρουσιαστούν σήμερα σε ειδική εκδήλωση, συμπεριλαμβάνοντας πλειάδα παραμέτρων, από την χρηματοδότηση και την γραφειοκρατία μέχρι την κυκλική οικονομία.
Αν και τα στοιχεία, τα οποία αντλούν δεδομένα από την Eurostat, την ΕΤΕπ αλλά και απαντήσεις των ίδιων των επιχειρήσεων σε ερωτηματολόγια, αφορούν το ενεργειακό κόστος του 2025, δηλαδή δεν έχουν συμπεριλάβει τις πρόσφατες κυβερνητικές πρωτοβουλίες και την επιδότηση στην τιμή ρεύματος μέσω κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών εργαλείων (CISAF, METSAF), εντούτοις αναδεικνύουν μια τάση.
Οι δείκτες της υστέρησης
Κοιτάζοντας την μεγάλη εικόνα, σε σύνολο 24 χωρών - πλην Μάλτας, Κύπρου και Λουξεμβούργου, όπου η συμμετοχή της μεταποίησης ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι πολύ μικρή - η Ελλάδα κατέχει την χειρότερη επίδοση στο ενεργειακό κόστος, όπως είπε χθες η Γενική Διευθύντρια του ΣΒΕ, Βίκυ Λοΐζου, από το βήμα του ετησίου συνεδρίου “Ενέργεια & Ανάπτυξη” του Ινστιτούτου ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ).
Τόσο στην κατηγορία “ενεργειακό κόστος και ανταγωνιστικότητα”, όσο και ως προς την “ενεργειακή ασφάλεια και αποδοτικότητα” που αμφότερες συνθέτουν τον δείκτη “Eνεργειακό Περιβάλλον και Αξιοπιστία Δικτύων”, η Ελλάδα βλέπει την πλάτη πολλών.
Η χειρότερη επίδοση μεταξύ των 24
Και έχει την σημασία του ότι η υστέρηση έναντι των ομοειδών επιχειρήσεων δεν περιορίζεται στο ενεργειακό κόστος αλλά επεκτείνεται και στην ποιότητα των εγχώριων υποδομών ηλεκτρισμού, καθώς αυτές δεν ανταποκρίνονται στις νέες ενεργειακές απαιτήσεις, σύμφωνα με όσα λένε οι ίδιες οι βιομηχανίες.
“Η κατάσταση δεν αντιμετωπίζεται με εμβαλωματικές λύσεις και αποκομμένα μέτρα ad hoc. Το δείχνει η κρίση που διανύουμε. Απαιτεί μια στοχευμένη βιομηχανική πολιτική με μόνιμες και διαρθρωτικές λύσεις, από ένα συνδυασμό της ελάφρυνσης του κόστους με χρηματοδοτικά εργαλεία για αποθήκευση, εξηλεκτρισμό και αναβάθμιση των δικτύων, ώστε να μην χρειάζεται στην επόμενη κρίση να έρθει η τότε κυβέρνηση να μας ενισχύσει”, ανέφερε η κα Λοΐζου.
Μακροχρόνια στρατηγική
Στην ουσία αυτό που λένε οι άνθρωποι του χώρου είναι ότι το ζητούμενο, δεν είναι απλώς η παροχή έκτακτων οικονομικών ενισχύσεων, αλλά η χάραξη μιας σταθερής μακροπρόθεσμης στρατηγικής, που θα στηρίζεται σε μόνιμες διαρθρωτικές παρεμβάσεις και όχι σε προσωρινά μέτρα, ώστε να διασφαλιστούν οι όροι για τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας παραγωγής.
Τη διάσταση του προβλήματος σε διεθνές επίπεδο αναδεικνύει και η τελευταία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) για τον εξηλεκτρισμό (Electrification Report), την οποία παρουσίασε στο συνέδριο του ΙΕΝΕ ο αναλυτής του Οργανισμού, Απόστολος Πετρόπουλος. Η έκθεση καταρτίστηκε τον Σεπτέμβριο, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή κρίση βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη.
Ανάμεσα στους βασικούς στόχους είναι η αύξηση του μεριδίου του ηλεκτρισμού στην παγκόσμια τελική κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035, από περίπου 23% σήμερα, στο πλαίσιο των φιλοδοξιών που συνδέονται με την COP31.
Ταυτόχρονα όμως, η έκθεση εστιάζει και στο μεγάλο ενεργειακό χάσμα μεταξύ Ευρώπης και των δύο μεγαλύτερων διεθνών ανταγωνιστών της, των ΗΠΑ και της Κίνας. Ειδικότερα, το ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη είναι υπερδιπλάσιο σε σχέση με τις ΗΠΑ και κατά 60% υψηλότερο έναντι της Κίνας.
Απόκλιση που αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι το 49,9% της ακαθάριστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ το 2025 προήλθε από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ).