Μεταβιβάσεις ακινήτων: Διπρόσωπη η αγορά το πρώτο τετράμηνο

Το υψηλό αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ που ισχύει για συγγενείς πρώτου βαθμού, κρατούν σε θετικό πρόσημο τις γονικές παροχές, εν αντιθέσει με τις αγοραπωλησίες ακινήτων οι οποίες τον περασμένο Απρίλιο, εμφάνισαν σημάδια επιβράδυνσης.

Η διατήρηση της δυναμικής των γονικών παροχών, επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για μια από τις δημοφιλέστερες επιλογές στις μεταβιβάσεις ακινήτων, λόγω του ευνοϊκού φορολογικού καθεστώτος το οποίο ενθαρρύνει γονείς και παππούδες να μεταβιβάζουν ακίνητα προς παιδιά και εγγόνια, επωφελούμενοι από την πλήρη φοροαπαλλαγή.

Ωστόσο, παρά την επιβράδυνση της δραστηριότητας που παρατηρήθηκε τον Απρίλιο, τα στοιχεία του πρώτου τετραμήνου 2026 δείχνουν ότι τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων διατηρούνται σε ανοδική τροχιά. Οι εισπράξεις ανήλθαν σε 193,71 εκατ. ευρώ, έναντι 180,58 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 7,27%.

Ανοδική ήταν και η πορεία των φόρων από γονικές παροχές και δωρεές, οι οποίοι στο διάστημα Ιανουαρίου – Απριλίου διαμορφώθηκαν σε 80,57 εκατ. ευρώ, από 76,55 εκατ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα, παρουσιάζοντας αύξηση 5,3%. Σχεδόν αμετάβλητη παρέμεινε η εικόνα στις κληρονομιές καθώς οι φόροι που βεβαιώθηκαν στο τετράμηνο ανήλθαν σε 61,86 εκατ. ευρώ έναντι 61,45 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Από αγοραπωλησίες ακινήτων, κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές, συνολικά στο τετράμηνο εισπράχθηκαν φόροι ύψους 274,29 εκατ. ευρώ.

Η αύξηση στις αγοραπωλησίες ακινήτων, αποδίδεται εν μέρει και στο γεγονός ότι πολλοί φορολογούμενοι σπεύδουν φέτος να προχωρήσουν σε τέτοιου είδους πράξεις, προκειμένου να αποφύγουν πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις που είναι πολύ πιθανό να προκύψουν από το επόμενο έτος, αν αυξηθούν οι αντικειμενικές τιμές των ακινήτων που θα προκαλέσουν άνοδο στις φορολογητέες αξίες τους και στους αναλογούντες φόρους.

Οι επιμέρους εισπράξεις

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ο φόρος μεταβίβασης που βεβαιώθηκε στις αγοραπωλησίες οικοδομών ανήλθε σε 162,83 εκατ. ευρώ, έναντι 149,76 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας αύξηση 8,73%. Αμελητέες ήταν οι μεταβολές στα οικόπεδα και τα αγροτεμάχια καθώς ο φόρος που βεβαιώθηκε στο πρώτο τετράμηνο διαμορφώθηκε σε 30,88 εκατ. ευρώ από 30,82 εκατ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα.

Σε μηνιαία βάση, πάντως, η εικόνα ήταν λιγότερο θετική. Τον Απρίλιο του 2026 ο φόρος από τις μεταβιβάσεις ακινήτων που βεβαιώθηκε ήταν χαμηλότερος σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025.

Συγκεκριμένα, τα έσοδα διαμορφώθηκαν σε 44,33 εκατ. ευρώ, από 49,73 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο του 2025, σημειώνοντας μείωση 10,86%. Στις αγοραπωλησίες οικοδομών, ο συνολικός φόρος ανήλθε σε 37,30 εκατ. ευρώ, έναντι 39,92 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο του 2025, καταγράφοντας πτώση 6,6%.

Ισχυρότερη ήταν η υποχώρηση στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, καθώς ξεπέρασε το 28% με τα αντίστοιχα ποσά από τους φόρους μεταβίβασης να περιορίζονται στα 7,02 εκατ. ευρώ φέτος τον Απρίλιο από 9,81 εκατ. ευρώ πέρυσι.

Ανοδικά γονικές παροχές και δωρεές

Πάντως, οι φόροι που συνδέονται με δωρεές, γονικές παροχές και κληρονομιές κινήθηκαν ανοδικά. Τον Απρίλιο τα συνολικά ποσά που βεβαιώθηκαν ήταν αυξημένα κατά 3%, φθάνοντας τα 20,18 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών διαμορφώθηκαν σε 15,15 εκατ. ευρώ, από 15,08 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025, σημειώνοντας οριακή αύξηση 0,5%. Αντίθετα, οι φόροι και τα τέλη από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές ανήλθαν σε 5,03 εκατ. ευρώ, από 4,52 εκατ. ευρώ πέρυσι, καταγράφοντας άνοδο 11,3%.

Στο διάστημα Ιανουαρίου- Απριλίου 2026, οι φόροι από γονικές παροχές και δωρεές έφθασαν τα 80,57 εκατ. ευρώ, έναντι 76,55 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, αυξημένοι κατά 5,3%. Οι φόροι κληρονομιών ανήλθαν σε 61,86 εκατ. ευρώ, από 61,45 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας οριακή αύξηση 0,8%.

Άλλαξαν χέρια ακίνητα αξίας 4,2 δισ. ευρώ

Σωρευτικά το 2025, μέσω της πλατφόρμας myProperty της ΑΑΔΕ υποβλήθηκαν ηλεκτρονικά περισσότερες από 223.000 δηλώσεις φόρου μεταβίβασης που αφορούσαν αγοραπωλησίες ακινήτων ενώ με βάση τα συμβόλαια που έχουν αναρτηθεί στο Μητρώο Αξιών Μεταβιβάσεων Ακινήτων, άλλαξαν χέρια 41.743 ακίνητα συνολικής αξίας που υπερβαίνει τα 4,2 δισ. ευρώ.

Οι ακριβότερες αγοραπωλησίες ακινήτων έλαβαν χώρα σε: Γλυφάδα, Βουλιαγμένη, Ελληνικό, Άλιμο, Κολωνάκι, Φιλοθέη, Σπέτσες και Κέα.

Ο Δήμος Αθηναίων βρέθηκε στην πρώτη θέση με 5.816 αγοραπωλησίες ακινήτων. Η συνολική αξία τους αγγίζει τα 626 εκατ. ευρώ. Η μέση αξία των 41.743 ακινήτων που μεταβιβάστηκαν το 2025 ανέρχεται 100.770 ευρώ. Όσον αφορά στο είδος των ακινήτων, τα συμβόλαια που έχουν υπογραφεί και αναρτηθεί στο Μητρώο δείχνουν ότι:

-21.354 είναι διαμερίσματα συνολικής αξίας 2,25 δισ. ευρώ

-4.278 μονοκατοικίες συνολικής αξίας 451,11 εκατ. ευρώ

-6.566 οικόπεδα συνολικής αξίας 729,5 εκατ. ευρώ

-3.394 είναι ακίνητα επαγγελματικής στέγης αξίας 589,37 εκατ. ευρώ, και:

-1.958 είναι θέσεις στάθμευσης αξίας 23,8 εκατ. ευρώ.

Έλεγχοι από την ΑΑΔΕ

Η κινητικότητα στην αγορά ακινήτων, κινητοποιεί και την ΑΑΔΕ η οποία πρόκειται να ελέγξει 4.820 υποθέσεις μεταβιβάσεων ακινήτων, δωρεών, γονικών παροχών, κληρονομιών και δηλώσεων Ε9, εστιάζοντας σε περιπτώσεις όπου έχουν χορηγηθεί φοροαπαλλαγές ή αφορούν ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος.

Στο στόχαστρο θα βρεθούν:

*2.000 περιπτώσεις φορολογουμένων που έλαβαν απαλλαγή από φόρους μεταβίβασης ή κληρονομιάς λόγω απόκτησης πρώτης κατοικίας.

*320 υποθέσεις τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 από τις οποίες προέκυψαν πιστωτικά υπόλοιπα ΕΝΦΙΑ.

*2.500 περιπτώσεις φορολογουμένων που υπέβαλαν δηλώσεις φορολογίας μεταβιβάσεων, δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές εκτός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού αξιών.