Ο επικεφαλής των 14 ελληνικών αεροδρομίων, μεταξύ των οποίων και της Κέρκυρας, προειδοποίησε ότι το νέο ευρωπαϊκό «έξυπνο» σύστημα ελέγχου των συνόρων δεν μπορεί να λειτουργήσει με τη σημερινή του μορφή και χρειάζεται πλήρη «αναμόρφωση».
Ο Αλεξάντερ Τσίνελ, διευθύνων σύμβουλος της Fraport Greece, δήλωσε ότι το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System – EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζει «θεμελιώδεις αδυναμίες», καθώς υποχρεώνει τους επιβάτες να υποβάλλονται σε χρονοβόρους ελέγχους στα αεροδρόμια, με αποτέλεσμα ορισμένοι να περιμένουν στον χώρο στάθμευσης των αεροσκαφών υπό συνθήκες έντονης ζέστης.
Η Ελληνική Αστυνομία έχει αναστείλει όλους τους βιομετρικούς ελέγχους για τους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίοι αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των ταξιδιωτών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που διέρχονται από τα αεροδρόμια της Fraport Greece, στα οποία περιλαμβάνονται η Ρόδος, η Κρήτη και η Μύκονος. Η εξαίρεση αυτή, η οποία θα ισχύσει καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, είναι το μοναδικό στοιχείο που αποτρέπει την «κατάρρευση» του συστήματος, όπως ανέφερε.
«Πρόκειται απλώς για προσωρινές λύσεις. Το σύστημα χρειάζεται πλήρη αναμόρφωση», δήλωσε στους Financial Times. «Χρειάζεται μια νέα έκδοση, μια αναβάθμιση και πιθανότατα έναν επανασχεδιασμό, ώστε να επιτρέπεται στους ταξιδιώτες να ολοκληρώνουν την καταχώρισή τους πριν από την πτήση, πριν επιβιβαστούν στο αεροσκάφος, πριν ακόμη μεταβούν στο αεροδρόμιο.»
Η σταδιακή εφαρμογή του EES ξεκίνησε τον περασμένο Οκτώβριο, όμως από τότε που τέθηκε πλήρως σε λειτουργία τον Απρίλιο έχει προκαλέσει μεγάλες ουρές και σημαντικές διαταραχές.
Οι επιβάτες έχουν περιμένει επί ώρες στις ουρές, έχουν παρουσιαστεί εκτεταμένα τεχνικά προβλήματα στους αυτοματοποιημένους σταθμούς ελέγχου, ενώ, σύμφωνα με τον Τσίνελ, «πολλές» πτήσεις αναγκάστηκαν να αναχωρήσουν αφήνοντας πίσω επιβάτες που δεν είχαν προλάβει να ολοκληρώσουν τη διαδικασία ελέγχου.
Σε ορισμένα αεροδρόμια, οι ουρές ήταν τόσο μεγάλες ώστε εγκαταστάθηκαν σκίαστρα για την προστασία των επιβατών που περίμεναν στον χώρο στάθμευσης των αεροσκαφών μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχός τους. Παράλληλα, τα αεροδρόμια έχουν ορίσει ειδικούς υπαλλήλους διαχείρισης ουρών («queue walkers»), οι οποίοι επιταχύνουν τη διέλευση ευάλωτων επιβατών. «Είναι μια πολύ δυσάρεστη κατάσταση για τους επιβάτες, ακόμη και επικίνδυνη», δήλωσε ο Τσίνελ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παραδέχθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι υπάρχουν «τεχνικά προβλήματα» στο σύστημα, το οποίο περιλαμβάνει αυτοματοποιημένους σταθμούς όπου οι επιβάτες καταχωρίζουν τα δακτυλικά τους αποτυπώματα και φωτογραφίζονται.
Ο Τσίνελ επισήμανε ότι τα αεροδρόμια που διαχειρίζεται — τα οποία εξυπηρετούν ελάχιστους επιβάτες κατά τη διάρκεια του χειμώνα και εκατομμύρια τον Ιούλιο — δεν έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλους χρόνους αναμονής.
«Οι εγκαταστάσεις μας έχουν σχεδιαστεί για τους συνήθεις χρόνους διεκπεραίωσης. Όταν οι χρόνοι αυτοί αυξάνονται, δημιουργούνται ουρές. Είναι πολύ απλό», ανέφερε. «Εάν ο μέσος χρόνος τετραπλασιαστεί, αυτό σημαίνει ότι χρειάζεσαι τετραπλάσιο χώρο.»
Πρόσθεσε ότι είναι «παράλογο» να κατασκευάζουν τα αεροδρόμια νέες εγκαταστάσεις για ένα ηλεκτρονικό σύστημα, το οποίο, θεωρητικά, θα μπορούσε να λειτουργεί μέσω διαδικτύου.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν όλα παρόμοια συστήματα. Νομίζω ότι σήμερα οι περισσότερες χώρες απαιτούν από τους ταξιδιώτες να προεγγράφονται πριν από την πτήση τους. Και αυτό είναι απολύτως λογικό.»
Τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή ενός συστήματος προέγκρισης ταξιδιών, αντίστοιχου με εκείνο των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουν αναβληθεί έως το επόμενο έτος, εξαιτίας των υφιστάμενων προβλημάτων του EES και εν αναμονή πρόσθετων τεχνικών δοκιμών.
«Στηρίζουμε πλήρως το EES στα αεροδρόμια, διότι πρόκειται για ζήτημα ασφάλειας», δήλωσε ο Τσίνελ. «Ωστόσο, το σύστημα πρέπει να σχεδιαστεί κατά τρόπο που να ενσωματώνεται στις διαδικασίες λειτουργίας των αεροδρομίων. Εάν αυτό δεν αλλάξει, εάν ο χρόνος διεκπεραίωσης δεν μειωθεί σημαντικά, με οποιονδήποτε τρόπο, θα συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε αυτά τα προβλήματα.»
Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες που έχουν εγκρίνει τα κράτη-μέλη, οι υφιστάμενες εξαιρέσεις — όπως εκείνες που ισχύουν για τους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου — δεν θα επιτρέπονται πλέον από τον Σεπτέμβριο.
Ο Τσίνελ χαρακτήρισε την προσέγγιση αυτή ως «άρνηση της πραγματικότητας», επειδή δεν αφήνει κανένα περιθώριο ευελιξίας. «Ανησυχώ περισσότερο για το τι θα συμβεί μετά το τέλος του καλοκαιριού και το επόμενο καλοκαίρι», δήλωσε.
«Εάν βρεθούμε σε μια κατάσταση όπου δεν αλλάζει τίποτα και οι επιβάτες πρέπει να περιμένουν τέσσερις ώρες, τότε το σύστημα απλώς δεν είναι λειτουργικό.»
Μέχρι στιγμής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει απορρίψει τις εκκλήσεις είτε για πλήρη αναστολή λειτουργίας του συστήματος είτε για παράταση των ισχυουσών εξαιρέσεων.
«Το σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει εάν υπάρξει πλήρης αναστολή σε ένα ή περισσότερα σημεία εισόδου ή εξόδου... είναι απαραίτητο να υπάρχει συνεχής αντιστοίχιση μεταξύ εισόδων και εξόδων», δήλωσε αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Διαφορετικά, όπως εξήγησε, τα πρόσωπα των οποίων η έξοδος δεν θα έχει καταγραφεί ενδέχεται να θεωρηθούν ότι έχουν υπερβεί το επιτρεπόμενο χρονικό όριο παραμονής και να τους απαγορευθεί η είσοδος κατά την επόμενη επίσκεψή τους.
Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι δεν προβλέπεται προς το παρόν παράταση των υφιστάμενων εξαιρέσεων, οι οποίες επιτρέπουν στους συνοριοφύλακες να καταχωρίζουν μόνο τα προσωπικά στοιχεία των ταξιδιωτών, χωρίς λήψη φωτογραφίας ή δακτυλικών αποτυπωμάτων.
«Προς το παρόν δεν έχουμε λάβει σχετικά αιτήματα [από κράτη-μέλη της ΕΕ], ούτε υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι για να εξετάσουμε το ενδεχόμενο παράτασης μετά τον Σεπτέμβριο.»