Σοβαρές ευθύνες καταλογίζει η κ. Λούκα Τ. Κατσέλη, βουλευτής Επικρατείας και πολιτικός εκπρόσωπος για θέματα Οικονομία του ΠΑΣΟΚ στον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών σχετικά με τη λειτουργία της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ).

Όπως αναφέρει σε ερώτηση που κατέθεσε σήμερα, ο πρόεδρος της ΕΛΤΕ, ο διορισμός του οποίου έχει εγκριθεί από τη Βουλή κατά την προβλεπόμενη διαδικασία (άρθρο 49Α του κανονισμού της Βουλής), είναι υψηλόβαθμο εκτελεστικό στέλεχος μεγάλης εισηγμένης εταιρίας.
 
Ο ένας αντιπρόεδρος της ΕΛΤΕ είναι διοικητής ελεγχόμενου οργανισμού.

Οι διορισμοί αυτοί θέτουν ουσιαστικό ζήτημα ανεξαρτησίας της εποπτικής αρχής, δηλαδή της ΕΛΤΕ, καθώς υπάρχει ταύτιση κριτή και κρινόμενου (σύγκρουση συμφερόντων).

Η κ. Κατσέλη τονίζει επίσης ότι η έλλειψη οργάνωσης και στελέχωσης καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι πέντε ολόκληρα έτη μετά την ίδρυσή της η ΕΛΤΕ δεν έχει ακόμη και σήμερα αποκτήσει ιστοσελίδα για την ενημέρωση των ενδιαφερομένων.

Και αυτό τη στιγμή που χρηματοδοτείται από το ελεγκτικό επάγγελμα με ποσά τα οποία πλησιάζουν τα 2 εκατ. ευρώ ετησίως.

Τέλος, επισημαίνει ότι ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα είναι πως η ΕΛΤΕ με ελλιπή στελέχωση και υπερσυγκεντρωτική οργανωτική δομή εποπτεύει, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή των λογιστικών και των ελεγκτικών προτύπων, τον ποιοτικό έλεγχο των ελεγκτών και τις επαγγελματικές εξετάσεις.

Ακoλουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης προς τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών:

ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

"Σοβαρά προβλήματα με τη λειτουργία της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) και σύγκρουση συμφερόντων του προέδρου και αντιπροέδρου της"

H υιοθέτηση των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΔΛΠ) αποτελεί για την Ελλάδα μια μεγάλη ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό της λογιστικής και την ουσιαστική ενσωμάτωση της οικονομίας στο διεθνοποιημένο χρηματοοικονομικό περιβάλλον. Τα οφέλη από την εφαρμογή των ΔΛΠ είναι πολύ σημαντικά για τις επιχειρήσεις, την οικονομία αλλά και για τα εμπλεκόμενα επαγγέλματα.

Την ίδια στιγμή, όμως, αναδεικνύονται σοβαρά προβλήματα που θέτουν σε κίνδυνο την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου εφαρμογής των ΔΛΠ, τα οποία υποσκάπτουν την αξιοπιστία της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης. Το σοβαρότερο πρόβλημα έχει να κάνει με τις δομικές αδυναμίες των εποπτικών αρχών που φαίνεται να υστερούν σημαντικά σε αξιοπιστία, ανεξαρτησία από πολιτικά και οικονομικά κέντρα εξουσίας, σε διαφάνεια στη λειτουργία τους και σε στελέχωση.

Ειδικότερα, η Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ), λειτουργώντας ως ΝΠΔΔ και με ηγεσία διοριζόμενη από την εκάστοτε κυβέρνηση, δεν φαίνεται να έχει αποφύγει τη γνωστή παθογένεια της ελληνικής δημόσιας διοίκησης: ο πρόεδρος της ΕΛΤΕ, ο διορισμός του οποίου έχει εγκριθεί από τη Βουλή κατά την προβλεπόμενη διαδικασία (άρθρο 49Α του κανονισμού της Βουλής), είναι υψηλόβαθμο εκτελεστικό στέλεχος μεγάλης εισηγμένης εταιρίας! Ο ένας αντιπρόεδρος της ΕΛΤΕ είναι διοικητής ελεγχόμενου οργανισμού!

Οι διορισμοί αυτοί θέτουν ουσιαστικό ζήτημα ανεξαρτησίας της εποπτικής αρχής, δηλαδή της ΕΛΤΕ, καθώς υπάρχει ταύτιση κριτή και κρινόμενου (σύγκρουση συμφερόντων). Την ίδια στιγμή, οι προηγμένες χώρες προσπαθούν να βελτιώσουν τη λειτουργικότητα, την αποτελεσματικότητα, την ανεξαρτησία και τη λογοδοσία των δημόσιων εποπτικών αρχών, εν όψει μάλιστα της τρέχουσας, βαθύτατης οικονομικής κρίσης. Συνθήκες σαν αυτές που επικρατούν στην ελληνική εποπτική αρχή δεν γίνονται αποδεκτές από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από άλλους διεθνείς οργανισμούς στους οποίους η Ελλάδα πρέπει να συμμετέχει ενεργά, ενστερνιζόμενη κοινές αρχές και αξίες.

Η έλλειψη οργάνωσης και στελέχωσης καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι στην εποχή της πληροφορικής και πέντε ολόκληρα έτη μετά την ίδρυσή της, η ΕΛΤΕ δεν έχει ακόμη και σήμερα αποκτήσει ιστοσελίδα για την ενημέρωση των ενδιαφερομένων! Και αυτό, τη στιγμή που η ΕΛΤΕ χρηματοδοτείται από το ελεγκτικό επάγγελμα με ποσά που πλησιάζουν τα 2 εκατ. ευρώ ετησίως.

Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα είναι ότι η ΕΛΤΕ με ελλιπή στελέχωση και υπερσυγκεντρωτική οργανωτική δομή εποπτεύει, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή των λογιστικών και των ελεγκτικών προτύπων, τον ποιοτικό έλεγχο των ελεγκτών και τις επαγγελματικές εξετάσεις. Εξ όσων μάλιστα γίνονται γνωστά, συζητείται η ΕΛΤΕ να αναλάβει και τον πειθαρχικό έλεγχο των ελεγκτών. Η συγκέντρωση όλων αυτών των αρμοδιοτήτων, χωρίς σαφή όρια ευθύνης μεταξύ προσώπων και οργάνων, δεν απαντά σε καμία ανεπτυγμένη χώρα και φυσικά εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους.

Οι λειτουργικές και οργανωτικές αδυναμίες της ΕΛΤΕ έχουν ήδη σοβαρές επιπτώσεις για τους νέους ορκωτούς ελεγκτές. Μέχρι την ψήφιση του νόμου 3693/08 επαγγελματικές εξετάσεις για τους εκπαιδευόμενους ορκωτούς ελεγκτές λογιστές οργανώνονταν δύο φορές τον χρόνο (Ιούνιο και Δεκέμβριο) από τον επαγγελματικό φορέα των ελεγκτών και τελούσαν υπό την εποπτεία επιτροπής, διοριζόμενης από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών.

Στις εξετάσεις αυτές λάμβαναν μέρος εκατοντάδες εργαζόμενοι νέοι. Με βάση το πρόγραμμα, εξετάσεις είχαν προγραμματιστεί για τις αρχές Δεκεμβρίου του 2008. Ωστόσο, λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη των εξετάσεων η ΕΛΤΕ, που με τον νόμο 3693/08 έχει πλέον τη σχετική αρμοδιότητα, ανακοίνωσε ότι πρακτικά δεν θα αναγνωρίσει τις εξετάσεις αυτές. Ενημέρωσε επίσης ότι επαγγελματικές εξετάσεις θα διεξαχθούν τον Σεπτέμβριο του 2009, καθώς δεν έχουν εκδοθεί οι κανονιστικές πράξεις που απαιτούνται για την υλοποίηση της ρύθμισης του νόμου.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας, το θεσμικό και νομοθετικό περιβάλλον δεν έχουν εναρμονιστεί πλήρως για την εφαρμογή των ΔΛΠ. Ιδιαίτερα, οι φορολογικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή των ΔΛΠ στερούνται πληρότητας και απλότητας, ενώ αφήνουν περιθώρια αμφισβητήσεων εκ μέρους των φορολογικών οργάνων.

Σοβαρό θέμα δημιουργείται στην αγορά από την παράλληλη λειτουργία ΔΛΠ και ελληνικών λογιστικών προτύπων, αφού τα δύο λογιστικά μοντέλα διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους.
 
Η κατάσταση αυτή κρίνεται ότι δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων (προσδιορισμός οικονομικών μεγεθών και επίπεδο γνωστοποιήσεων στο προσάρτημα) και άλλα κόστη στη λειτουργία της οικονομίας (εκπαίδευση, κινητικότητα στην αγορά εργασίας, πληροφοριακά συστήματα κ.λπ.).

Μέχρι σήμερα δεν διενεργηθεί ποτέ δημόσιος ποιοτικός έλεγχος στην Ελλάδα καθώς η από ετών ψηφισθείσα διάταξη παραμένει ανενεργή. Την ίδια στιγμή, οι ορκωτοί ελεγκτές εκφράζουν την γνώμη ότι η διενέργεια ποιοτικού ελέγχου επί του έργου τους μπορεί να συντελέσει στη βελτίωση της αξιοπιστίας της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης αλλά και στην προστασία του κύρους του επαγγέλματος.

Τέλος, η έρευνα διαπιστώνει έλλειψη ομοιομορφίας στην εφαρμογή και σημαντικά περιθώρια δημιουργικής λογιστικής και διαχείρισης κερδών. Τα αποτελέσματα αυτά ενισχύουν τα συμπεράσματα άλλων διεθνών μελετών που κατατάσσουν την Ελλάδα πρώτη μεταξύ δεκάδων χωρών στη διαχείριση κερδών - δημιουργική λογιστική (βλέπε π.χ. "Journal of Financial Economics", 2003, σσ. 505 - 527).

Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται ο κύριος υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών:

1. Τι μέτρα θα λάβει για τη βελτίωση του κύρους και της δημόσιας εικόνας των εποπτικών αρχών, της στελέχωσης και της οργάνωσής τους στα πρότυπα άλλων αντίστοιχων αρχών άλλων χωρών; Πώς θα αρθεί το προφανές ασυμβίβαστο στο πρόσωπο δύο μελών της ανώτατης ηγεσίας της ΕΛΤΕ; Πώς θα αντιμετωπιστεί το θέμα της ανεξαρτησίας των εποπτικών αρχών από οικονομικά και πολιτικά κέντρα εξουσίας;

2. Τι προτίθεται να πράξει για την άμεση θεραπεία του προβλήματος που αναίτια δημιουργήθηκε για εκατοντάδες σκληρά εργαζόμενους νέους από την απόφαση της ΕΛΤΕ να μην αναγνωρίσει τις προγραμματισμένες επαγγελματικές εξετάσεις, χωρίς η ίδια να είναι σε θέση να τις οργανώσει άμεσα αφού -με προφανή υπαιτιότητά της- δεν έχουν ακόμη εκδοθεί οι προβλεπόμενες κανονιστικές πράξεις από τον Ν. 3693/08;

3. Πώς προτίθεται να αντιμετωπίσει το θέμα της de facto ή de jure υπερσυγκέντρωσης αρμοδιοτήτων -σε πρόσωπα και όργανα- που παρατηρείται σήμερα στην ΕΛΤΕ, και η οποία δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για το θεσμό;

4. Πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει το θέμα της ολοκλήρωσης της εναρμόνισης του νομοθετικού πλαισίου για την ομαλή εφαρμογή των ΔΛΠ, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις φορολογικές ρυθμίσεις;

5. Τι μέτρα προτίθεται να λάβει για τον εκσυγχρονισμό των Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων στην κατεύθυνση απάλειψης όσων διαφορών με τα ΔΛΠ δικαιολογούνται από πλευράς κόστους οφέλους; Η ανάγκη αυτή φαίνεται ότι αποτελεί απαίτηση της συντριπτικής πλειονότητας ελεγκτών και οικονομικών διευθυντών. Σημειώνεται ότι ολοκληρωμένο και νομοτεχνικά επεξεργασμένο, με τη βοήθεια των υπηρεσιών της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, σχέδιο για τον εκσυγχρονισμό των Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων έχει κατατεθεί αρμοδίως από το έτος 2006, κατά την ενσωμάτωση της Οδηγίας 51 της Ε.Ε. Γιατί το σχέδιο αυτό εγκαταλείφθηκε;

6. Τι μέτρα θα λάβει για την άμεση εισαγωγή αξιόπιστου, λειτουργικού και διεθνώς αναγνωρισμένου συστήματος ελέγχου της ποιότητας του έργου των ορκωτών ελεγκτών;

Σημειώνεται ότι η μεγάλη πλειονότητα των ελεγκτών θεωρεί ότι η διενέργεια ποιοτικού ελέγχου επί του έργου τους μπορεί να συντελέσει στη βελτίωση της αξιοπιστίας της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης.

7. Τι άλλα μέτρα σκοπεύει να λάβει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση του φαινομένου της "δημιουργικής λογιστικής" ("διαχείριση κερδών") και τη βελτίωση της αξιοπιστίας των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των επιχειρήσεων, ώστε να μην κατατάσσεται πρώτη στις σχετικές διεθνείς λίστες η χώρα μας;

8. Κατά βάσιμες πληροφορίες, τον Σεπτέμβριο του 2008 ελεγκτές του Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) των ΗΠΑ επισκέφτηκαν τη χώρα μας και διενήργησαν ποιοτικούς ελέγχους επί της εργασίας Ελλήνων ορκωτών ελεγκτών εταιριών εισηγμένων σε αμερικανικά χρηματιστήρια. Με ποια διαδικασία διενεργήθηκαν οι έλεγχοι αυτοί; Ποιος προσκάλεσε τους ελεγκτές του PCAOB; Ήταν ενήμερη η κυβέρνηση για το θέμα αυτό; Υπάρχει άλλη χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου έγιναν παρόμοιοι έλεγχοι;

18/3/2009  Η βουλευτής Λούκα Τ. Κατσέλη