Στην τροχιά των περισσότερων ελληνικών δημόσιων φορέων, που ξεκινούν φιλόδοξα αλλά σύντομα απογοητεύουν με τις επιδόσεις τους, κινείται και το τραμ της Αθήνας, το οποίο εξελίσσεται γοργά σε έναν ακόμη μεγάλο ασθενή των συγκοινωνιών της πρωτεύουσας, αφού το μόνο που αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια είναι ο αριθμός των εργαζομένων της ΤΡΑΜ Α.Ε., ενώ αντίθετα στασιμότητα παρατηρείται στην ανάπτυξη του δικτύου και στην επιβατική κίνηση, ενώ το παθητικό της αυξάνεται.
 
Η εταιρία παραμένει ακόμη ουσιαστικά ακέφαλη, όπως και οι περισσότερες επιχειρήσεις του Δημοσίου, αφού νέα διοίκηση δεν έχει οριστεί, ενώ τα σοβαρά προβλήματα συνεχίζουν να σωρεύονται.

---Τα σχέδια μένουν σχέδια

Αν τα σχέδια γίνονταν πράξεις, σήμερα θα έπρεπε να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη τα έργα του τραμ για την επέκταση προς τον Πειραιά, η οποία θα ξεκινούσε την εμπορική λειτουργία της σε έναν περίπου χρόνο. Αντί αυτού, τα έργα παραμένουν σε επίπεδο εξαγγελιών και προθέσεων καθώς οι συνεχιζόμενες προσφυγές στη Δικαιοσύνη κατά του έργου έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα ολόκληρου του δικτύου, το οποίο για να μπορεί να σταθεί οικονομικά θα πρέπει να αυξήσει την επιβατική του κίνηση και κάτι τέτοιο μόνο με επέκταση του υφιστάμενου δικτύου μπορεί να γίνει.

Ο διαγωνισμός για την επέκταση του τραμ στον Πειραιά, στον οποίο μειοδότρια έχει αναδειχθεί η κατασκευαστική ΘΕΜΕΛΗ, έχει μπλοκάρει κατόπιν προσφυγών στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ αμφίβολη είναι πλέον η χρηματοδότηση του έργου, όταν αυτό προχωρήσει, από κοινοτικά κονδύλια, αφού τα δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα δεν τηρήθηκαν.

Αν το έργο της επέκτασης οδηγηθεί σε ακύρωση, τότε το τραμ είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα βουτήξει ακόμη πιο βαθιά στα χρέη, καθώς χωρίς ακόμα να έχει συμπληρώσει έξι χρόνια λειτουργίας η εταιρία έχει σωρεύσει υποχρεώσεις που προσεγγίζουν τα 120 εκατομμύρια ευρώ.

---Το "πράσινο κύμα" παραμένει κόκκινο

Την ίδια ώρα, όμως, παρότι έχουν περάσει σχεδόν έξι χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του τραμ, το ειδικό σύστημα αυτόματης προτεραιότητας, το αποκαλούμενο και "πράσινο κύμα", που θα επέτρεπε στους συρμούς του τραμ να αναπτύσσουν μεγαλύτερες ταχύτητες, δεν έχει αρχίσει να λειτουργεί, αν και έχει εγκατασταθεί.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι συρμοί στις διασταυρώσεις δεν έχουν προτεραιότητα, όπως θα έπρεπε, και περιμένουν τη διέλευση των Ι.Χ., σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο, όπου τα μέσα σταθερής τροχιάς ενισχύονται.

Στον αρχικό σχεδιασμό προβλεπόταν η λειτουργία ειδικού συστήματος αυτόματης προτεραιότητας στις διασταυρώσεις, μέσω ασύρματης επικοινωνίας με τα φανάρια της τροχαίας, όμως αυτό δεν έχει λειτουργήσει ποτέ έως σήμερα.

---Αύξηση κατά 250% του αριθμού των εργαζομένων

Αντίθετα, αντιστρόφως ανάλογη με τη στασιμότητα που εμφανίζει το τραμ σε επίπεδο ανάπτυξης του δικτύου και των απαιτούμενων υποδομών, είναι η κινητικότητα που εμφάνισε ο αριθμός των εργαζομένων της εταιρίας, ο οποίος την τελευταία πενταετία κατέγραψε αύξηση 250%.

Αυτό προκύπτει από τον πόρισμα του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης κ. Ρακιτζή στο οποίο καταγράφεται εντυπωσιακή αύξηση του προσωπικού της εταιρίας ΤΡΑΜ Α.Ε. την ίδια ώρα που το δίκτυο παρέμεινε στάσιμο και οι ζημίες της ξεπέρασαν κατά πολύ τα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Οι επιθεωρητές δημόσιας διοίκησης, σε έλεγχο που διενήργησαν στην εταιρία έπειτα από παραγγελία του υπουργού Υποδομών, κ. Ρέπα, διαπίστωσαν μεταξύ άλλων ότι από την ίδρυση της εταιρίας έως τις 31/3/2004 για τις ανάγκες λειτουργίας του τραμ προσελήφθησαν 192 άτομα, ενώ από τον Απρίλιο του 2004 έως το τέλος Αυγούστου του 2009 το προσωπικό της εταιρίας αυξήθηκε περίπου κατά 500 άτομα.

Να σημειωθεί ότι, όπως προκύπτει από το πόρισμα, το κόστος μισθοδοσίας είναι διπλάσιο από τα συνολικά έσοδα και τριπλάσιο από τον κύκλο εργασιών της εταιρίας. Αναφέρεται ότι "η ΤΡΑΜ Α.Ε. έχει ήδη συσσωρεύσει ζημίες 117.467.922,24 ευρώ, ενώ στη χρήση του 2009 αναμένεται αύξηση της ζημίας δεδομένου ότι τα έσοδα θα κυμανθούν στα ίδια περίπου επίπεδα με το 2008, ενώ η εταιρία εμφανίζει αυξημένα έξοδα μισθοδοσίας".

Ενδεικτικό ότι για το διάστημα Ιανουαρίου - Αυγούστου του 2009 η επιβατική κίνηση του τραμ ήταν 10,4 εκατομμύρια, ενώ στο σύνολο του 2008 18,5 εκατομμύρια επιβάτες και εξ αυτού συνάγεται ότι στην καλύτερη περίπτωση για φέτος ο αριθμός των επιβατών θα διαμορφωθεί στα ίδια επίπεδα με πέρυσι.