Αύξηση κατά 0,5% του ΑΕΠ στο έλλειμμα και περίπου 5,5% του ΑΕΠ στο χρέος κινδυνεύει να σημειωθεί εν μια νυκτί, εντείνοντας ακόμα περισσότερο τις ανησυχίες των αγορών για την επίτευξη των στόχων και τη μελλοντική βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, σύμφωνα με την "Καθημερινή".

Τα προβλήματα που υπάρχουν στον προϋπολογισμό από τα ελλείμματα των φορέων της γενικής κυβέρνησης (νοσοκομεία, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ κ.λπ.) δεν είναι τα μοναδικά. Υπάρχει και η "τρύπα" την οποία δημιουργεί αδιαλείπτως ο ευρύτερος δημόσιος τομέας, δηλαδή οι Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί (ΔΕΚΟ).

Σύμφωνα με κορυφαία στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, στην τελευταία επίσκεψή τους οι εκπρόσωποι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), της Ε.Ε. και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) ζήτησαν από τις ελληνικές αρχές να συμπεριλάβουν στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης και στο δημόσιο χρέος τόσο τις καθαρές δανειακές ανάγκες των ΔΕΚΟ όσο και τα συσσωρευμένα χρέη τους.

Αυτό δεν ισχύει για όλες τις ΔΕΚΟ. Προς το παρόν, τουλάχιστον, η απαίτηση αυτή αφορά στους συγκοινωνιακούς φορείς εκτός του ΜΕΤΡΟ και του ΤΡΑΜ.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται ο ΟΣΕ αλλά και οι εποπτευόμενοι από τον ΟΑΣΑ φορείς (ΕΘΕΛ, ΗΛΠΑΠ, ΗΣΑΠ). Ο λόγος για τον οποίο η τρόικα ζητεί από την κυβέρνηση να ενσωματώσει τις δανειακές ανάγκες των παραπάνω οργανισμών στο έλλειμμα και τα χρέη τους στο δημόσιο χρέος είναι γιατί ουσιαστικά οι ΔΕΚΟ αυτές λειτουργούν σχεδόν αποκλειστικά με την κρατική ενίσχυση.

Η απαραίτητη γι’ αυτές χρηματοδότηση γίνεται με τη δανειοδότηση μέσω των εγγυήσεων του Δημοσίου. Εγγυήσεις που ως επί το πλείστον καταπίπτουν και τελικά τα δάνεια αποπληρώνονται από το κράτος και όχι από τις επιχειρήσεις. Υπό αυτές τις συνθήκες, το ΔΝΤ, η Κομισιόν και η ΕΚΤ δεν βρίσκουν τον λόγο τα ελλείμματα και τα χρέη των συγκοινωνιακών φορέων να μην υπολογίζονται σε αυτά του Δημοσίου.

Μάλιστα, παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών αναφέρουν ότι η ίδια συζήτηση είχε απασχολήσει και παλαιότερα τα οικονομικά επιτελεία, αλλά δεν είχε προχωρήσει κάποια αλλαγή. Τώρα, όμως, φαίνεται ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια.

Ελλείμματα

Οι δανειακές ανάγκες των ΟΣΕ, ΕΘΕΛ, ΗΣΑΠ, ΗΛΠΑΠ και ΟΑΣΑ προβλέπεται ότι θα ανέλθουν φέτος στο 1,26 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα όσα αναγράφονται στον προϋπολογισμό του 2010 (τελευταία επίσημα συγκεντρωτικά στοιχεία). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε 0,54% του ΑΕΠ, λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΑΕΠ φέτος θα ανέλθει στα 230,8 δισ. ευρώ, όπως προβλέπεται από το Μνημόνιο Συνεννόησης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από την ενδεχόμενη ενσωμάτωση του ελλείμματος των παραπάνω ΔΕΚΟ στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης, ο στόχος για το φετινό έλλειμμα αναθεωρείται προς τα πάνω και φτάνει στο 8,6% του ΑΕΠ, αντί 8,1% του ΑΕΠ που εκτιμάται. Από την άλλη πλευρά, ο διαχωρισμός των οικονομικών μεγεθών των ΔΕΚΟ αυτών θα επιφέρει λογιστική βελτίωση των οικονομικών του συνόλου των ΔΕΚΟ, αλλά επί της ουσίας δεν θα λύσει και τα χρόνια προβλήματά τους που δημιουργούν τα ελλείμματα.

Από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει πως το σύνολο των δανειακών αναγκών των 52 ΔΕΚΟ αναμένεται να φτάσει φέτος στο 1,57 δισ. ευρώ. Μόλις 310 εκατ. ευρώ περισσότερα από τις δανειακές ανάγκες των 5 παραπάνω συγκοινωνιακών φορέων που ελέγχει το Δημόσιο.

Χρέος

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τα συσσωρευμένα χρέη του ΟΣΕ αγγίζουν τα 10 δισ. ευρώ, ενώ των υπόλοιπων τεσσάρων ΔΕΚΟ εκτιμώνται σε περίπου 2,5 δισ. ευρώ. Συνολικά ανέρχονται σε 12,5 δισ. ευρώ ή περίπου 5,5% του ΑΕΠ. Στελέχη του υπουργείου Οικονομικών σημειώνουν ότι αυτά τα νούμερα μεταβάλλονται διαρκώς, αλλά υποστηρίζουν ότι δεν έχουν υπολογιστεί στη διαμόρφωση του δημόσιου χρέους για το 2010.

Το Μνημόνιο Συνεννόησης που έχει υπογραφεί από την κυβέρνηση και την τρόικα προβλέπει ότι το χρέος της γενικής κυβέρνησης φέτος θα ανέλθει στο 133,2% του ΑΕΠ ή στα 307,4 δισ. ευρώ. Εφόσον τα χρέη των συγκοινωνιακών ΔΕΚΟ συμπεριληφθούν στο φετινό δημόσιο χρέος, τότε τα παραπάνω νούμερα θα αυξηθούν αυτομάτως 138,7% και 319,9 δισ. ευρώ αντίστοιχα.

Έτσι, ο ΟΣΕ (που έχει και το μεγαλύτερο χρέος, αλλά και οι άλλοι φορείς), θα έχει «καθαρίσει» λογιστικά τα οικονομικά του και δεν θα «κουβαλάει» τα υπέρογκα χρέη που έχουν αυτήν τη στιγμή. Η εξέλιξη αυτή ενδεχομένως να τον καταστήσει ελκυστικότερο προς τους ξένους επενδυτές, στο πλαίσιο της ριζικής αναδιάρθρωσής του, που αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες.

Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημάνουμε ότι σύμφωνα με κορυφαία στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, η τρόικα δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα το πότε ακριβώς θα πρέπει να εγγραφούν τα ελλείμματα και τα χρέη των ΔΕΚΟ στα οικονομικά μεγέθη της γενικής κυβέρνησης. Αυτό μπορεί να συμβεί από φέτος ή και από του χρόνου, ενώ τα ίδια στελέχη αναφέρουν ότι αν καθυστερήσει περισσότερο η ενσωμάτωσή τους, τότε μπορεί να συμπεριληφθούν στης γενικής κυβέρνησης τα ελλείμματα και τα χρέη και άλλων ζημιογόνων φορέων του Δημοσίου (π.χ. των ΕΑΣ, της ΕΑΒ κ.λπ.).

Μέσα στην εβδομάδα αναμένεται οι εκπρόσωποι των ΔΝΤ, Ε.Ε. και ΕΚΤ να ζητήσουν λεπτομερή στοιχεία για τα οικονομικά και όχι μόνο μεγέθη των 10 περισσότερο ελλειμματικών ΔΕΚΟ. Δεν αποκλείεται από το τι θα ζητηθεί (στοιχεία, χρονοδιαγράμματα κ.λπ.) να εξαρτηθεί και το πότε θα περάσουν στη γενική κυβέρνηση οι δανειακές ανάγκες και τα χρέη των δημόσιων επιχειρήσεων.