Το δρομολόγιο της εξυγίανσης, που περιλαμβάνει εξαιρετικά δυσμενείς αλλαγές για τους εργαζομένους, θα κληθούν να εκτελέσουν πολύ σύντομα οι εταιρίες που παρέχουν συγκοινωνιακό έργο στην περιοχή της πρωτεύουσας και λειτουργούν υπό την εποπτεία του ΟΑΣΑ.

Η Ειδική Γραμματεία ΔΕΚΟ του υπουργείου Οικονομικών ανέθεσε στην κοινοπραξία συμβούλων Grand Thornton A.E. - Planet A.E. την εκπόνηση μελέτης για την αναμόρφωση των αστικών συγκοινωνιών της πρωτεύουσας, που χαρακτηρίζονται από την εξαιρετικά ελλειμματική λειτουργία τους.

Ωστόσο, η κυβέρνηση έχει ήδη λάβει τις αποφάσεις της για την κατεύθυνση προς την οποία θα κινούνται οι αλλαγές που θα προωθηθούν.

Κύριος στόχος τους θα είναι η μείωση του λειτουργικού κόστος των αστικών συγκοινωνιών, εγχείρημα δύσκολο, που θα επιχειρηθεί να υλοποιηθεί μέσω νέων μειώσεων στους μισθούς των εργαζομένων αλλά και με την περιστολή ζημιογόνων δρομολογίων, ενώ ταυτόχρονα θα επιχειρηθεί να αυξηθούν και τα έσοδα με αύξηση της τιμής των εισιτηρίων και έλεγχο της λαθρεπιβίβασης, που αποτελεί σοβαρή οικονομική πληγή για όλες σχεδόν τις εταιρίες.

Δευτερεύουσες απολαβές

Πέρα από τη γενικευμένη μείωση των απολαβών των υπαλλήλων του Δημοσίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι υπάλληλοι των συγκοινωνιακών ΔΕΚΟ στην προκειμένη περίπτωση, ο στόχος είναι επιπλέον και η μείωση των δευτερευουσών αποδοχών (υπερωρίες, υπερεργασία, επιδόματα) που για κάποιες κατηγορίες εργαζομένων κυμαίνονται στο ύψος του βασικού τους μισθού.

Στα κυβερνητικά σχέδια προβλέπεται ότι οι δευτερεύουσες απολαβές των εργαζομένων θα είναι κατ' ανώτατο το 8% των τακτικών τους απολαβών, οι οποίες έχουν ήδη υποστεί σημαντική μείωση.

Με τον τρόπο αυτόν μεγάλος αριθμός εργαζομένων θα δει τις μηνιαίες αποδοχές του να μειώνονται σημαντικά, ωστόσο την ίδια ώρα θα περιοριστεί σημαντικά το μισθοδοτικό κόστος για τις επιχειρήσεις.

Γεγονός είναι ότι σήμερα σε πολλές περιπτώσεις, λόγω έλλειψης προσωπικού ή κακής διάρθρωσής του, κάποιες εταιρίες πληρώνουν πολύ μεγάλα ποσά για υπερωρίες και υπερεργασία, με αποτέλεσμα το κόστος να εκτοξεύεται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Για παράδειγμα ο ΗΣΑΠ, στον οποίο το μέσο ετήσιο κόστος ανά εργαζόμενο φτάνει τις 86.000 ευρώ, το 2009 από τα χρήματα που πλήρωσε για τους εργαζομένους ποσοστό 12% αφορούσε στην πληρωμή υπερωριών και υπερεργασίας, δηλαδή εργασία κατά τις ημέρες όπου ο εργαζόμενος θα έπρεπε να πάρει ρεπό.

Επιπλέον προσπάθεια για την περιστολή του κόστους θα γίνει και προς την κατεύθυνση του εξορθολογισμού της λειτουργίας, με την ενίσχυση γραμμών που έχουν σημαντική επιβατική κίνηση και τη μείωση ή ακόμη και την κατάργηση γραμμών οι οποίες παρουσιάζουν πολύ χαμηλή επιβατική κίνηση.

Η αύξηση της τιμής των εισιτηρίων, που υπολογίζεται ότι θα είναι της τάξης του 20%, εκτιμάται επίσης ότι αυξήσει τα έσοδα των εταιριών αστικών συγκοινωνιών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα γίνει η αφορμή για τη μείωση της χρήσης από το επιβατικό κοινό και την αύξηση της λαθρεπιβίβασης.

Η απουσία ελέγχου έχει ως αποτέλεσμα το σύνολο των εταιριών αστικών συγκοινωνιών να έχει κάθε χρόνο σημαντική οικονομική ζημία λόγω των λαθρεπιβατών. Παρότι αντίστοιχα προβλήματα σε άλλα κράτη έχουν λυθεί προ πολλού, στη χώρα μας ακόμη αναζητείται ο τρόπος για τη λειτουργία ενός αξιόπιστου συστήματος που θα αποτρέπει τη λαθραία επιβίβαση.

Το αυτόματο σύστημα συλλογής κομίστρου σχεδιάζεται επί πολλά έτη, χωρίς όμως ακόμη να έχει καταστεί δυνατή ούτε καν η ανάθεση του έργου. Προς την κατεύθυνση αυτή τώρα εξετάζονται οι πιθανότητες εμπλοκής ιδιωτών, οι οποίοι σε σύμπραξη με το Δημόσιο θα υλοποιήσουν και θα λειτουργήσουν το σύστημα.

Η οικονομία εν τη… ενώσει

Προς την κατεύθυνση της οικονομίας αλλά και του αποτελεσματικότερου σχεδιασμού θα επιχειρηθούν και οι συγχωνεύσεις μεταξύ των φορέων συγκοινωνιών. Με τον τρόπο αυτόν υπολογίζεται ότι όχι μόνο θα μειωθούν τα λειτουργικά κόστη αλλά θα προκύψουν και ουσιαστικές δυνατότητες για καλύτερη αξιοποίηση του προσωπικού, το οποίο θα τοποθετηθεί ανάλογα με το πού θα υπάρχουν ανάγκες.

Στο πλαίσιο αυτό, θα προωθηθεί η ενοποίηση του ΗΣΑΠ με την ΑΜΕΛ και το ΤΡΑΜ καθώς και της ΕΘΕΛ με τον ΗΛΠΑΠ. Την αρμοδιότητα για τον ανασχεδιασμό των αστικών συγκοινωνιών της πρωτεύουσας θα έχει ο ΟΑΣΑ, ο οποίος αναλαμβάνει ρόλο μητροπολιτικού φορέα.

Σοβαρό πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί πριν γίνουν οι συγχωνεύσεις είναι η εναρμόνιση των αμοιβών των εργαζομένων των νέων σχημάτων, καθώς σε διαφορετική περίπτωση υπάλληλοι της ίδιας εταιρίας που κάνουν την ίδια δουλειά θα αμείβονται με διαφορετικούς όρους. Πάντως, για τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις θα υπάρξει η λύση της συνταξιοδότησης προκειμένου να μειωθεί το κόστος, αφού οι όποιες νέες προσλήψεις θα γίνουν υπό διαφορετικό καθεστώς.

Στις κυβερνητικές δεσμεύσεις προβλέπεται ότι η αναμόρφωση των εταιριών αστικών συγκοινωνιών θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους, ώστε από την επόμενη χρονιά να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους σε νέα βάση. Το φιλόδοξο εγχείρημα αναμένεται να υλοποιηθεί μέσα στο επόμενο δίμηνο, ώστε από την αρχή του νέου έτους οι αστικές συγκοινωνίες της πρωτεύουσας να λειτουργούν σε νέα βάση.