ΔΕΗ: Γιατί «μοιράζει» τώρα ομόλογο με κουπόνι 8% στη Δυτική Μακεδονία

Το δρόμο για να «μοιράσει» στις τοπικές κοινωνίες της Κοζάνης και της Φλώρινας, ετήσια σταθερή απόδοση 8% και μάλιστα για πέντε συνεχή χρόνια, όσο η διάρκεια του ομολόγου που ανακοίνωσε χθες, ανοίγουν για τη ΔΕΗ οι πρώτες μεγάλες επενδύσεις στη Δυτική Μακεδονία για τη μετάβαση της στη μεταλιγνιτική εποχή.

Το ανέβασμα της τάσης των επενδύσεων στη περιοχή, τα μεγάλα φωτοβολταϊκά που μπήκαν πρόσφατα στη «πρίζα» και η τοποθέτηση των πρώτων μπαταριών δίπλα στα παρακείμενα έργα, συνδέονται άμεσα με την ενεργοποίηση της εξαγγελίας του περασμένου Απριλίου για το ομόλογο, του οποίου μοναδικοί αποδέκτες θα είναι οι κάτοικοι των δυο νομών.

Η έκδοση ύψους 5 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε χθες η ΔΕH, με σκοπό να τους κάνει συμμέτοχους στις επενδύσεις για την επόμενη ημέρα της περιοχής, συμπίπτει με την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του 5ετούς σχεδίου για το μετασχηματισμό των πρώην λιγνιτικών εκτάσεων, το οποίο αξιοποιεί πρακτικές για τη στήριξη πληττόμενων περιοχών, από άλλες χώρες, όπως η Ισπανία και η Μεγάλη Βρετανία.

Στο σύνολο τους, τα μεγάλα φωτοβολταϊκά που τρέχει η ΔΕΗ σε Αμύνταιο και Πτολεμαΐδα, μόνη της ή από κοινού με τη γερμανική RWE, συνολικής ισχύος 2,16 GW έχουν ήδη παραδοθεί, το 70% έχει ήδη μπει στη «πρίζα» και σύντομα θα ηλεκτριστούν και τα υπόλοιπα.

Στο μέτωπο των πλησίον στα φωτοβολταϊκά μπαταριών, παραδόθηκαν προ μερικών εβδομάδων και οι τελευταίες από μια μεγάλη ομάδα συστημάτων αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 150 MW σε Πτολεμαΐδα, Μελίτη και Αμύνταιο. Το πλάνο προβλέπει τη κατασκευή έργων συνολικά 300 MW.

Οσο για τα μεγάλα αντλησιοταμιευτικά σε Καρδιά και Νότιο Πεδίο (560 MW), που εντάσσονται στην ευρύτερη λογική της αποκατάστασης των λιγνιτικών εδαφών και της δημιουργίας τεχνητών λιμνών, βρίσκονται σε προχωρημένη φάση αδειοδότησης, με τις πληροφορίες να τοποθετούν την έναρξη κατασκευής στα τέλη του 2026 ή αρχές του 2027.

Το γεγονός δηλαδή ότι προχωρά το πρόγραμμα μετασχηματισμού της Δυτικής Μακεδονίας και τα πρώτα έργα γίνονται πράξη, επιτρέπει και στη ΔΕH Ανανεώσιμες να προχωρήσει στην έκδοση έως 50.000 κοινών ονομαστικών αύλων τίτλων, σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση. Εάν δεν καλυφθεί το σύνολο του ποσού, ο όμιλος θα καλύψει τη διαφορά.

Πενταετής διάρκεια όσο και το επενδυτικό πλάνο

Κάθε ομολογία έχει αξία €100 με ελάχιστο όριο συμμετοχής τις πέντε ομολογίες και μέγιστο όριο συμμετοχής τις 250, προκειμένου να συμμετάσχουν στην έκδοση όσο το δυνατόν περισσότεροι κάτοικοι από τους νομούς Κοζάνης και Φλώρινας.

Η διάρκεια της έκδοσης είναι τα 5 έτη - όσο και η διάρκεια του επενδυτικού πλάνου της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία - και η ετήσια απόδοση 8% σημαίνει ότι το αρχικό κεφάλαιο του επενδυτή θα αυξηθεί μέσα σε πέντε χρόνια κατά 40% (προ φόρων). Ανάλογα μάλιστα με την επιτυχία του εγχείρηματος υπάρχει και δυνατότητα επανέκδοσης από την ΔΕH Ανανεώσιμες.

Οι ενδιαφερόμενοι – αποκλειστικά κάτοικοι των δύο νομών – έχουν το δικαίωμα να δηλώσουν συμμετοχή από τις 13 Μαρτίου έως τις 17 Απριλίου του 2026. Η πιστοποίηση της πληρότητας του κριτηρίου εντοπιότητας θα πραγματοποιείται με τη προσκόμιση εγγράφων, όπως ενδεικτικά, παραστατικών εγγράφων εκδόσεως ΔΟΥ, πρόσφατου λογαριασμού ενέργειας, τηλεπικοινωνιών ή ύδρευσης, ή μισθωτηρίου συμβολαίου κατοικίας που έχει κοινοποιηθεί στις αρμόδιες φορολογικές υπηρεσίες.

Η αποκατάσταση των λιγνιτικών εκτάσεων, η δημιουργία τεχνητών λιμνών, τα φωτοβολταικά, οι μπαταρίες και η αντλησιοταμίευση, μέχρι η εξαγγελία για εργοστάσιο waste to energy, οικοσύστημα τεχνολογίας και φυσικά το mega data center ισχύος 300 MW, αποτελούν όλα τμήμα του πανευρωπαικής κλίμακας σχεδίου για τον μετασχηματισμό της Δ. Μακεδονίας.

Είναι ύψους 5,8 δισ. ευρώ με στόχο τη δημιουργία 10.000 θέσεων εργασίας, το σχέδιο είχε εξαγγελθεί τον Απρίλιο του 2025 από το CEO της ΔΕΗ, Γιώργο Στάσση, παρουσία του Πρωθυπουργού και προφανώς το στοίχημα δεν είναι καθόλου αυτονόητο.

Το δύσκολο στοίχημα

Ερχεται σε συνέχεια του περίφημου Σχεδίου Δίκαιης Ανάπτυξης (2021-2027) για τη μεταλιγνιτική εποχή της περιοχής, που πέντε χρόνια μετά τις αρχικές εξαγγελίες, αποδείχθηκε κατώτερο των περιστάσεων, δεν απέφερε τα αναμενόμενα και έδειξε ότι απαιτούνται πολλά περισσότερα από αμιγώς ενεργειακά έργα (φωτοβολταϊκά) που δημιουργούν θέσεις στη φάση της κατασκευής αλλά λιγοστές μόνιμες.

Αξιοποιώντας τη μεγάλη «προίκα» σε υποδομές, εδάφη, εξοπλισμό και εγκατατάσεις που αφήνει πίσω της η γοργή απολιγνιτοποίηση, το σχέδιο της ΔΕH εμπλέκει επενδυτές, πανεπιστήμια, μονάδα υδρογόνου και ξένους παίκτες και αποσκοπεί στη μετατροπή της Δυτικής Μακεδονίας σε τεχνολογικό και πράσινο ενεργειακό κόμβο.

Υπό προϋποθέσεις, εφόσον ευοδωθούν οι εν εξελίξει συζητήσεις με μεγάλους αμερικανούς hyperscalers (πχ Amazon, Microsoft, Google) και ληφθεί η τελική απόφαση, το σύνολο των επενδύσεων στη Δυτική Μακεδονία θα μπορούσε και να φτάσει και τα 12 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία, δημιουργώντας συνολικά 20.000 άμεσες θέσεις εργασίας.

Στη τοποθέτηση του τότε ο CEO της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, είχε επικαλεστεί την εμπειρία από τα παραδείγματα άλλων ευρωπαϊκών πόλεων, όπως το Μπιλμπάο στην Ισπανία και το Κάρντιφ στην Ουαλλία, που αμφότερες κατά τη δεκαετία του 1980, για διαφορετικούς λόγους η κάθε μια, αναγκάστηκαν να στραφούν σε ένα νέο παραγωγικό υπόδειγμα.

Στη πρώτη περίπτωση, όταν παρήκμασε το βιομηχανικό της λιμάνι, η πρωτεύουσα της χώρας των Βάσκων ευρισκόμενη με την πλάτη στον τοίχο επέλεξε να επενδύσει στις υποδομές και στον πολιτισμό (μετρό, μουσείο Guggenheim, κ.λπ.).

Το δε Κάρντιφ, επί αιώνες άμεσα συνδεδεμένο με τον άνθρακα και τις εξαγωγές κάρβουνου μέσω του λιμανιού του σε όλο τον κόσμο, έπειτα από μια επώδυνη αναδιάρθρωση, κατάφερε τις τελευταίες δεκαετίες να γίνει μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις του Ηνωμένου Βασιλείου προσελκύοντας επενδύσεις στη ψηφιακή τεχνολογία, τα telecoms, τη πράσινη ενέργεια και τη κυβερνοασφάλεια.