Είκοσι πέντε χρόνια μετά την εξαγορά της ΤΡΟΦΟ, που έφερε την ΕΝΑ Cash & Carry στον έλεγχό της, η ΑΒ Βασιλόπουλος αποχωρεί από τη χονδρική. Τα καταστήματα της ΕΝΑ περνούν στη The Mart του ομίλου Σκλαβενίτη, που ενισχύει τη θέση του απέναντι στη METRO της οικογένειας Παντελιάδη, τον μεγαλύτερο παίκτη της οργανωμένης χονδρικής.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε χθες προβλέπει τη μεταβίβαση 13 καταστημάτων και τη διατήρηση 386 θέσεων εργασίας, ενώ τελεί υπό την έγκριση της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Το τίμημα δεν ανακοινώθηκε. Σύμφωνα, πάντως, με πληροφορίες, είναι αισθητά χαμηλότερο από εκείνο που ζητούσε η ΑΒ πριν από δύο χρόνια, όταν είχε προχωρήσει στην πρώτη διερεύνηση ενδιαφέροντος για την πώληση του δικτύου.
Η ιστορία της ΕΝΑ με την ΑΒ Βασιλόπουλος ξεκινά τον Οκτώβριο του 2000, όταν η ΑΒ ανακοίνωσε την εξαγορά της ΤΡΟΦΟ των αδελφών Σπανού. Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε στις αρχές του 2001 και περιλάμβανε την αλυσίδα σούπερ μάρκετ ΤΡΟΦΟ και την ΕΝΑ Cash & Carry, η οποία διέθετε δίκτυο 11 καταστημάτων και λειτουργούσε από το 1991.
Σήμερα το δίκτυο αριθμεί 14 καταστήματα, εκ των οποίων το ένα θα παραμείνει στον έλεγχο της ΑΒ Βασιλόπουλος και θα μετατραπεί σε σούπερ μάρκετ. Το συνολικό τίμημα ανήλθε σε 22,8 δισ. δραχμές ή 66,9 εκατ. ευρώ.
Όμως εκείνη η εξαγορά δεν εξελίχθηκε όπως θα ανέμεναν οι Βέλγοι της Delhaize, τότε μητρικής της εισηγμένης στο Χρηματιστήριο Αθηνών ΑΒ Βασιλόπουλος. Λίγους μήνες μετά την ολοκλήρωση της συμφωνίας, ξέσπασε σφοδρή αντιπαράθεση με τους αδελφούς Σπανού για την αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων της ΤΡΟΦΟ.
Η υπόθεση απασχόλησε τη χρηματιστηριακή αγορά και κατέληξε σε δικαστική και διαιτητική διαμάχη, με την ΑΒ να παρακρατεί 6 δισ. δρχ. από το τίμημα. Το 2004, διαιτητικό δικαστήριο επιδίκασε υπέρ της ΑΒ το συγκεκριμένο ποσό, που αντιστοιχούσε σε 17,6 εκατ. ευρώ, ενώ η εταιρεία διεκδικούσε επιπλέον περίπου 21,6 εκατ. ευρώ.
Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, η ΑΒ κλείνει τον κύκλο της ΕΝΑ, η οποία ποτέ δεν αποτέλεσε μια δραστηριότητα στην οποία η ΑΒ Βασιλόπουλος επένδυσε συνεπώς. Μάλιστα, η έξοδος είχε εξεταστεί και το 2024, όταν η εταιρεία διερεύνησε το ενδιαφέρον επενδυτών.
Στους ενδιαφερομένους και τότε «έπαιζε» το όνομα της The Mart, χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί συμφωνία. Η ΑΒ στη συνέχεια δήλωνε ότι θα επενδύσει στη χονδρική, αξιοποιώντας την ανάπτυξη του τουρισμού. Κάτι που δεν υλοποιήθηκε.
Για τη The Mart, η ΕΝΑ προσφέρει έτοιμο δίκτυο και πρόσβαση σε επαγγελματίες πελάτες. Με την προσθήκη των 13 καταστημάτων, η αλυσίδα του ομίλου Σκλαβενίτη θα φτάσει τα 27 σημεία, δηλαδή σχεδόν διπλασιάζει εν μία νυκτί το δίκτυό της, έναντι 50 της METRO Cash & Carry.
Παρά τη σημαντική ενίσχυση του δικτύου της The Mart, η METRO διατηρεί σαφές προβάδισμα στην οργανωμένη χονδρική, τόσο σε αριθμό καταστημάτων όσο και σε εκτιμώμενο κύκλο εργασιών. Για τον όμιλο Σκλαβενίτη, η εξαγορά της ΕΝΑ αποτελεί μια ευκαιρία ταχύτερης ανάπτυξης σε μια αγορά όπου η γεωγραφική κάλυψη, οι σχέσεις με τους επαγγελματίες πελάτες και η αποτελεσματικότητα του δικτύου εξακολουθούν να καθορίζουν τις ισορροπίες.
Η METRO της οικογένειας Παντελιάδη έχει οικοδομήσει την ηγετική της θέση στη χονδρική μέσα από ένα εκτεταμένο δίκτυο, ισχυρή παρουσία στην περιφέρεια και μακροχρόνιες σχέσεις με επιχειρήσεις εστίασης, ξενοδοχεία και μικρά σημεία λιανικής.
Πηγές με γνώση αναφέρουν ότι το μερίδιό της στην οργανωμένη χονδρική προσέγγιζε το 50%. Πέρυσι ο όμιλος, στον οποίο περιλαμβάνονται τα METRO Cash & Carry και τα My market, εμφάνισε ενοποιημένες καθαρές πωλήσεις 1,67 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 3%. Τα EBITDA υποχώρησαν στα 70,1 εκατ. ευρώ, από 73,9 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ τα κέρδη προ φόρων αυξήθηκαν στα 26,5 εκατ. ευρώ, έναντι 23,1 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, η χονδρική εκτιμάται ότι κάνει πωλήσεις πάνω από 800 εκατ. ευρώ.
Στην άλλη πλευρά, η The Mart πέρυσι έκλεισε με τζίρο 450,4 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 6,14 εκατ. ευρώ, δίκτυο 14 καταστημάτων, ενώ οι ομολογιακές δανειακές υποχρεώσεις έφταναν τα 107,5 εκατ. ευρώ. Οι πωλήσεις του ομίλου Σκλαβενίτη ξεπέρασαν το 2025 τα 6,13 δισ. ευρώ, από 5,56 δισ. ευρώ το 2024, με καθαρά κέρδη 99,5 εκατ. ευρώ.
Η ΑΒ Βασιλόπουλος εγκαταλείπει τη χονδρική για να επικεντρώσει πόρους και κεφάλαια στη μάχη της λιανικής, όπου τα τελευταία χρόνια πιέζεται. Η πώληση της ΕΝΑ Cash & Carry απαλλάσσει την αλυσίδα από μια δραστηριότητα που παράγοντες της αγοράς χαρακτηρίζουν στρατηγικό «βαρίδι» και απελευθερώνει κεφάλαια. Η αποεπένδυση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αναδιάρθρωσης, με στόχο την επέκταση του δικτύου της ΑΒ σε 900 καταστήματα έως το 2028.
Περισσότερα από 100 νέα σημεία προβλέπεται να προστεθούν μόνο το 2026. Το κρίσιμο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι η αριθμητική επέκταση του δικτύου, αλλά κατά πόσο αυτή θα μεταφραστεί σε αύξηση πωλήσεων, βελτίωση της κερδοφορίας και ανάκτηση μεριδίων σε μια αγορά όπου ο ανταγωνισμός εντείνεται και οι μεγάλοι ισχυροποιούνται.