H πρόσφατη γενική συνέλευση της Μπουτάρης (η οποία στις 18/9 «μετατέθηκε» στην κατηγοία των Ειδικών Χαρακτηριστικών) με παρουσία τεσσάρων μετόχων (ουσιαστικά δηλαδή μόνο της διοίκησης) αποφάσισε να εξουσιοδοτήσει το διοικητικό της συμβούλιο προκειμένου το τελευταίο να θεσπίσει πρόγραμμα διάθεσης μετοχών σε στελέχη της εταιρείας και στο προσωπικό.

Στην έκδοση stock options, βέβαια, προχωρούν πολλές εταιρείες. Άλλες για να ανταμείψουν τις διοικήσεις και το προσωπικό για τις πολύ καλές επιδόσεις του παρελθόντος και άλλες δίνοντας μετοχές με ευνοϊκούς όρους σε βάθος χρόνου, έναντι χρημάτων και υπό την προϋπόθεση ότι τα εταιρικά αποτελέσματα στο μεταξύ θα έχουν βελτιωθεί σε μεγάλο βαθμό.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η έννοια του stock option προϋποθέτει την ύπαρξη ικανοποιητικού κέρδους για τους μετόχους μειοψηφίας. Γιατί άλλο πράγμα είναι η διοίκηση και το προσωπικό να καρπώνονται μέρος της υπεραξίας που δημιουργήθηκε και εντελώς διαφορετικό να εισπράττουν -πέρα από τις καθόλου ευκαταφρόνητες ετήσιες αποδοχές τους- και bonus, όταν οι μέτοχοι καταγράφουν ζημίες!

Ειδικότερα για την περίπτωση της Μπουτάρης, περιμένοντας από τη διοίκηση να ανακοινώσει το ακριβές περιεχόμενο του προγράμματος των stock options, έχουμε τα εξής δεδομένα:

1) Η εισηγμένη εταιρεία δεν έχει διανείμει μέρισμα εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
2) Η τιμή της κοινής μετοχής κατά την τελευταία πενταετία έχει υποχρεωθεί σε απώλειες γύρω στο 75%, όταν κατά την ίδια χρονική περίοδο ο Γενικός Δείκτης του Χ.Α. έχει καταγράψει πολύ μεγάλη άνοδο.
3) Οι οικονομικές επιδόσεις της... πορεύονται «επί ξυρού ακμής», παρά τους κατά καιρούς αισιόδοξους τόνους που επιχειρεί να δώσει η διοίκηση της εισηγμένης (αποτελείται κυρίως από τα μέλη της οικογένειας Μπουτάρη).

Η εικόνα της εταιρείας

Ας δούμε, όμως, τα παραπάνω με τη σκληρή γλώσσα των αριθμών. Η τρέχουσα κεφαλαιοποίηση της εισηγμένης εταιρείας (12/9/08) διαμορφώνεται στα 10,8 εκατ. ευρώ, όταν μόνο από το 1999 έχουν εισρεύσει σε αυτήν μέσω αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου κάτι λιγότερο από 30 εκατ. ευρώ (14,1 εκατ. το 1999 συν 24,6 εκατ. το 2000 μείον 9,16 εκατ. το 2005). Δηλαδή, ακόμη και αν το 1998 η αξία της επιχείρησης ήταν μηδενική, από τότε μέχρι σήμερα έχουν «χαθεί» 29,5 εκατ. ευρώ...

Σε ό,τι αφορά τις οικονομικές επιδόσεις του εισηγμένου ομίλου, αυτές εδώ και τόσα χρόνια παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, παρά το γεγονός ότι κατά καιρούς έχει αναληφθεί η εκμετάλλευση πολύ σημαντικών brand names.

Θυμίζουμε ενδεικτικά την εταιρεία Βοσινάκης και την αντιπροσώπευση επώνυμων ουίσκι τη δεκαετία του 1980, για να πάμε στην εξαγορά του Καμπά και στην είσοδο στην αγορά της μπίρας τη δεκαετία του 1990, ενώ τα τελευταία χρόνια η πιο «δυνατή» είδηση είναι η διείσδυση στον τομέα του εμφιαλωμένου νερού (Κύμη Εμφιαλωτική).

Είχαμε λοιπόν ζημίες το 2004, κέρδη 636 χιλιάδων το 2005, ζημίες το 2006 και κέρδη μόλις 243 χιλιάδων ευρώ πέρυσι...

Ο πήχης ψηλά...

Είναι αλήθεια ότι η διοίκηση της Μπουτάρης διατυπώνει φιλόδοξους στόχους κάθε χρόνο, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να δούμε κάποια συνταρακτική εξέλιξη στην «κάτω γραμμή» των αποτελεσμάτων.

Έτος 2006: Ας δούμε λοιπόν τι προέβλεπε η διοίκηση της Μπουτάρης για τον συγκεκριμένο χρόνο. «Η χρονιά του 2006 προβλέπεται εξαιρετικά σημαντική για τον όμιλο Μπουτάρη. Στον κλάδο του κρασιού η ανάπτυξη των προϊόντων Μπουτάρης και Καμπάς θα αποφέρει σημαντική αύξηση όλων των μεγεθών και ιδίως των κερδών. Ήδη ο τρύγος του 2005 συνηγορεί σε εξαιρετική ποιότητα προϊόντων, ενώ έχουν ήδη γίνει κάποια βήματα προς την περαιτέρω βελτίωση των περιθωρίων μικτού κέρδους των πωλήσεων. Στον κλάδο νερού (Κύμη Εμφιαλωτική) αναμένεται σημαντική ανάπτυξη. Τη διανομή των προϊόντων έχει αναλάβει η Μπουτάρης Οινοποιητική που προσβλέπει σε συνέργιες και σε αυξημένη διαπραγματευτική δύναμη». Στο τέλος του 2006, ο εισηγμένος όμιλος σημείωσε σταθερό κύκλο εργασιών (30,3 εκατ.), τα μισά EBIT (1,39 έναντι 2,7 εκατ.) και ζημία προ φόρων 1,9 εκατ. ευρώ (έναντι αντίστοιχων κερδών 844 χιλιάδων) κυρίως λόγω έκτακτης απώλειας από πώληση συμμετοχής. Ωστόσο, ακόμη και χωρίς την έκτακτη απώλεια, το αποτέλεσμα θα ήταν ζημιογόνο...

Έτος 2007: Αν το 2006 προοριζόταν να είναι «σημαντικό έτος», το 2007 προβλεπόταν από τη διοίκηση ότι θα είναι «έτος ανατροπής» για την Μπουτάρης. H διοίκηση, λοιπόν, εκτιμούσε: «Το 2007 αναμένεται να είναι μια χρονιά ανατροπής. Επομένως, πρωταρχικός στόχος μετά τις αναδιαρθρώσεις των εταιρειών Μπουτάρης Α.Ε. και Κύμη Α.Ε. είναι η εφαρμογή ενός business plan που θα κάνει την επιχείρηση ΑΜΕΣΑ, ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΑ ΚΕΡΔΟΦΟΡΑ και με ΣΙΓΟΥΡΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΕΤΡΑΕΤΙΑΣ» (τα κεφαλαία δικά μας). Το τέλος του 2007 δεν βρήκε τον εισηγμένο όμιλο σε τόσο θετική φάση. Ο κύκλος εργασιών, βέβαια, είχε αυξηθεί κατά περίπου 10%, το ΕΒΙΤ από το 1,39 στο 1,84 εκατ., ωστόσο τα καθαρά κέρδη διαμορφώθηκαν μόλις στις 243 χιλιάδες...

Έτος 2008: Αν λοιπόν το 2006 προοριζόταν να είναι «σημαντικό έτος» και το 2007 «έτος ανατροπής», το 2008 αναμενόταν να εξελιχτεί σε «έτος-σταθμό»! Συγκεκριμένα, στις αρχές της χρονιάς η διοίκηση αναφερόταν σε «έτος-σταθμό για τη θετική πορεία της εταιρείας, καθώς τα προϊόντα Μπουτάρης έχουν επανακτήσει την πρώτη θέση στην ελληνική αγορά και οι προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη στην Ελλάδα και στο εξωτερικό είναι πολύ ενθαρρυντικές»...

Το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2008 βρήκε τις πωλήσεις του ομίλου αυξημένες κατά 5,6%, το EBIT μειωμένο (από το 1,15 εκατ. στις 951 χιλιάδες), τα καθαρά κέρδη μόλις στις 184 χιλιάδες και τις λειτουργικές ταμειακές ροές αρνητικές κατά 1,52 εκατ. ευρώ. Η διοίκηση της Μπουτάρης σχολιάζοντας τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου τα χαρακτηρίζει «ικανοποιητικά, αλλά χαμηλότερα από τους στόχους», αποδίδει την κατάσταση στη γενικότερη συγκυρία και στα «λιμάνια», ενώ προβλέπει ότι «τα οργανικά προ φόρων κέρδη της εταιρείας θα βελτιωθούν σημαντικά το 2008 έναντι του 2007».

Η σκληρή πραγματικότητα

Παρά τους τόσο φιλόδοξους στόχους που τέθηκαν από την εταιρεία, τα κέρδη προ φόρων και τόκων μειώθηκαν κατά τη διετία 2006 - 2007, πτώση που συνεχίστηκε και στο πρώτο φετινό εξάμηνο. Σχετικά με την Κύμη Εμφιαλωτική, για την οποία στις αρχές του 2006 αναμενόταν «σημαντική ανάπτυξη», στις αρχές του 2008 γινόταν λόγος για το κατά πόσο έπρεπε να συνεχίσει τη λειτουργία της...

Συμπερασματικά, λοιπόν, οι μέτοχοι εδώ και τόσο πολλά χρόνια μόνο απώλειες καταγράφουν και θα ήταν ιδιαίτερα «νωρίς» για να λάβουν η διοίκηση και τα στελέχη stock options, πριν καν οι μικρομέτοχοι ανακτήσουν τουλάχιστον ένα σημαντικό ποσοστό των μέχρι σήμερα τεράστιων απωλειών τους.

* Αναδημοσίευση από το φύλλο 548 της εφημερίδας "ΜΕΤΟΧΟΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ" (19 - 23 Σεπτεμβρίου 2008).