του Γιάννη Τσαραγκλή

Δύο πρώην ισχυροί παράγοντες της αγοράς αγροτικών προϊόντων και τροφίμων, ένας τέως υπουργός Γεωργίας και ένας ιδιαίτερα πετυχημένος επαγγελματίας manager, για πολλά χρόνια επικεφαλής της μεγαλύτερης γεωργικής συνεταιριστικής πολυεθνικής γαλακτοβιομηχανίας της Ευρώπης, ανέλαβαν το τιμόνι της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης και -όπως ήταν φυσικό- τα σενάρια και οι φήμες για μελλοντικό αναπτυξιακό ανασχηματισμό της μεγάλης κρατικής αγροτικής εταιρείας φούντωσαν.

Μιλάμε για τα νέα πρόσωπα που απαρτίζουν την καινούργια διοίκηση της ΕΒΖ, και συγκεκριμένα για τον πρόεδρο κ. Χρήστο Κοσκινά -διετέλεσε υπουργός Γεωργίας επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη- ο οποίος έχει ιδιαίτερες γνώσεις γύρω από την παραγωγή και εμπορία της ζάχαρης και για τον κ. Φρανκ Μπλετζιάν, ο οποίος συνταξιοδοτήθηκε από τη συνεταιριστική ολλανδική πολυεθνική βιομηχανία γαλακτοκομικών προϊόντων Friesland, γνωστότερη στον πολύ κόσμο με το ισχυρό brand name της, το ΝΟΥΝΟΥ, και μετά πήγε στη γερμανική AEG.

Ο κ. Μπλετζιάν (μη σας ξεγελά το όνομα, είναι ελληνικής καταγωγής) κατάφερε να φέρει το ΝΟΥΝΟΥ στην πρώτη θέση της ελληνικής και βαλκανικής αγοράς των εβαπορέ γαλακτοκομικών προϊόντων, όπου φυσικά διατηρείται ακόμη.

Αυτή η επιτυχία του είχε ως αποτέλεσμα να κάνει την ολλανδική συνεταιριστική γαλακτοβιομηχανία ισχυρή και άκρως ανταγωνιστική ως προς τις εγχώριες.

Είναι λοιπόν ο κατάλληλος άνθρωπος για να φέρει την ΕΒΖ στα ευρωπαϊκά σαλόνια των βιομηχανιών τροφίμων, να κάνει τις όποιες απαραίτητες συμμαχίες, να προωθήσει κατάλληλα -εάν αυτό είναι επιθυμία της κυβέρνησης- την ιδιωτικοποίηση της βιομηχανίας και -το κυριότερο- να επεκτείνει την παραγωγική γκάμα και σε άλλα καταναλωτικά προϊόντα που έχουν βάση τη ζάχαρη, απαλλάσσοντάς την έτσι από το υπαρξιακό άγχος μόλις τελειώσουν τα κοινοτικά προνόμια.

Το ευρωπαϊκό ζήτημα

Τη μάχη αυτή -δηλαδή την προσπάθεια διατήρησης των προνομίων των ευρωπαϊκών βιομηχανιών ζάχαρης- καλείται να δώσει ο πρόεδρος της ΕΒΖ κ. Κοσκινάς, ο οποίος κατά τη θητεία του ως υπουργός χειρίστηκε θέματα που αφορούσαν στη ζάχαρη στο πλαίσιο της ΚΑΠ (Κοινοτική Αγροτική Πολιτική).

Οι κ. Κοσκινάς και Μπλετζιάν θα κληθούν να θέσουν στην υπηρεσία της βιομηχανίας τη γνώση του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος και τις γνωριμίες, έτσι ώστε να καταφέρουν να εξασφαλίσουν καλούς όρους, καθώς το 2006 αλλάζει ο κανονισμός ζάχαρης.

Από τον φετινό Ιούλιο θα αρχίσουν να δημοσιεύονται οι προτάσεις της Κομισιόν για το θέμα, οι οποίες δε φαίνεται να είναι και ό,τι καλύτερο για τις βιομηχανίες ζάχαρης της Ευρώπης, αφού προσανατολίζονται στην κατάργηση των εξαγωγικών επιδοτήσεων και διαφόρων δασμών, γεγονός που σημαίνει αθρόα εισαγωγή φθηνής ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο των χωρών της Λατινικής Αμερικής.

Το πόσο σοβαρό είναι το θέμα για την Ελλάδα, αλλά κυρίως για τις κοινοτικές χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης όπου η τευτλοκαλλιέργεια είναι από τα βασικότερες αγροτικές παραγωγές, φαίνεται από τον τρικούβερτο... καβγά που στήθηκε μεταξύ της γαλλικής κυβέρνησης και του κοινοτικού επιτρόπου Γεωργίας, ο οποίος είπε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου ότι η Ε.Ε. είναι διατεθειμένη να καταργήσει δασμούς και εξαγωγικές επιδοτήσεις.

Οι Γάλλοι αντέδρασαν αστραπιαία λέγοντας ότι ο επίτροπος δεν έχει καμία εξουσιοδότηση να λέει τέτοια πράγματα. Όπως καταλαβαίνετε, ένας πρώην υπουργός Γεωργίας στο τιμόνι της ΕΒΖ είναι μάλλον ο καταλληλότερος στη σημερινή συγκυρία.

Τη θέση του αντιπροέδρου κατέλαβε ο κ. Λεωνίδας Τσολέκας, προερχόμενος από το υπουργείο Εμπορίου, και τη θέση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου ο κ. Δημήτρης Δαρνάκας, πρώην πρόεδρος της ομοσπονδίας των εργαζομένων της ΕΒΖ και στέλεχος στο τμήμα προμηθειών της βιομηχανίας.

Τα αποτελέσματα

Με πιθανόν χαμηλότερα κέρδη από αυτά της προηγούμενης χρονιάς και ενδεχομένως ελάχιστα μειωμένο τζίρο θα κλείσει τη δωδεκάμηνη οικονομική χρήση της η Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης στο τέλος Ιουνίου.

Αυτό οφείλεται στις αρνητικές καιρικές συνθήκες και σε μια σειρά παραγόντων που έχουν να κάνουν με την παραγωγή τεύτλων, όπως, π.χ., η εμμονή ορισμένων γεωργών στην -ανταγωνιστική προς τα ζαχαρότευτλα- παραγωγή βάμβακος, επειδή θα συνεχίσει να επιδοτείται για μερικά ακόμη χρόνια από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, που ήταν και η τελευταία θετική εξέλιξη για τον γεωργικό κόσμο από το πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. Έτσι, η ΕΒΖ δεν τα καταφέρνει να βγάλει φέτος τους ελάχιστους απαραίτητους 280.000 τόνους ζάχαρης, και τελικά η παραγωγή θα κυμανθεί περίπου στους 205.000 τόνους, πολύ λίγους για να κινήσουν αυξητικά την κερδοφορία του ομίλου.

Τον Αύγουστο θα μάθουμε, επίσης, εάν θα αρθεί η κοινοτική απαγόρευση των εξαγωγών της σερβικής ζάχαρης που πλήττει πρόσκαιρα της ΕΒΖ, η οποία διαθέτει στις εκεί θυγατρικές της περίπου 80 - 100.000 τόνους αποθέματα ζάχαρης, που αν είχε τη δυνατότητα να τα εισάγει στην Ελλάδα, τα κέρδη της θα ήταν ιδιαίτερα ανοδικά, διότι το κόστος γι’ αυτήν είναι αρκετά χαμηλό.

Όπως γίνεται κατανοητό, λοιπόν, μετά τον τερματισμό των προβλημάτων Κοινότητας - Σερβίας, η Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης θα μπορέσει να αναδείξει τον παραγωγικό δυναμισμό της και την πρωτιά που διαθέτει στη Βαλκανική και την ευρωπαϊκή αγορά.

Τέλος, σε ό,τι αφορά την κριτική που δεχόταν κατά καιρούς η ΕΒΖ από αναλυτές, σχετικά με το υπεράριθμό προσωπικό που εμποδίζει μέρος της ανάπτυξης και αυξάνει τα έξοδα σε βάρος της κερδοφορίας, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία η μείωση του προσωπικού μέσω σχετικών προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου ήταν σημαντική, καθώς, συγκριτικά με την τελευταία τριετία (οπότε απασχολούσε περίπου 1.600 άτομα), σήμερα απασχολεί κάτι παραπάνω από 1.000.

* Αναδημοσίευση από το φύλλο 322 της εφημερίδας ”Μέτοχος & Επενδύσεις”, της 21ης Μαΐου 2004.