Δύο και πλέον χρόνια μετά αποδεικνύεται ότι το περίφημο project της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης για την παραγωγή βιοαιαθανόλης στήθηκε χωρίς «πιλότο» και με απλά ευχολόγια.

Τώρα εγκαταλείπεται οριστικά από τη νέα διοίκηση που ανέλαβε μόλις στις αρχές της εβδομάδας τα ηνία της βιομηχανίας, σε μια περίοδο μάλιστα ιδιαίτερα κρίσιμη, με την ευρωπαϊκή βιομηχανία ζάχαρης να εμφανίζεται προβληματισμένη για τις τιμές του προϊόντος, μετά την απελευθέρωση από 1/10/2009 των εισαγωγών ζάχαρης από τρίτες χώρες.

Όταν, δηλαδή, στην Ευρώπη οργάνωναν την άμυνα τους για τη νέα κατάσταση που προκύπτει με τις αδασμολόγητες ποσότητες ζάχαρης από 50 χώρες φθηνού κόστους, στην εγχώρια σκηνή η εβζ πειραματιζόταν με ανεφάρμοστα projects, χωρίς να υπάρχει το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο όχι μόνον στη χώρα μας, αλλά ούτε καν στην Ευρώπη. Επιπλέον, δε, αποκαλύπτεται τώρα ότι η εβζ δεν διέθετε ούτε και τη στήριξη του βασικού μετόχου της, της ΑΤΕ.

Και μπορεί στο πρώτο τρίμηνο της χρήσης (Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2009) η εβζ να παρουσιάζει σε επίπεδο ομίλου αύξηση περίπου 45% στις πωλήσεις και να έχει περιορίσει τα ζημιογόνα αποτελέσματα της, αυτό όμως δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας ενέργειας αναδιάρθρωσης, αλλά οφείλεται καταρχήν, στη φθηνή ζάχαρη που παράχθηκε φασόν στη Γερμανία και τη Γαλλία, στο πλαίσιο συμφωνίας swap, με εξαιρετικά χαμηλό μέσο κόστος παραγωγής (0,523 ευρώ τον τόνο) και μέση τιμή πώλησης 0,605 ευρώ τον τόνο, και κατά δεύτερο, στα καλά αποτελέσματα των δύο σερβικών εργοστασίων. Άλλωστε, αυτό προκύπτει και από το μικτό περιθώριο κέρδους στο πρώτο τρίμηνο, που περιορίσθηκε στο 10,04% έναντι 16,84% του αντίστοιχου περσινού διαστήματος.

Πιο συγκεκριμένα, οι ενοποιημένες πωλήσεις της εβζ στο πρώτο τρίμηνο της χρήσης ανήλθαν σε 74,533 εκατ. ευρώ, έναντι 51,413 εκατ. ευρώ, με ζημίες μετά από φόρους 2,021 εκατ. ευρώ, έναντι ζημιών 4,909 εκατ. ευρώ. Οι εταιρικές, αντίστοιχα, πωλήσεις διαμορφώθηκαν σε 54,132 εκατ. ευρώ έναντι 39,547 εκατ. ευρώ, με ζημίες μετά από φόρους 6,017 εκατ. ευρώ έναντι 9,635 εκατ. ευρώ.

Η διοίκηση της εβζ προκειμένου να διατηρήσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα στην ελληνική αγορά, λόγω των εισαγωγών ζάχαρης από την Ευρώπη (θυμίζουμε ότι έχει αποποιηθεί το 50,01% της εθνικής ποσόστωσης) είναι αναγκασμένη να μειώνει τις τιμές πώλησης, για να μην χάνει πελάτες. Έτσι, η μέση τιμή πώλησης έπεσε κατά 8,18% (629 ευρώ ο τόνος από 685 ευρώ πέρσι) όταν η μέση τιμή πώλησης της εισαγόμενης ζάχαρης μειώθηκε κατά 4,15% (600 ευρώ ο τόνος από 626 ευρώ).

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η εβζ υποχρεούται να πριμοδοτεί τους τευτλοκαλλιεργητές, για να μην εγκαταλείψουν την καλλιέργεια. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι επιβαρύνει το κοστολόγιο της κατά 82,2 ευρώ ανά τόνο ζάχαρης. Με ποια δεδομένα λοιπόν να κινηθεί και να επιβιώσει στο ευρύτερο ευρωπαϊκό περιβάλλον, υπό τη σκιά της ενεργοποίησης της συμφωνίας EBA (Everything But Arms), από την 1η Οκτωβρίου, που επιτρέπει την εισαγωγή περίπου 3 εκατ. τόνων φθηνής ζάχαρης, γεγονός που εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει σφοδρό ανταγωνισμό και θα μειώσει ακόμη περισσότερο τις τιμές;

Η έλλειψη στρατηγικής για μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων που αφορούν στο μέλλον της εβζ φωτίσθηκε αποκαλυπτικά στην πρόσφατη γενική συνέλευση των μετόχων, όπου δημόσια ακούσθηκε από τον απελθόντα πρόεδρο της εταιρίας ότι «θεσμικό πλαίσιο για τη βιοαιαθανόλη δεν υπάρχει ούτε στην Ευρώπη (!!)» Ακούσθηκε ακόμη ότι τέτοια projects αποδεικνύονται θνησιγενή, με τις επιχειρήσεις του κλάδου να πτωχεύουν, μεταξύ τους, και η αμερικανική Pacific Ethanol, που είχε παρουσιασθεί ως στρατηγικός επενδυτής για την ελληνική βιοαιαθανόλη, υποσχόμενη κεφάλαια και μεγάλες επενδύσεις!!

«Όλοι γνωρίζαμε τι έπρεπε να κάνουμε. Δυστυχώς, δεν υπήρχε πολιτική βούληση. Η αναδιάρθρωση της εβζ έπρεπε να είχε ξεκινήσει προ πολλού», ήταν η κορωνίδα που ακούσθηκε από το στόμα του απελθόντος διευθύνοντος συμβούλου, ο οποίος μάλιστα εκ των υστέρων επέκρινε την ΑΤΕ, γιατί δεν χρηματοδότησε τον τελευταίο χρόνο την εβζ με τους όρους που ίσχυαν για όλες τις άλλες επιχειρήσεις, με συνέπεια η εταιρία να πληρώνει τόκους 80 ευρώ τον τόνο.

Και η ΑΤΕ; Ο εκπρόσωπος της Τράπεζας Νίκος Κέζος άφησε άφωνη τη γενική συνέλευση όταν είπε ότι «είναι μεγάλη η υπομονή της πολιτείας να κρατά την εβζ σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ε.Ε. που διατηρεί κρατική ζαχαροβιομηχανία». Ο ίδιος υπεραμύνθηκε της απόφασης της ΑΤΕ να οπισθοχωρήσει στο θέμα της βιοαιαθανόλης, με το αιτιολογικό, ότι κάτι τέτοιο θα ήταν ασύμφορο. Πότε ακριβώς ανακαλύφθηκε αυτό;

Σε κάθε περίπτωση, η εβζ, που φαίνεται να βγαίνει από αυτήν την περιπέτεια βαθιά τραυματισμένη, και με τρεις μόνον μονάδες εν λειτουργία από τις πέντε συνολικά, προσβλέπει ότι στη νέα παραγωγική περίοδο 2009-2010 θα μπορέσει να καλύψει το στόχο της εθνικής ποσόστωσης, ήτοι, τους 158.750 τόνους, προσδοκώντας ότι αυτό θα οδηγήσει στην εξομάλυνση του κόστους παραγωγής και στη διατήρηση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος του προϊόντος στην εσωτερική αγορά.

Παράλληλα, θα προσπαθήσει να διατηρήσει το ποσοστό κάλυψης της εγχώριας αγοράς με την εισαγωγή 60.000 τόνων ζάχαρης από τη Σερβία, με τις δύο θυγατρικές της εκεί να αναμένεται να δώσουν μια παραγωγή 140.000 τόνων και να συνεχίσουν να παραμένουν κερδοφόρες, διορθώνοντας έτσι κατά ένα μέρος τα οικονομικά μεγέθη του ομίλου.

Έχει, όμως, άλλη μία «καυτή πατάτα» η νέα διοίκηση. Να πείσει μέρος του προσωπικού να ενταχθεί στο πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, σε μια προσπάθεια να μειωθεί και το λειτουργικό κόστος της εταιρίας. Μέχρι στιγμής το ενδιαφέρον συμμετοχής στο πρόγραμμα είναι μηδενικό.