«Πριν κτίσεις μια Συναγωγή, πρέπει πρώτα να κτίσεις ένα Σχολείο».

Η συγκεκριμένη αρχή, που αναφέρεται στην Τορά, καταδεικνύει τη σημασία της γνώσης στην εβραϊκή εκπαίδευση. Η βαρύτητα που δίνει η εβραϊκή κουλτούρα στην εκπαίδευση αναδεικνύεται και μέσα από πολυσέλιδο λεύκωμα, που παρουσιάζει την 54χρονη ιστορία του Εβραϊκού Σχολείου Ψυχικού.

Το λεύκωμα έχει τίτλο «Εβραϊκό Σχολείο Ψυχικού 1960-2014, 54 χρόνια» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καπόν, σε έρευνα και κείμενα του Άρη Εμμανουήλ.

Όπως επισημαίνει ο συγγραφέας στον πρόλογο του βιβλίου, «έχοντας οι Εβραίοι μέσα τους το αίσθημα του διωγμού, γνωρίζοντας ότι όλα μπορεί να είναι προσωρινά στη ζωή τους, ανέπτυξαν τη φιλοσοφία πως ακόμα κι αν όλα χαθούν, η γνώση που έχουν μέσα στο μυαλό τους δεν μπορεί να χαθεί με τίποτα.

Γνώση που μπορεί να τους βγάλει από τη δύσκολη κατάσταση. Μόνο αυτή μπορούν να πάρουν μαζί τους, όπου κι αν πάνε.

Αυτή είναι η προίκα τους. Την κουβαλούν παντού και πάντα. Μια εσωτερική περιουσία».

Η συγγραφή του βιβλίου ξεκίνησε το 2010, οπότε το σχολείο συμπλήρωνε 50 χρόνια από την ίδρυσή του, και ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2014.

«Το αρχείο που ήρθε στα χέρια μου ήταν αποσπασματικό και πολλές φορές ελλιπές.

Χρειάστηκε να καταφύγω σε ζωντανές μαρτυρίες και στα αρχεία της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Αθήνας για να διασταυρώσω ακόμα και μια ημερομηνία.

Αυτό το βιβλίο χτίστηκε λιθαράκι- λιθαράκι. Υπήρξαν φορές που λύγισα κάτω από τον όγκο του εγχειρήματος, αλλά γρήγορα επέστρεφα», λέει στο Αθηναϊκό Πρακτορείο ο συγγραφέας του λευκώματος.

Ο βασικός λόγος που ο ίδιος πείσμωσε και αποφάσισε να φέρει σε πέρας το εγχείρημα είναι ότι είχε ζήσει το σχολείο μέσα από πολλαπλές ιδιότητες: ως μαθητής της Α' τάξης Δημοτικού την πρώτη χρονιά της λειτουργίας του (196), ως πατέρας δύο παιδιών που και τα δύο φοίτησαν στο σχολείο και ως πρόεδρος και μέλος της σχολικής επιτροπής, που το διοικεί.

«Θυμάμαι πως ως παιδί ένιωθα πως ήταν ένα σχολείο που πέρα από τη γνώση προσέφερε και πολλή χαρά στους μαθητές», εξομολογείται.

Στην έκδοση επιχειρείται ένα σύντομο ιστορικό της αθηναϊκής εβραϊκής κοινότητας από το 19ο αιώνα και έπειτα.

Παρατίθενται σημαντικοί σταθμοί της ιστορίας της, όπως η ψήφιση του νόμου για την ίδρυση ισραηλιτικών κοινοτήτων το 1920, νόμος που κανόνιζε και τα της εκπαίδευσης των εβραιοπαίδων, η ίδρυση του πρώτου εβραϊκού δημοτικού σχολείου στην Αθήνα το 1923 και η λειτουργία των πρώτων σχολείων στην παλαιά συναγωγή και στη συνέχεια σε κτίριο στο Θησείο.

Στη συνέχεια παρουσιάζεται η δημιουργία του Εβραϊκού Σχολείου Ψυχικού, το οποίο θεμελιώθηκε στις 24 Μαΐου του 1959. «Ο δρόμος δεν ήταν στρωμένος με ροδοπέταλα.

Οι έριδες και οι αντιπαραθέσεις, ιδεολογικού κυρίως περιεχόμένου μεταξύ των κοινοτικών παρατάξεων της εποχής, για τη σκοπιμότητα μεταφοράς και τη δημιουργία ιδιωτικού δημοτικού σχολείου, ήταν έντονες», σημειώνεται στο βιβλίο.

Παρουσιάζονται ο κανονισμός λειτουργίας του νέου σχολείου, οι πρωτεργάτες δάσκαλοί του, αλλά και προσωπικότητες που στήριξαν το σχολείο, όπως ο Σαλτιέλ Κοέν, επί πολλά χρόνια πρόεδρος σχολικών επιτροπών, ο οποίος προσπαθούσε αδιάκοπα να βρει χρηματοδότες για τη λειτουργία του σχολείου και σε αρκετές περιπτώσεις πλήρωνε τα δίδακτρα μαθητών, των οποίων οι οικογένειες δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα, ή η νηπιαγωγός Ιφιγένεια Αντωνίου, με θητεία 36 χρόνων στο σχολείο.

Επίσης, γίνεται αφήγηση της καθημερινότητας του σχολείου, του εκπαιδευτικού του προγράμματος, των κοινωνικών του δραστηριοτήτων και των καλλιτεχνικών εκδηλώσεων.

Σε ξεχωριστή ενότητα φιλοξενούνται δημιουργίες μαθητών, όπως ζωγραφιές, χειροτεχνίες, ποιήματα και εκθέσεις. Μερικές από αυτές συγκλονίζουν με την ευαισθησία τους.

Όπως η έκθεση της Σοφίας, μαθήτριας της Ε' τάξης Δημοτικού τη χρονιά 2005-2006, με τίτλο «Εγώ, κρυμμένο παιδί στην Κατοχή», όπου γράφει μεταξύ άλλων:

«Όλα ξεκίνησαν από ένα κύμα Γερμανών που άρχισε να καταφτάνει στην Ελλάδα με άγριες προθέσεις. Καταλάβαμε τι ήθελαν. Κρυφτήκαμε εδώ και φαγητό μάς φέρνει ένας χριστιανός φίλος μας, κάθε βράδυ. Δεν έχω τίποτα να κάνω. Μόνο σκέφτομαι τη μέρα της απελευθέρωσης».

Στις 375 σελίδες του λευκώματος δεσπόζουν πλούσιο φωτογραφικό υλικό, αποκόμματα εφημερίδων, παιδικές ζωγραφιές, ακόμα και σελίδες σχολικών τετραδίων, μέσα από τα οποία αποτυπώνονται στιγμιότυπα από τη ζωή του σχολείου, από την ημέρα της θεμελίωσής του μέχρι σήμερα.

Τα έσοδα από τις πωλήσεις του λευκώματος θα διατεθούν για την ενίσχυση του σχολείου.