Του Αλέξανδρου Κόντη

Στην αποκλειστική ευθύνη της κυβέρνησης είναι η διαχείριση του προσφυγικού κέντρου της Μόριας στη Λέσβο όπως επίσης και τα hotspots των υπολοίπων νησιών, διαμηνύουν οι εκπρόσωποι μεγάλων διεθνών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης.

Μετά το σάλο που προκλήθηκε από τις εικόνες των προσφύγων που ζούσαν μέσα σε σκηνές θαμμένες στο χιόνι, δίχως να έχουν κανένα εφόδιο να αντιμετωπίσουν το πολικό ψύχος που επικράτησε στη Λέσβο και αλλού, ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας δήλωσε ότι δεν μπορεί να ελέγξει πώς οι οργανώσεις διαχειρίζονται τα κονδύλια που λαμβάνουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που δίνουν στη δημοσιότητα οι τρεις οργανώσεων που έχουν χρηματοδοτηθεί για να προετοιμάσουν τους προσφυγικούς καταυλισμούς εν όψει του χειμώνα, καμία από αυτές δεν έχει λάβει χρήματα για την Μόρια ή για κάποιο άλλο νησιωτικό hotspot.

Όπως ανέφερε ρεπορτάζ της Realnews, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και οι οργανώσεις Danish Refugee Council και Οxfam, έχουν λάβει από την 1η Απριλίου του 2016, συνολικά 80,6 εκατομμύρια ευρώ για τη δημιουργία υποδομών στους προσφυγικούς καταυλισμούς ανά την Ελλάδα.

Στην Ύπατη Αρμοστεία αντιστοιχούν συνολικά 62 εκατομμύρια ευρώ από τα οποία μέχρι σήμερα έχουν δαπανηθεί τα 41,5 εκατ. ευρώ, καθώς το κονδύλι «τρέχει» μέχρι και τον Μάρτιο του 2017.

Η «R» επικοινώνησε για πρώτη φορά με την Ύπατη Αρμοστεία για το συγκεκριμένο ζήτημα, η οποία επισήμανε πως από αυτά τα χρήματα, τα 14 εκατ. ευρώ έχουν δαπανηθεί για την προετοιμασία για τον χειμώνα.

Συγκεκριμένα, η οργάνωση έχει εγκαταστήσει οικίσκους σε επτά κέντρα στην ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά και στο Καρά Τεπέ, τον δεύτερο καταυλισμό προσφύγων της Λέσβου, όχι όμως στην Μόρια.

Επιπλέον, το κονδύλι της Κομισιόν έχει διατεθεί για συγκεκριμένες υποδομές σε 15 κέντρα της ηπειρωτικής Ελλάδας αλλά και για την μεταφορά των προσφύγων σε κτιριακές δομές.

Αντιστοίχως, η οργάνωση Danish Refugee Council στην οποία έχουν διατεθεί 12,6 εκατ. ευρώ από την Κομισιόν, έχει δαπανήσει 3,1 εκατ. ευρώ σε υποδομές για τα προσφυγικά κέντρα.
 
Όπως εξηγεί ο εκπρόσωπος της οργάνωσης στην Ελλάδα, Κυριάκος Γιαγλής, οι οργανώσεις δεν δραστηριοποιούνται σε επίπεδο οργάνωσης και κατασκευής δομών στη Λέσβο και στα υπόλοιπα νησιά, μετά την Ευρωτουρκική συμφωνία της 20ής Μαρτίου του 2016, λόγω της αντίθεσής τους στην πολιτική που υιοθετήθηκε.

«Οι μεγάλες διεθνείς οργανώσεις, όπως το DRC, έχουν αποχωρήσει από την Μόρια, μετά την υπογραφή της ευρωτουρκικής συμφωνίας, η οποία καθιστά το hotspot της Λέσβου σε κέντρο κράτησης. Από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα, το ελληνικό κράτος έχει απόλυτα τον έλεγχο και την ευθύνη για την Μόρια», αναφέρει ο Κ. Γιαγλής.

«Βλέπουμε τελευταία να πλανώνται ερωτήματα σχετικά με τη χρήση κονδυλίων από την Ύπατη Αρμοστεία και άλλους φορείς που ασχολούνται με τους πρόσφυγες στην Ελλάδα. Ίσως, λοιπόν, υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη σαφήνεια γύρω από ζήτημα. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν θα πρέπει να υποτιμούμε την πολυπλοκότητα, τις προκλήσεις και την ολοένα πιο πολιτική φύση του προσφυγικού ζητήματος στην Ελλάδα και την Ευρώπη», λέει ο αντιπρόσωπος της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα Φιλίπ Λεκλέρκ.

«Ένα ασυνήθιστα περίπλοκο σύστημα, με τη συμμετοχή πολλών φορέων (Ε.Ε., Κράτος, διεθνείς οργανισμοί, μη κυβερνητικές οργανώσεις, εθελοντές), σε συνδυασμό με την ανάγκη για συντονισμό σε πολλά επίπεδα και λαμβάνοντας υπόψη πληθώρα παραγόντων, κάνουν ακόμα μεγαλύτερες τις υπάρχουσες προκλήσεις. Στην Ελλάδα, σήμερα, υπάρχουν περισσότεροι από 40 διαφορετικοί καταυλισμοί που φιλοξενούν πρόσφυγες, με πολλούς ακόμα ανθρώπους να βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό, σε διαμερίσματα, ξενοδοχεία και αλλού. Κάποιοι καταυλισμοί που επρόκειτο να κλείσουν παραμένουν ανοιχτοί», συνεχίζει ο Φ. Λεκλέρκ, εξηγώντας πως η πολυπλοκότητα της διαχείρισης του προσφυγικού στάθηκε εμπόδιο για την χειμερινή προετοιμασία.

«Όλα τα παραπάνω επηρέασαν όπως ήταν φυσικό τις προετοιμασίες για τον χειμώνα. Σε αυτό το περιβάλλον, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η Ύπατη Αρμοστεία δεν λειτουργεί ως το ένα και μοναδικό σημείο αναφοράς για τους πρόσφυγες στη χώρα. Ο Οργανισμός έχει αναλάβει συγκεκριμένες δράσεις, όπως αυτές συμφωνήθηκαν με τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές. Οι δράσεις αυτές ποικίλλουν και διαφέρουν από καταυλισμό σε καταυλισμό: μπορεί να αφορούν την τοποθέτηση οικίσκων στη θέση των σκηνών, την τοποθέτηση χημικών τουαλετών ή τη μεταφορά ανθρώπων από καταυλισμούς σε διαμερίσματα και ξενοδοχεία. Τέτοιες δράσεις μπορεί να μην έχουν τη δυναμική να γίνουν πρωτοσέλιδα αλλά για μία οικογένεια που φεύγει κυνηγημένη από τον πόλεμο και χρειάζεται επειγόντως ένα ασφαλές καταφύγιο και υποστήριξη, κινήσεις όπως αυτές συμβάλλουν σημαντικά στο να μειώσουν την αγωνία τους και να ανακουφίσουν την καθημερινότητά τους. Ναι, σαφώς υπάρχουν ακόμα προκλήσεις και δυσκολίες. Όμως, σε κάθε περίπτωση, τα κονδύλια από μόνα τους δεν πρόκειται να λύσουν ένα πρόβλημα που ίσως να καθρεφτίζεται πιο έντονα στη δύσκολη καθημερινότητα των προσφύγων και των μεταναστών στην Ελλάδα, άλλα έχει τις βαθύτερες ρίζες του στην απουσία μιας συλλογικής ανταπόκρισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο», καταλήγει ο αντιπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα.

Παράλληλα, στην οργάνωση Oxfam διατέθηκαν 8 εκατ. ευρώ από την Κομισιόν. Εκπρόσωποι της Oxfam ανέφεραν ότι από αυτό το κονδύλι έχουν δοθεί χρήματα για να θωρακιστούν από τις χειμερινές συνθήκες τα προσφυγικά κέντρα που βρίσκονται στην Ήπειρο.