Ο κύβος ερρίφθη για το «κούρεμα»

Ερρίφθη ο κύβος για το ελληνικό «κούρεμα», όπως φάνηκε από την διαβούλευση Μέρκελ και Σαρκοζί, όμως δεν έχουν γεφυρωθεί ακόμη όλες οι διαφορές γι' αυτό και αποφασίστηκε να αναβληθεί η Σύνοδος  των Ευρωπαίων Ηγετών για τις 23 Οκτωβρίου.

Εκείνες τις μέρες θα είναι έτοιμο και το πόρισμα της τρόικας για την 6η δόση, καθώς ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση.  Από τις δηλώσεις Βενιζέλου προκύπτει ότι επέρχονται σαρωτικές αλλαγές στο βιοτικό επίπεδο της ελληνικής κοινωνίας και λιτότητα που θα διαρκέσει τουλάχιστον έως το 2014.

Ο γαλλογερμανικός άξονας, όπως διαβεβαίωσαν οι δύο ηγέτες, μέχρι τις 4 Νοεμβρίου, όταν θα συναντηθούν στις Κάννες οι ηγέτες του G20, θα έχει καταλήξει σε ένα «σαφές και μόνιμο σχέδιο αντιμετώπισης του ελληνικού χρέους».

Αυτό που δεν είπαν η κ. Μέρκελ και ο κ. Σαρκοζί είναι ότι το πρόβλημα βιωσιμότητας του χρέους της χώρας μας δεν είναι πλέον η άμεση προτεραιότητα και ότι θα αντιμετωπιστεί ως μέρος του συνολικού προβλήματος, ό,τι και αν αυτό συνεπάγεται.

Όπως άφησαν να διαρρεύσει σε δημοσιογράφους αξιωματούχοι από τα δύο επιτελεία, υπάρχει κοινή πεποίθηση ότι το ελληνικό χρέος θα πρέπει να υποστεί μεγαλύτερο «κούρεμα», όμως δεν υπάρχει ακόμα λεπτομερές σχέδιο για το πώς θα γίνει αυτό.

Προς το παρόν, «η άποψη που επικράτησε είναι ότι η συμφωνία της 21ης Ιουλίου πρέπει να μείνει ως έχει επί της αρχής και οποιαδήποτε αλλαγή στο PSI να γίνει σε εθελοντική βάση (πιθανόν με επιμήκυνση της αποπληρωμής και χαμηλότερα επιτόκια), ώστε να μη διαταραχθεί το τραπεζικό σύστημα», δήλωσε Γάλλος αξιωματούχος.

Αυτό σημαίνει ότι, σε πρώτη φάση τουλάχιστον, το κούρεμα θα είναι πολύ μικρότερο από 50% - 60% που προεξοφλεί η αγορά. Σημαίνει επίσης ότι οι διεργασίες θα τραβήξουν σίγουρα έως τον Δεκέμβριο. Μέχρι τότε, η Ελλάδα θα συνεχίσει να δανείζεται με το παλαιό καθεστώς των τσουχτερών επιτοκίων.

Ένα «έξυπνο κούρεμα» του ελληνικού χρέους κατά περίπου 50% θεωρεί απαραίτητο ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας κ. Γκέρχαρντ Σρέντερ, με άρθρο του στην εφημερίδα Financial Times Deutschland.

Εξετάζεται, όμως, σοβαρά το ενδεχόμενο να μας δοθεί συμπληρωματικό δάνειο μέσω του προσωρινού μηχανισμού EFSF, ώστε να επαναγοράσουμε ελληνικά ομόλογα από την αγορά με τις υπάρχουσες τιμές.

Τόσο η κ. Μέρκελ όσο και ο κ. Σαρκοζί επέμειναν να... παρουσιάζουν την έκθεση της τρόικας ως τον καταλυτικό παράγοντα για τις εξελίξεις στο ελληνικό θέμα, γεγονός που εμμέσως αφήνει ανοιχτό και το ενδεχόμενο μεγάλου κουρέματος, πιθανώς στο πλαίσιο του μόνιμου μηχανισμού που ετοιμάζει η Ευρώπη, του ESM, εφόσον δεν βρεθεί καλύτερη λύση για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.

Όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, η έκθεση προόδου είναι μόνο το ένα σκέλος. Το άλλο έχει να κάνει με μία απόρρητη έκθεση, που θα ολοκληρώσουν τις επόμενες ημέρες (προσχέδιό της τέθηκε στο Εurogroup την περασμένη Δευτέρα στο Λουξεμβούργο) η task force και ο επικεφαλής της Χ. Ράιχενμπαχ, ο οποίος χαίρει της εμπιστοσύνης της κ. Μέρκελ.

Ο κ. Ράιχενμπαχ έχει αναλάβει να καταγράψει όλες τις πιθανές πηγές εσόδων που μπορεί να έχει το ελληνικό κράτος και έχει συστήσει την επέκταση των ιδιωτικοποιήσεων σε όλο το φάσμα των κρατικών πόρων. Γι' αυτόν τον λόγο, στις δεσμεύσεις της κυβέρνησης έχει προστεθεί και η λέξη concessions, βάσει της οποίας θα εκχωρείται γη ή θαλάσσια περιοχή σε εταιρίες που θα έχουν ενδιαφέρον εκμετάλλευσης. Δεν είναι τυχαία η εξαγγελία της περασμένης εβδομάδας για συμφωνία εξόρυξης χρυσού, για έναρξη ερευνών για φυσικό αέριο και για τιτλοποίηση εσόδων από την ενέργεια.

Οι δανειστές μας θέλουν να χαρτογραφήσουν πλήρως τις δυνατότητες της Ελλάδας πριν αποφασίσουν μεγάλο κούρεμα του ελληνικού χρέους. Βεβαίως, η εξέλιξη αυτή, που αναμένεται να γίνει σε δεύτερο στάδιο, θα αφήσει τη χώρα μας σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, με τη δυνατότητα να... επιβιώνει μόνο με τα έσοδα που κερδίζει, και αφού πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα. Τις δανειακές ανάγκες που αφορούν στις υποχρεώσεις στο εξωτερικό θα αναλάβουν οι εταίροι, οι οποίοι ζητούν:

1. Έσοδα μέσω ιδιωτικοποιήσεων, τιτλοποιήσεων εσόδων, concessions και άμεσης πώλησης ακίνητης περιουσίας, πέραν των 50 δισ. ευρώ που είναι η μέχρι τώρα γραπτή δέσμευση. Οι αργοί ρυθμοί του προγράμματος ανακατεύουν ξανά την τράπουλα στον χειρισμό της δημόσιας περιουσίας.

2. Την πλήρη άρση της δημοσιονομικής κυριαρχίας και την εγκατάσταση επιτρόπων και τεχνικών κλιμακίων που θα χρειαστούν ώστε να τρέξει η οικονομική διακυβέρνηση της χώρας. Οι κανόνες της οικονομικής διακυβέρνησης και οι αυστηρότερες ποινές για τους παραβάτες, η νέα εποπτεία δηλαδή, θα συζητηθούν στη σύνοδο κορυφής.
 
3. Τη δέσμευση και την ψήφιση ενός πολυπροϋπολογισμού, που θα περάσει από τη Βουλή έως τις 3 Νοεμβρίου και θα αφορά στα μέτρα μέχρι και το 2014, ώστε να δεσμεύει όλα τα πιθανά κυβερνητικά σχήματα που θα προκύψουν μέσω είτε εκλογών είτε αποφάσεων για συγκυβέρνηση. Πάντως, είναι διάχυτη η άποψη σε όλα τα υψηλά κλιμάκια της Ε.Ε. και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ότι η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν έχει πολλούς μήνες ζωής. Γι' αυτόν τον λόγο οι εκπρόσωποι της τρόικας που βρίσκονται στην Αθήνα έχουν λάβει εντολή από τους προϊσταμένους τους να μάθουν λεπτομερώς τις προτάσεις του κ. Αντώνη Σαμαρά για την οικονομία.

4. Την ακριβή κατάσταση των ελληνικών τραπεζών και τις πιθανότητες συμμαχιών και εξαγορών εν όψει μιας ελεγχόμενης χρεοκοπίας. Τον τελευταίο μήνα έχουν βολιδοσκοπηθεί από αξιωματούχους της τρόικας και της task force πολλά υψηλόβαθμα τραπεζικά στελέχη. Φαίνεται πως υπάρχει κατ’ αρχάς βούληση στήριξης τραπεζών μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), το οποίο θα πρέπει να αυξήσει τα κεφάλαιά του ίσως μέσω του EFSF. Πρωτεύοντα ρόλο στις εγχώριες εξελίξεις θα παίξει η Τράπεζα της Ελλάδος.

Οι εξελίξεις τέθηκαν επί τάπητος και την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν την Δευτέρα ο Γιώργος Παπανδρέου με τον Χέρμαν Βαν Ρομπέι, οι οποίοι συμφώνησαν να συναντηθούν την Πέμπτη.

Έντονες είναι οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης για το κούρεμα του ελληνικού χρέου, ενώ ο Αντώνης Σαμαράς επιμένει στη θέση του περί επαναδιαπραγμάτευσης με την τρόικα.