Ένα σπάνιο ουράνιο θέαμα προσφέρει η 12η Αυγούστου, καθώς ολική έκλειψη Ηλίου διασχίζει την Ευρώπη, μετατρέποντας για λίγα λεπτά την ημέρα σε νύχτα και συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η έκλειψη γίνεται ορατή λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου, όταν η Σελήνη περνά ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο σε μια στενή ζώνη που εκτείνεται από τον βόρειο Ατλαντικό έως τη Μεσόγειο.
Για πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, η ηπειρωτική Ισπανία βρίσκεται στη διαδρομή μιας ολικής έκλειψης Ηλίου. Το φαινόμενο περνά επίσης από την Ισλανδία, τη Γροιλανδία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας.
Η μέγιστη διάρκεια της ολικότητας φτάνει τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, με το μεγαλύτερο διάστημα πλήρους συσκότισης να καταγράφεται στα ανοικτά της δυτικής ακτής της Ισλανδίας.
Πότε θα σκοτεινιάσει ο ουρανός
Η σκιά της Σελήνης διανύει περίπου 8.260 χιλιόμετρα μέσα σε μιάμιση ώρα, καθώς κινείται από την περιοχή του Βόρειου Πόλου προς τα νότια.
Το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής βρίσκεται πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό. Όταν η σκιά φτάνει στην Ισπανία, όπου αναμένεται να συγκεντρωθούν μεγάλα πλήθη, η διάρκεια της ολικότητας περιορίζεται περίπου στο ένα λεπτό.
Η μερική έκλειψη, ωστόσο, είναι ορατή σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή. Το φαινόμενο γίνεται αντιληπτό μέχρι την Αλάσκα και τη Σιβηρία, ενώ καλύπτει τον Καναδά, τις βόρειες Ηνωμένες Πολιτείες, μεγάλο μέρος της Ευρώπης και τμήματα της δυτικής Αφρικής.
Στο Δουβλίνο καλύπτεται περίπου το 94% του Ήλιου, στο Όσλο το 83%, στο Μόντρεαλ το 18%, στη Νέα Υόρκη το 9% και στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια μόλις το 2%.
Τρεις ουράνιες παραστάσεις μέσα στην ίδια ημέρα
Η ολική έκλειψη δεν είναι το μοναδικό αστρονομικό φαινόμενο που τραβά τα βλέμματα.
Πριν από την ανατολή του Ήλιου, έξι πλανήτες σχηματίζουν ένα εντυπωσιακό τόξο στον ουρανό, ενώ το βράδυ κορυφώνεται η βροχή των Περσείδων, μία από τις πιο δημοφιλείς βροχές διαττόντων του καλοκαιριού.
Οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για την παρατήρηση των μετεώρων, καθώς η Σελήνη βρίσκεται στη φάση της νέας Σελήνης. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, φωτεινά μετέωρα να εμφανιστούν ακόμη και στο φόντο της ολικότητας.
Ορισμένοι κυνηγοί εκλείψεων ελπίζουν σε ένα ακόμη πιο σπάνιο φαινόμενο: την εμφάνιση του βόρειου σέλαος κατά τη διάρκεια της έκλειψης.
Οι ώρες της έκλειψης στην Ελλάδα
Το μέγιστο της έκλειψης, στις 17:45:53 UTC, είναι η στιγμή κατά την οποία ο κώνος της σκιάς της Σελήνης περνά πλησιέστερα από το κέντρο της Γης.
| Φάση έκλειψης | Ώρα UTC | Ώρα Ελλάδας (EEST) |
|---|
| Έναρξη μερικής έκλειψης | 15:34:11 | 18:34:11 |
| Έναρξη ολικής έκλειψης | 16:58:05 | 19:58:05 |
| Μέγιστο της έκλειψης | 17:45:53 | 20:45:53 |
| Τέλος ολικής έκλειψης | 18:34:05 | 21:34:05 |
| Τέλος μερικής έκλειψης | 19:57:56 | 22:57:56 |
Τι θα δούμε στην Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται στη ζώνη ολικότητας. Θα υπάρξει μόνο μια πολύ μικρή μερική έκλειψη, κυρίως στις δυτικές και βορειοδυτικές περιοχές της χώρας, ενώ σε πολλές περιοχές, όπως η Αθήνα, το φαινόμενο πρακτικά δεν θα είναι ορατό.
Ενδεικτικά:
- Κέρκυρα: έναρξη περίπου στις 20:33, μέγιστο περίπου στις 20:37, με μόλις 2,35% κάλυψη.
- Ηγουμενίτσα: περίπου 20:33-20:36.
- Ιωάννινα: περίπου 20:33-20:35, με πολύ μικρή κάλυψη.
- Αθήνα: η έκλειψη δεν θα είναι ορατή.
Επιστήμονες στη «μάχη» για λίγα λεπτά παρατήρησης
Η έκλειψη αποτελεί ταυτόχρονα ένα πολύτιμο επιστημονικό εργαστήριο.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) θα μεταδώσει ζωντανά το φαινόμενο από την Ισπανία, ενώ δύο διαστημικά τηλεσκόπια θα παρατηρήσουν τον εκλειπτικό Ήλιο και το εξωτερικό του στέμμα.
Περισσότερα από 60 μετεωρολογικά μπαλόνια μεγάλου ύψους θα εκτοξευθούν από την Ισπανία και την Ισλανδία από αμερικανικές ερευνητικές ομάδες, προκειμένου να καταγραφούν οι μεταβολές στην ατμόσφαιρα που προκαλεί η απότομη πτώση της θερμοκρασίας κάτω από τη σκιά της Σελήνης.
Παράλληλα, ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος θα ακολουθήσει την έκλειψη με ταχύτητα περίπου 740 χιλιομέτρων την ώρα, επιτρέποντας στους ερευνητές να παρατείνουν τον χρόνο παρατήρησης της ολικότητας σχεδόν στα τρία λεπτά.
Η μεγάλη έκλειψη του 2027
Το φετινό φαινόμενο αποτελεί ουσιαστικά τον προάγγελο ενός ακόμη μεγαλύτερου ουράνιου γεγονότος.
Στις 2 Αυγούστου 2027, η νότια Ισπανία θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας εξαιρετικά μεγάλης ολικής έκλειψης Ηλίου. Η ολικότητα θα διαρκέσει έως και 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα, σχεδόν τρεις φορές περισσότερο από τη φετινή.
Η σκιά θα κινηθεί από την Ισπανία προς το Μαρόκο, την Αλγερία, τη Λιβύη, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Υεμένη και τη Σομαλία.
Και το αστρονομικό σερί δεν σταματά εκεί. Στις 26 Ιανουαρίου 2028, μια δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου θα ολοκληρώσει μια εξαιρετικά σπάνια τριλογία για την Ισπανία.
Η χώρα δεν έχει δει ολική ηλιακή έκλειψη εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Η τελευταία που ήταν ορατή στην ηπειρωτική Ισπανία σημειώθηκε το 1912, μόλις δύο ημέρες πριν από τη βύθιση του Τιτανικού.
Για τους λάτρεις της αστρονομίας, η τριετία 2026-2028 εξελίσσεται έτσι σε ένα μοναδικό «ραντεβού» με τον ουρανό.
Πηγή: ERTNews