των Δ.Ι. Λευτάκη και Θ.Μ. Ναθαναήλ

Πλησιάζοντας τα Χριστούγεννα οι αγορές αρχίζουν και μπαίνουν στο εορταστικό κλίμα και ελπίζουν ο Άγιος Βασίλης να τους φέρει δώρα-κέρδη για να θυμούνται το 2004 με τις καλύτερες αναμνήσεις.

Ιστορικά ο Δεκέμβριος είναι ένας από τους δύο καλύτερους μήνες για τις αγορές, τόσο πολύ που οι διαχειριστές τον περιμένουν με την ίδια ανυπομονησία που περιμένουν τα παιδιά τα χριστουγεννιάτικα δώρα. Ο Dow Jones τον περσινό Δεκέμβριο ξεκίνησε από τις 9.782 μονάδες και το καινούριος χρόνος τον βρήκε στις 10.454 μονάδες, άνοδος 6,87%.

Ο Nasdaq ξεκίνησε από τις 1.960 μονάδες και κατέληξε στις 2.003 μονάδες, άνοδος 2,19%. Τέλος, ο πιο ”βαρύς” S&P 500 ξεκίνησε από τις 1.058 μονάδες και τελείωσε το 2003 στις 1.111 μονάδες, άνοδος 5%.

Τα στοιχεία είναι παρόμοια για το μήνα Δεκέμβριο και για τα προηγούμενα χρόνια. Το φαινόμενο αυτό έχει αποκτήσει πλέον τέτοιες διαστάσεις που αναφέρεται στην αγορά με τον ιδιαίτερο χαρακτηρισμό, ”Santa Claus Rally”.

Η εξήγηση που δίνεται είναι η αναμονή των επενδυτών για εισροή νέων, ζεστών κεφαλαίων στις αρχές του Ιανουαρίου από τα συνταξιοδοτικά ταμεία (January effect), καθώς και η ”προσπάθεια” των διαχειριστών για κλείσιμο του έτους με θετικές αποτιμήσεις για τα χαρτοφυλάκιά τους (window dressing).

Οι αποδόσεις την φετινή χρονιά δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και τόσο ικανοποιητικές. Ο Dow Jones είναι 0,13% χαμηλότερα από την αρχή της χρονιάς, ενώ ο Nasdaq είναι στο +5,55% και ο S&P 500 στο +5,86%. Για τον λόγο αυτό οι επενδυτές ελπίζουν περισσότερο φέτος ο Άγιος Βασίλης να επισκεφτεί και την δικιά τους αγορά.

Κάποιοι βέβαια δέχτηκαν κάποια δωράκια μετά τις εκλογές και μέχρι τα τέλη του Νοεμβρίου και τώρα το μόνο που τους ανησυχεί είναι μήπως η καινούρια χρονιά τους επιφυλάξει καμιά δυσάρεστη έκπληξη.

Οι αναλυτές προβλέπουν πάντως ότι οι μετοχές θα συνεχίσουν να καταγράφουν υψηλότερες τιμές και έρχονται να επιβεβαιώσουν την προ μηνός πρόβλεψή μας ότι ο Dow Jones θα αναμετρηθεί με τις 10.700 μονάδες στις αρχές του 2005.

Κρίσιμο πάντως είναι το ερώτημα των επενδυτών για ενδεχόμενη υποχώρηση της αγοράς στις αρχές του 2005. Τα μακροοικονομικά στοιχεία δεν θεμελιώνουν μια θετική εικόνα για την μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Παρά την υποχώρηση κατά 23% από το υψηλό του Οκτωβρίου, το πετρέλαιο έκλεισε προχθές στα χαμηλά τριμήνου (41,53 δολάρια το βαρέλι), υψηλότερα όμως κατά 27,7% από την αρχή της χρονιάς. Το δολάριο καταγράφει με τη σειρά του αρνητικά ρεκόρ, οδηγώντας φανατικούς οπαδούς του όπως τους κατόχους πετροδολαρίων να γλυκοκοιτάζουν το ευρώ και να γυρνάνε το συνάλλαγμά τους στο κοινό νόμισμα της ΕΕ.

Τα επιτόκια έχουν ξεκινήσει την ανοδική τους πορεία και πιστεύουμε ότι το τέλος του 2004 θα τα βρει στο 2%. Τα εταιρικά κέρδη ήταν ικανοποιητικά, αν και ο ρυθμός αύξησης παρουσιάζει σημάδια κόπωσης.

Με αυτά τα στοιχεία θα περιμένατε τα προγνωστικά να είναι απαισιόδοξα. Και όμως οι αναλυτές δείχνουν να έχουν προτίμηση ιδιαίτερα στους ταύρους. Κάποιοι μάλιστα τολμούν να προβλέψουν ότι η αγορά μπορεί την καινούρια χρονιά να δοκιμάσει να καταγράψει καινούριο υψηλό 5ετίας, δοκιμάζοντας να σπάσει τις 11.722,98 που είναι το υψηλό 5ετίας.

Εάν πάντως ο δείκτης – ορόσημο για όλα τα χρηματιστήρια δοκιμάσει να σπάσει τα προηγούμενα υψηλά του, αυτό αναμένεται να προκαλέσει το επενδυτικό ενδιαφέρον για τις μετοχές, που θα οδηγήσει σε εισροή νέων κεφαλαίων.

Πάντως περισσότερο από το ”Santa Claus rally” οι επενδυτές δείχνουν να αισιοδοξούν για το πτωτικό ράλι των τιμών του πετρελαίου. Πιστεύουμε ότι με τα αποθέματα πετρελαίου στις ΗΠΑ ενισχυμένα και τις μέχρι τώρα θερμοκρασίες σε αρκετά καλά επίπεδα για την εποχή, το πετρέλαιο θα μπορέσει να βρεθεί και σε χαμηλότερα επίπεδα.

Μάλιστα, οι επενδυτές δείχνουν ιδιαίτερη ψυχραιμία σε γεγονότα (επίθεση στην Τζέντα στις αρχές της εβδομάδας, απεργία στη Νιγηρία) που κάποιους μήνες πριν θα μπορούσαν να οδηγήσουν τα χρηματιστήρια σε βουτιές.

Όσο λοιπόν οι μέρες περνούν και ο κόσμος μπαίνει όλο και περισσότερο στο χριστουγεννιάτικο κλίμα, τόσο και η αγορά θα επιβεβαιώνει το ”Santa Claus Effect”. Η χρηματιστηριακή ατμομηχανή των ΗΠΑ σπάνια μένει από καύσιμα τον Δεκέμβριο. Κοιτώντας δε πίσω στα στατιστικά μέχρι και το 1920, 7 χρόνια πριν τις εντυπωσιακές - δυσθεώρητες αποδόσεις του Dow Jones, μόνο δύο φορές, το 1961 και το 1968, χρονιές κατά τις οποίες ο F.G. Kennedy και ο άρτι αφιχθείς R. Nixon προίσταντο του Λευκού Οίκου, η αγορά κορύφωσε μέσα στο Δεκέμβριο και ακολούθησε μεγάλη διόρθωση.

Αντίθετα, αυτή η κορύφωση έχει συμβεί έξι φορές μέσα στον Ιανουάριο, περισσότερες φορές από κάθε άλλο μήνα του χρόνου, με τελευταία φορά τον Ιανουάριο του 2000. Λέτε τούτος ο Δεκέμβριος να επιβεβαιώσει την εξαίρεση και να μεθύσουμε από τις μετοχικές υπεραξίες;

* Ο Δ.Ι. Λευτάκης είναι Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής της MERIT ΑΧΕΠΕΥ και ο Θ.Μ. Ναθαναήλ, αναλυτής.