Σε πιο ήπιους τόνους απ’ ό,τι αναμενόταν αλλά με αρκετά «καρφιά» για υπουργούς που αποφεύγουν να στηρίξουν στα δύσκολα, κριτική για την ευρωπαϊκή εισαγγελία και προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση, κυλά η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ.
Μετά την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη, τον λόγο πήρε ο εισηγητής του κόμματος για τη Συνταγματική Αναθεώρηση Ευρυπίδης Στυλιανίδης, που παρουσίασε λεπτομέρειες της πρότασης της ΝΔ και επισήμανε: «Οι θεσμικές αλλαγές που προτείνουμε, επιδιώκουν να αποκαταστήσουν την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών της Δημοκρατίας μας, διορθώνοντας στρεβλώσεις του παρελθόντος και συμβάλλοντας στη μετάβαση σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό θεσμικό περιβάλλον».
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Δημήτρης Καιρίδης εκτίμησε ότι «οι συναντήσεις μας θα έπρεπε να είναι πιο τακτικές και αποδραματοποιημένες. Η συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας είναι αυθεντικότερος εκφραστής της εσωκομματικής Δημοκρατίας. Η ΝΔ, υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι η κυρίαρχη πολιτική δύναμη που θέτει την ατζέντα και αναγκάζει τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις να τοποθετηθούν και να αποκαλυφθούν γι’ αυτό που συχνά είναι: κύμβαλα αλαλάζοντα χωρίς θέσεις. Κάποιες από τις προτάσεις που έκανα και εγώ τις υιοθετήσατε ήδη. Προτείνω και να υπάρξει αναγραφή του αριθμού των σταυρών στα ψηφοδέλτια».
Ο βουλευτής Άρτας Γιώργος Στύλιος σημείωσε: «Σε ένα χρόνο από τώρα θα έχουμε εκλογές, η ΝΔ είναι ένα κόμμα εξουσίας, στόχος μας είναι να κερδίσουμε τις εκλογές και να τις κερδίσουμε αυτοδύναμα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όλοι θέλουμε να είμαστε βουλευτές στην επόμενη Βουλή. Εκτός από οποιαδήποτε φιλοδοξία μπορεί να έχουμε, με τη ΝΔ στην κυβέρνηση μπορούμε να προσφέρουμε στον τόπο μας, στην πατρίδα για να αλλάξουμε προς το καλύτερο τις ζωές των παιδιών μας. Τα θετικά και η συνέπεια λόγων και έργων είναι το μεγάλο όπλο της κυβέρνησης, ο κόσμος το αναγνωρίζει. Πρέπει να είμαστε ενωμένοι».
Ο Μάκης Βορίδης άσκησε δριμεία κριτική στην ευρωπαϊκή εισαγγελία: «Η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση έρχεται σε μια εξέλιξη αμφισβήτησης στον ρόλο του βουλευτή και των καθηκόντων του. Η επίθεση έρχεται από μία δικαστικό, την κυρία Κοβέσι, η οποία καταχωρήθηκε ως πολιτικός από τις τοποθετήσεις που έχει κάνει η ίδια. Συντελείται αμφισβήτηση του ρόλου του βουλευτή από μία ακτιβίστρια δικαστικό. Το επιτελικό κράτος είναι η διαδικασία συντονισμού, ο κυβερνητικός προγραμματισμός, η αποτίμηση του κυβερνητικού έργου, αυτά δεν θίγουν τον βουλευτή. Σήμερα αυτό δεν είναι μια τέτοια σύγκρουση, είναι η ευθεία αμφισβήτηση του ρόλου του βουλευτή.
Έχω δει όλες τις υποθέσεις, είναι 13 αβάσιμες και αστήρικτες υποθέσεις. Είναι αστείες και γελοίες οι δικογραφίες που ήρθαν στη Βουλή, θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται και οι 300 βουλευτές. Γεννάται ένα ζήτημα οριοθέτησης. Θα δεχόμαστε πολίτες στο γραφείο μας; Έρχονται γιατί έχουν προβλήματα. Επιτρέπεται να μιλάμε με τη δημόσια διοίκηση; Χρειάζεται οριοθέτηση. Και ένα ισχυρό μήνυμα απέναντι στην ανεύθυνη αντιπολίτευση, τέρμα στην ποινικοποίηση της δραστηριότητας των βουλευτών. Χαιρετίζω θέση του πρωθυπουργού για την αναβάθμιση του ρόλου του βουλευτή και ότι πρέπει να μπει ένα όριο σε αυτό…. Είναι σωστό να αναθεωρηθεί το άρθρο 60 και να θωρακιστεί ο ρόλος του βουλευτή. Και πρέπει πια να τεθεί τέλος την ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής. Οριστικά και αποφασιστικά. Η Νέα Δημοκρατία είναι λαϊκό κόμμα! Κανείς δεν θα αλλοιώσει τον χαρακτήρα του. Κανείς δεν θα μας εμποδίσει από το να μιλάμε και να ακούμε τους πολίτες, από την επαφή μας με την κοινωνία! Και πάντως όχι κάποιοι εισαγγελείς».
Ο Θανάσης Ζεμπίλης, ένας από τους πέντε βουλευτές που συνυπέγραψαν το άρθρο (στα ΝΕΑ) με κριτική για το επιτελικό κράτος, μίλησε για τα άρθρα 29, 60 και 81. «Να απαντήσουμε τι είδους δημοκρατία θέλουμε, τι κοινοβουλευτισμό θέλουμε και ποιος είναι ο ρόλος του βουλευτή. Όχι στη μείωση του αριθμού των βουλευτών… Δεν μας απαξιώνει μόνο η Κοβέσι ως βουλευτές, αλλά και φίλα στην κυβέρνηση ΜΜΕ».
Στο σημείο αυτό παρενέβη ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που εξήγησε ότι «το Σύνταγμα ορίζει τον αριθμό των βουλευτών μεταξύ 200 και 300, και δεν υπάρχει στη συνταγματική αναθεώρηση κάποια πρόταση για μείωση του αριθμού των βουλευτών».
Ο Τάσος Δημοσχάκης πρότεινε την αύξηση σε 6% το ποσοστό εισόδου στη Βουλή και την κατάργηση της κρατικής ενίσχυσης των πολιτικών κομμάτων, ώστε αυτά να χρηματοδοτούνται από τις συνδρομές των μελών και τις δωρεές με πλήρη διαφάνεια. Τόνισε επίσης την ανάγκη διενέργειας ψυχοτεχνικών τεστ για όσους θέλουν να είναι από δω και πέρα υποψήφιοι βουλευτές.
Ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος ανέφερε ότι «έπρεπε να περάσει μισός αιώνας και να έρθει η κυρία Κοβέσι για να διαπιστώσω ότι όλα αυτά που γνώριζα δεν ήταν απλά λάθος, αλλά παρατυπία και έγκλημα. Θα πρέπει να προστατευτούμε. Η απόφαση να απορριφθεί η επιτροπή για τους υπουργούς είναι μια απόφαση σωστή και θαρραλέα».
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης τόνισε ότι «είναι η πρώτη συνταγματική αναθεώρηση με ταυτοτικές αλλαγές. Αν θες να πολιτευτείς στα 21, θα πρέπει να έχεις υπηρετήσει τη στρατιωτική σου θητεία. Προτείνω το απόλυτο ασυμβίβαστο βουλευτή - υπουργού. Να υπάρχει ασυμβίβαστο του κοινοβουλευτικού υπουργού να πολιτευτεί ως βουλευτής. Δεν μπορεί υπουργοί να βγαίνουν και να μιλούν μόνο για την αρμοδιότητά τους, σε προστατευμένο περιβάλλον».
Από την πλευρά του, ο Νότης Μηταράκης υπογράμμισε: «Για το επιτελικό κράτος θα συμφωνήσω με τον Μάκη τον Βορίδη και η ενίσχυση των θεσμών συνέβαλε στην αντιμετώπιση κρίσεων και στην εκλογική νίκη του 2023. Η ΝΔ θα πρέπει να γίνει πιο ισχυρή οργανωτικά, για να στηρίξουμε τον πρωθυπουργό και να παίξουν όλοι ένα ρόλο. Η εκτελεστική γραμματεία να συνεδριάζει κάθε μήνα, η πολιτική επιτροπή και κοινοβουλευτική ομάδα κάθε τρίμηνο. Και να υπάρξει μια σαφής ερμηνεία για το ποιος είναι ο ρόλος του βουλευτή. Οι βουλευτές να είναι η βάση της παράταξης».
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Δημήτρης Μαρκόπουλος υπερασπίστηκε το επιτελικό κράτος: «Καμιά φορά πριονίζουμε το κλαδί που καθόμαστε και πληγώνουμε το δέντρο, το οποίο είναι το επιτελικό κράτος, ένα επίτευγμά μας που δοκιμάστηκε και έχει πετύχει. Γιατί μιλάμε για το επιτελικό και δεν ψάχνουμε το επιλεκτικό κράτος, το οποίο είναι αυτό το οποίο δεν βγαίνει στις μάχες και είναι οι συνάδελφοι που μιλάνε μονοθεματικά. Πρέπει να πάρετε πρωτοβουλίες, να μας μετράτε. Κάποιες συνάδελφοι αρνούνται να βγουν στη μάχη. Κάποιοι υπουργοί μιλάνε μόνο για τα χαρτοφυλάκιά τους και κρύβονται στα δύσκολα. Για τον κύριο Σκέρτσο, εγώ έχω διαφωνήσει μαζί του, όμως εκφράζει θέσεις, μιλάει, υποστηρίζει -όπως μπορεί- την παράταξη, οι υπόλοιποι είμαστε τόσο σωστοί; Και είμαστε στη Βουλή για νομοσχέδια και βρισκόμαστε 2, 3 ομιλητές; Να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να κοιταχτούμε στα μάτια».
Ο Βασίλης Υψηλάντης είπε ότι «η κοινωνία δεν ζητάει από μας εσωστρέφεια ούτε κομματικές αντιπαραθέσεις, αλλά ενότητα για να λύσουμε τα προβλήματά τους».
Ο Γιάννης Οικονόμου, ένας ακόμα εκ των πέντε που συνυπέγραψαν το άρθρο, τόνισε: «Έχουμε ένα κοινό στόχο, την αυτοδυναμία, στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η πρόσφατη παρέμβασή μας στο πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου, για την εξασφάλιση της αυτοδυναμίας. Για να ταυτιστεί με αυτό τον στόχο το κομμάτι της κοινωνίας που χρειαζόμαστε, είναι όχι μόνο λιγότερα προβλήματα για τον κόσμο, αλλά προκοπή και ευημερία και αυτό συνδέεται με τους θεσμούς και την οικονομία».
Ο αντιπρόεδρος της ΝΔ και υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης σημείωσε ότι «τα όργανα επί Κυριάκου Μητσοτάκη συνεδριάζουν περισσότερο απ’ όσο θυμάμαι εγώ στο παρελθόν. Όλα τα δημοσκοπικά στοιχεία είναι εξαιρετικά καλά για τη ΝΔ. Δημοσκοπικά μπορούμε να πάρουμε 41%, μην αφήνουμε να μας παρασύρει η μιζέρια της αντιπολίτευσης και των μέσων. Υπάρχουν πάρα πολλοί που θέλουν να σας ρίξουν ή να σας κοντύνουν, οπότε μην παρασυρόμαστε από αυτά. Χρειαζόμαστε περισσότερο θάρρος. Οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις του κράτους έγιναν στη δεύτερη διακυβέρνηση Μητσοτάκη.
Συνταγματικό ασυμβίβαστο μεταξύ βουλευτή και υπουργού δεν μπορεί να υπάρξει, ο πρωθυπουργός θα αλλάζει ανά εξάμηνο, γιατί θα έχει το πάνω χέρι η Βουλή». Είμαστε 10, 15 αυτοί που μιλάμε. Οι υπουργοί διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες: σε αυτούς που δεν μιλάνε καθόλου, σε αυτούς που μιλάνε για όλα και σε αυτούς που πάνε και μιλάνε με προκαθορισμένη ατζέντα. Έτσι δεν πάμε πουθενά. Είμαστε ομάδα; Αν είμαστε ομάδα, θα την ιδρώσουμε όλοι μαζί τη φανέλα… Κάποιοι πάνε εκεί που μας βρίζουν και όχι στην Κ.Ο». (πολλοί το εξέλαβαν ως 'καρφί' για τον Νίκο Δένδια).
Ο Γιώργος Βλάχος άσκησε κριτική και έθεσε ερωτήματα για αναθέσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα σπιτάκια της ανακύκλωσης, ενώ είπε για τα ομόφυλα ζευγάρια ότι «μας εξαπάτησαν οι καθηγήτριες». Οι εκλογές, εκτίμησε, «είναι κλίμα, να βρούμε την ψυχή μας».
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας έκανε λόγο για «συλλογικές και σημαντικές επιτυχίες σε όλα τα πεδία της δημόσιας σφαίρας. Προτείνω: 1. Να υπάρξει ένα όραμα για το 2030 -το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών να φτάσει τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. 2. Να υπάρξουν ακόμη περισσότερες οικονομικές επιλογές προς τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, με δικαιότερη κατανομή του πλούτου. 3. Να ενισχύσουμε την περιφερειακή ανάπτυξη, προωθώντας επιλογές που έχουμε κάνει, όπως φοιτητικές εστίες στα πανεπιστήμια, νέα δικαστικά μέγαρα, αξιοποίηση ιαματικών πηγών κ.α.».
Ο βουλευτής Θεσπρωτίας Βασίλης Γιόγιακας αναφέρθηκε στον ρόλο του βουλευτή και τόνισε ότι «είμαι ένας βουλευτής της περιφέρειας που ιδρώνει την φανέλα 12 χρόνια και θα συνεχίσω να την ιδρώνω». Όταν μίλησε για την πρόσφατη κόντρα του με τον υφυπουργό Υποδομών Νίκο Ταχιάο, στη Βουλή, παρενέβη ο πρωθυπουργός:
«Να μεταφέρω στην Κοινοβουλευτική Ομάδα την ενόχλησή μου για ένα περιστατικό που με ενόχλησε και προσωπικά έχω την απαίτηση από τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου να αντιμετωπίζουν τους βουλευτές με ευγένεια και με σεβασμό. Ακόμα και η άρνηση να γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παρεξηγούνται και δημιουργούνται εντάσεις. Την ίδια απαίτηση όμως έχω και από τον βουλευτή, που πρέπει να αντιληφθεί ότι ταυτόχρονα εκπροσωπεί και την επικράτεια και την εκλογή του περιφέρεια.
Σήμερα η εκπροσώπηση της εκλογικής περιφέρειας δεν είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη και ίσως θα πρέπει να μας απασχολήσει στην αναθεώρηση του άρθρου 60, άρα να δει τη μεγάλη εικόνα και να αντιληφθεί πως η ανάδειξη ενός τοπικού ζητήματος είναι απολύτως ευπρόσδεκτη. Πλην όμως κάποιο επιτελικό κράτος πρέπει να δει την επικράτεια, γιατί πάντα τα αιτήματα θα είναι πολλά περισσότερα από αυτά που μπορούν να ικανοποιηθούν. Είναι αναφαίρετο δικαίωμα να κάνετε ερωτήσεις στους υπουργούς και γνωρίζω ότι οι υπουργοί έχουν χωρίσει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο σε υφυπουργούς, το γνωρίζω αυτό, αλλά δεν πρέπει να υπάρχει απόλυτη εκχώρηση του κοινοβουλευτικού ελέγχου στους υφυπουργούς και βέβαια η αντιμετώπιση να είναι πάντα κόσμια».