Με αρκετές προσδοκίες η Αθήνα περιμένει σήμερα το απόγευμα τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψής του στη χώρα μας.Η παρουσία του επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην Αθήνα για τον 6ο Γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας - ΗΠΑ έχει από μόνη της ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Ο Ρούμπιο, ενόψει του συγκεκριμένου ταξιδιού του, χαρακτήρισε την Ελλάδα «πολύ σημαντικό σύμμαχο» των Ηνωμένων Πολιτειών, υπογραμμίζοντας τόσο τη στρατιωτική παρουσία τους εδώ όσο και τους ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς των δύο πλευρών.
Ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι αυτή η πολιτική διαπίστωση να αποκτήσει και πρακτικό περιεχόμενο, σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία, με την έμπρακτη συνέχιση της στήριξης της Ουάσιγκτον στην αναβάθμιση της χώρας μας και τον ρόλο της ως περιφερειακού κόμβου.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος, που θα πραγματοποιηθεί αύριο, περιλαμβάνει ένα ιδιαίτερα ευρύ πεδίο συζητήσεων: περιφερειακά ζητήματα, διεθνείς εξελίξεις, ασφάλεια και άμυνα, ενέργεια, ναυτιλία, τεχνολογία, εμπόριο και επενδύσεις. Η πρώτη συνεδρία θα γίνει σε επίπεδο ολομέλειας, ενώ θα προηγηθεί διμερής συνάντηση των δύο υπουργών Εξωτερικών και κοινές δηλώσεις.
Στην κορυφή της ελληνικής ατζέντας βρίσκεται η ενέργεια. Η παρουσία της Chevron και της ExxonMobil στις έρευνες υδρογονανθράκων, οι νέες ενεργειακές υποδομές και κυρίως ο Κάθετος Διάδρομος έχουν δημιουργήσει ένα πλέγμα αμερικανικών και ελληνικών συμφερόντων που συνδέει τη χώρα μας με την ενεργειακή ασφάλεια των Βαλκανίων και της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι έρευνες νότια της Κρήτης. Η αμερικανική παρουσία προσδίδει ένα διαφορετικό βάρος στην ενεργειακή δραστηριότητα της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περιοχή όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες.
Πρόσθετο εξοπλισμό
Σημαντικό κεφάλαιο αποτελεί και η αμυντική συνεργασία. Η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε μεγάλες συμφωνίες με τις ΗΠΑ, από την αναβάθμιση των F-16 έως την προμήθεια των F-35, ενώ στο τραπέζι παραμένει η περαιτέρω ενίσχυση των δυνατοτήτων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με πρόσθετο εξοπλισμό.
Το ενδιαφέρον της Αθήνας, πάντως, δεν περιορίζεται σε μια ακόμη εξοπλιστική συμφωνία. Αυτό που επιδιώκει είναι να ενισχυθεί συνολικά η αμερικανική παρουσία και η αμυντική συνεργασία στην περιοχή, με τρόπο που να αποτυπώνει τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Ενδεικτική προς αυτή την κατεύθυνση είναι και η προγραμματισμένη επιστολή προθέσεων για συνεργασία μεταξύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Παράλληλα, θα υπογραφεί μνημόνιο για την αμοιβαία αναγνώριση πιστοποιητικών ικανότητας ναυτικών, ενώ θα ανανεωθεί και η συμφωνία για την προστασία αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού.
Τη δική του σημασία εξάλλου έχει το γεγονός ότι το πρόγραμμα του Αμερικανού υπουργού δεν περιλαμβάνει στάση στην Άγκυρα, χωρίς βεβαίως αυτό να συνεπάγεται αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής έναντι της Τουρκίας.
Η ελληνική πλευρά θα ήθελε σαφείς αναφορές στη σημασία του διεθνούς δικαίου, στην περιφερειακή σταθερότητα και στην ανάγκη αποφυγής ενεργειών που μπορούν να οδηγήσουν σε νέα ένταση. Παράλληλα, γνωρίζει ότι η Ουάσιγκτον ενδιαφέρεται για τη διατήρηση της συνοχής στο ΝΑΤΟ και για τη σταθερότητα στις σχέσεις μεταξύ των δύο συμμάχων.
Ιδιαίτερη θέση στην ατζέντα αναμένεται να έχει και το Κυπριακό, μαζί με τις ευρύτερες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αμερικανική στάση στο θέμα της μεγαλονήσου, η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και οι περιφερειακές διασυνδέσεις αποτελούν για την Αθήνα κρίσιμα στοιχεία μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής ασφάλειας και ενέργειας.
Η αμερικανική διπλωματία έχει διαχρονικά αντιμετωπίσει την Ελλάδα ως σημαντικό εταίρο στην περιοχή, ενώ ο Στρατηγικός Διάλογος έχει ακριβώς ως αντικείμενο να συνδέει την αμυντική και ενεργειακή συνεργασία με τη συνολική περιφερειακή σταθερότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου, ένα έργο με ευρωπαϊκή διάσταση, για το οποίο η Αθήνα έχει διαμηνύσει ότι θα προχωρήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό της, παρά τις αντιδράσεις της Τουρκίας.