Στο επίκεντρο της αμερικανικής διπλωματίας βρίσκεται από χθες η Αθήνα, με αφορμή την επίσημη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο και τον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.Σε μια συγκυρία κατά την οποία η ασφάλεια, η ενέργεια και οι νέοι περιφερειακοί συσχετισμοί αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, οι επαφές του αμερικανού υπουργού, οι συμφωνίες που θα υπογραφούν, αλλά και το τετ α τετ με τον Κυριάκο Μητσοτάκη προσδίδουν υψηλές προσδοκίες στην ελληνική κυβέρνηση.
Το ενδιαφέρον της Αθήνας εστιάζεται στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιεχόμενο της επίσκεψης. Διπλωματικές πηγές αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στη χρονική συγκυρία, καθώς η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως σταθερού και αξιόπιστου εταίρου των ΗΠΑ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η αμυντική συνεργασία, η βάση στη Σούδα, οι ενεργειακές υποδομές και ο Κάθετος Διάδρομος, μέσω του οποίου η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως πύλης μεταφοράς LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Στο ενεργειακό πεδίο προστίθενται οι εξελίξεις στις έρευνες υδρογονανθράκων, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου και το σχήμα «3+1» (Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ).
Δεν είναι τυχαίο ότι ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου χαρακτήρισε την επίσκεψη Ρούμπιο «γεωπολιτική ψήφο εμπιστοσύνης» προς την Ελλάδα, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες έχουν κοινά συμφέροντα σε άμυνα, ασφάλεια και ενέργεια. Στο κυβερνητικό αφήγημα, η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα συνδέεται και με μια σειρά πρόσφατων ενεργειακών και επενδυτικών κινήσεων από την Chevron και την ExxonMobil.
Από την πλευρά του, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει χαρακτηρίσει την επίσκεψη «πολύ σημαντική», συνδέοντάς την με την έναρξη του νέου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου και με τη γενικότερη πορεία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Το μήνυμα που εκπέμπεται από την κυβέρνηση είναι ότι η επίσκεψη αποτελεί συνέχεια μιας σχέσης συνεργασίας και εμπιστοσύνης και όχι μια μεμονωμένη διπλωματική κίνηση.
Στο τραπέζι του Διαλόγου θα βρεθούν οι περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, αλλά και ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν την ασφάλεια και την άμυνα, την ενέργεια, τη ναυτιλία, την τεχνολογία, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Ιδιαίτερη πρακτική σημασία αποκτά και η υπογραφή τριών συμφωνιών και κειμένων συνεργασίας. Πρόκειται για την ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ., την Επιστολή Προθέσεων για τη συνεργασία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα και το Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, βάσει της Διεθνούς Σύμβασης STCW 1978.
Στρατηγικός Διάλογος
Ο Μάρκο Ρούμπιο έφτασε χθες το απόγευμα στην Αθήνα, όπου τον υποδέχθηκε ο Έλληνας ομόλογός του Γιώργος Γεραπετρίτης. Σήμερα οι δύο υπουργοί θα έχουν κατ’ ιδίαν συνάντηση στο υπουργείο Εξωτερικών και ακολούθως θα προχωρήσουν σε κοινές δηλώσεις, πριν από την έναρξη του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ. Η αμερικανική πλευρά επιλέγει με αυτόν τον τρόπο να δώσει θεσμικό και πολιτικό βάρος στη διμερή σχέση, με τον Στρατηγικό Διάλογο να αποτελεί πλέον σταθερό πλαίσιο συνεννόησης μεταξύ των δύο χωρών. Το απόγευμα ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας θα πραγματοποιήσει ομιλία στην Πνύκα και έπειτα θα γίνει δεκτός από τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου.
Σε ανάρτησή της, η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, καλωσόρισε τον Αμερικανό ΥΠΕΞ στη χώρα μας λέγοντας μεταξύ άλλων ότι «η επίσκεψή του υπογραμμίζει τη δύναμη της συμμαχίας μας και την κοινή μας δέσμευση στην προώθηση των προτεραιοτήτων του προέδρου των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας σε θέματα άμυνας, εμπορίου και επενδύσεων, και συνεργασίας ενέργειας».
Η σημερινή ημέρα, ωστόσο, έχει και έντονο ευρωπαϊκό σκέλος. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα μεταβεί το πρωί στο Σπλιτ της Κροατίας, προκειμένου να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής της MED9, πριν επιστρέψει στην Αθήνα για τη συνάντησή του με τον Μάρκο Ρούμπιο.
Στη Σύνοδο αναμένεται να κυριαρχήσουν η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, η ενεργειακή ασφάλεια και οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, το μεταναστευτικό, αλλά και οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και το Ιράν. Η συνάντηση των ηγετών των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και 16 Οκτωβρίου, καθώς οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα τις γεωπολιτικές αναταράξεις και τις επιπτώσεις τους στην οικονομία και την ενέργεια.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να επιμείνει στη σύνδεση της ενεργειακής ασφάλειας με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί βασική παράμετρο της συζήτησης για την ευρωπαϊκή οικονομία. Πρόκειται για θέση που έχει διατυπώσει επανειλημμένα και στο ευρωπαϊκό επίπεδο, υποστηρίζοντας ότι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς ενέργειας και η ενίσχυση των διασυνδέσεων αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ανταγωνιστικότητα.