Έσωσαν την ευρωζώνη αλλά ξέχασαν τους πολίτες

Η οικονομική κρίση της ευρωζώνης έχει κοπάσει και οι φόβοι για κατάρρευση του ευρώ έχουν υποχωρήσει, αλλά οι πολίτες των κρατών μελών συνεχίζουν να υποφέρουν από δυσθεώρητα επίπεδα ανεργίας, υποστηρίζει o αρθρογράφος του Vox, Matthew Yglesias.

Η πολιτεία με το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στις ΗΠΑ είναι το Ρόουντ Άιλαντ, με 8,7%. Την ίδια ώρα η ευρωζώνη έχει δέκα χώρες, συμπεριλαμβανομένων και μεγάλων οικονομιών όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία, που βρίσκονται σε χειρότερη θέση από το Ρόουντ Άιλαντ. Η Ελλάδα έχει πληθυσμό 11 εκατομμυρίων, δέκα φορές πάνω από αυτόν της αμερικάνικης πολιτείας, με ποσοστό ανεργίας στο 27%. Εν τω μεταξύ, η Φινλανδία θεωρείται μία από τις πιο υγιείς οικονομίες της ευρωζώνης. Απ' την άλλη, μόνο η Νεβάδα και το Ρόουντ Άιλαντ έχουν υψηλότερα ποσοστό ανεργίας.

«Το “whatever it takes” του Draghi αποτελεί μια δέσμευση για τη διάσωση της ευρωζώνης ως πολιτικό σχέδιο, αλλά όχι για τη διάσωση των πολιτών της από τη μαζική ανεργία» υπογραμμίζει ο αρθρογράφος του Vox.

Τι πήγε λάθος σύμφωνα με τον κ. Yglesias και η ανεργία στην ευρωζώνη είναι πολύ υψηλότερη από τις ΗΠΑ; Ο ίδιος υποστηρίζει πως αιτία του προβλήματος είναι οι πολιτικές λιτότητας, αλλά και τα διαρθρωτικά προβλήματα της περιοχής.

Οι αξιωματούχοι της ευρωζώνης επέβαλαν έναν συνδυασμό δημοσιονομικής λιτότητας και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις προβληματικές οικονομίες ως φάρμακο για την κρίση, το οποίο είχε απογοητευτικά αποτελέσματα. Όσες χώρες εφάρμοσαν προγράμματα προσαρμογής ήρθαν αντιμέτωπες με εκτίναξη της ανεργίας.

Ωστόσο, όπως τονίζει ο κ. Yglesias, εκτός από τις πολιτικές λιτότητας, το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία είναι το ευρώ. Από τη στιγμή που δεν είχαν τη δυνατότητα να υποτιμήσουν τα νομίσματά τους και να κάνουν πιο ανταγωνιστικά τα προϊόντα τους, οι χώρες αυτές είχαν ως μοναδική επιλογή τη μείωση των μισθών. Αλλά ο δρόμος αυτός είναι αρκετά πιο αργός και ταυτόχρονα πιο επώδυνος, γιατί προσαρμόζονται μόνο ορισμένες τιμές. Οι πολίτες με παλαιά χρέη και υποχρεώσεις συνθλίβονται ολοσχερώς, υπογραμμίζει.

Όμως το ενιαίο νόμισμα δεν αρκεί για να εξηγήσει τη σημερινή εικόνα της ευρωζώνης. Οι πολιτείες των ΗΠΑ έχουν κοινό νόμισμα, αλλά έχουν πολύ χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας. Ένα ακόμα διαρθρωτικό πρόβλημα της ευρωζώνης που εξηγεί το άνοιγμα της ψαλίδας με τις ΗΠΑ είναι κατά τον κ. Yglesias η περιορισμένη κινητικότητα των εργαζομένων μεταξύ των κρατών μελών. Όπως σημειώνει, στις ΗΠΑ ένας εργαζόμενος στη Νεβάδα μπορεί εύκολα να αναζητήσει εργασία σε κάποια άλλη πολιτεία. Δεν είναι όμως το ίδιο εύκολο για έναν Πορτογάλο να αναζητήσει εργασία στη Γερμανία ή σε κάποια άλλη χώρα.

Επιπλέον οι πολίτες των ΗΠΑ επωφελούνται από μια διαπολιτειακή αναδιανομή του πλούτου, όταν στην ευρωζώνη η αναδιανομή περιορίζεται στα σύνορα του κάθε κράτους μέλους, αναφέρει ο κ. Yglesias.

Συγκεκριμένα, το ομοσπονδιακό κράτος των ΗΠΑ επιβάλλει φόρους σε όλους τους πλούσιους Αμερικανούς και αναδιανέμει τα έσοδα σε όλους τους φτωχούς πολίτες, ανεξάρτητα από την πολιτεία στην οποία βρίσκονται. Στην ευρωζώνη αντίθετα, το κοινωνικό κράτος αναδιανέμει πόρους από τους πλούσιους Αυστριακούς στους φτωχούς Αυστριακούς, αλλά όχι από τους πλούσιους Αυστριακούς στους φτωχούς άλλων κρατών.