ΗΠΑ: Παίζοντας με τα επιτόκια

Η μετάβαση από μια Δημοκρατική σε Ρεπουμπλικανική προεδρική διακυβέρνηση ήταν πάντα συνδεδεμένη με έναν μακρύ κύκλο νομισματικής χαλάρωσης, ενώ όταν ένας Δημοκρατικός αναλάμβανε την εξουσία, η νομισματική πολιτική γινόταν πιο αυστηρή.

Δημοσιεύθηκε: 5 Φεβρουαρίου 2017 - 15:22

Οι πρόσφατες δηλώσεις του νέου Αμερικάνου προέδρου για την πολιτική ισοτιμιών έφερε στο προσκήνιο το θέμα της νομισματικής και της συναλλαγματικής πολιτικής των ΗΠΑ. Αν μελετήσει κανείς το παρελθόν θα διαπιστώσει ότι μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων υπάρχουν αισθητές διαφορές στο πώς διαχειρίζονται το όπλο των επιτοκίων.

Η μετάβαση από μια Δημοκρατική σε Ρεπουμπλικανική προεδρική διακυβέρνηση ήταν πάντα συνδεδεμένη με έναν μακρύ κύκλο νομισματικής χαλάρωσης, ενώ όταν ένας Δημοκρατικός αναλάμβανε την εξουσία, η νομισματική πολιτική γινόταν πιο αυστηρή. Αυτό σημαίνει ότι όταν τελειώνει μια προεδρική θητεία των Δημοκρατικών τα επιτόκια αναφοράς ήταν πάντα υψηλότερα από όσο ήταν στην αρχή της. Όταν, από την άλλη πλευρά, ένας Ρεπουμπλικάνος ήταν στην εξουσία, τα επιτόκια κινούνταν προς τα κάτω.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι μεγάλοι κύκλοι χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής ξεκινούν όταν αναλαμβάνει καθήκοντα ένας Ρεπουμπλικανός πρόεδρος.

Φυσικά τον πιο σημαντικό ρόλο έχει η Fed. Όλοι φυσικά αποδέχονται την ανεξαρτησία της από την εκτελεστική εξουσία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Fed αγνοεί την πολιτική αδιακρίτως. Το σίγουρο είναι ότι οι τρεις από τους τέσσερις προκατόχους της Yellen (ο Arthur Burns, ο Alan Greenspan και ο Ben Bernanke) διορίστηκαν από Ρεπουμπλικάνους. Μόνο ο Paul Volcker διορίστηκε από έναν Δημοκρατικό (τον Carter) και η προσπάθειά του να αντιμετωπίσει τον στασιμοπληθωρισμό τον οδήγησε στο να αυξήσει τα επιτόκια κατά περισσότερες από επτά ποσοστιαίες μονάδες σε λιγότερο από ένα χρόνο, όταν ο Κάρτερ ήταν ακόμη στην εξουσία.

Και αυτή η προσοχή της Fed στην πολιτική ίσως να φέρει ένα νέο μίγμα πολιτικής, επηρεάζοντας την οικονομία στο σύνολό της και, τελικά, την απόκριση της νομισματικής πολιτικής.

Αυτό που είναι πιο πιθανό είναι ότι τελικά ο κρίσιμος παράγοντας για τις αποφάσεις θα είναι οι συνολικές μακροοικονομικές συνθήκες, και όχι οι πολιτικές. Και οι ενδείξεις που υπάρχουν σήμερα προκαλούν ανησυχία.

Οι πολιτικές που προτείνει ο Trump, που κυμαίνονται από το σπάσιμο εμπορικών συμφωνιών μέχρι ένα μη βιώσιμο φορολογικό σχέδιο, κάνουν πιθανή την εμφάνιση τριγμών. Δεν είναι μάλιστα τυχαίο ότι ο πρώην υπουργός Οικονομικών Lawrence Summers, αξιολογώντας τις προεκλογικές εξαγγελίες του Τραμπ, είχε προβλέψει ότι μια παρατεταμένη ύφεση θα ξεσπάσει εντός 18 μηνών από τη στιγμή που ο Τραμπ θα αναλάβει καθήκοντα.