Κίνα: Εμπορικό πλεόνασμα ρεκόρ αλλά φταίει ο... Τραμπ

Η Κίνα απέδωσε στις ΗΠΑ την ευθύνη για τη διεύρυνση των παγκόσμιων εμπορικών ανισορροπιών, καθώς η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου κατέγραψε για το 2025 εμπορικό πλεόνασμα-ρεκόρ ύψους 1,2 τρισ. δολαρίων σε ετήσια βάση, παρά την απειλή του εμπορικού πολέμου του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 6,6% σε όρους δολαρίου τον Δεκέμβριο σε σύγκριση με ένα έτος νωρίτερα, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που δημοσιοποίησε την Τετάρτη η Γενική Διοίκηση Τελωνείων. Η επίδοση αυτή ήταν υπερδιπλάσια της μέσης πρόβλεψης αναλυτών σε δημοσκόπηση του Bloomberg, η οποία ανερχόταν σε 3,1%, και υψηλότερη από τον ρυθμό αύξησης του Νοεμβρίου, που ήταν 5,9%.

Οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 5,7% σε δολάρια τον περασμένο μήνα σε ετήσια βάση, υπερβαίνοντας επίσης κατά πολύ τις προσδοκίες των αναλυτών για αύξηση 0,9% και το αντίστοιχο ποσοστό του προηγούμενου μήνα, που ήταν 1,9%.

Το εμπορικό πλεόνασμα σε ετήσια βάση υπερέβη για πρώτη φορά το 1 τρισ. δολάρια, ξεπερνώντας το περσινό επίπεδο των 993 δισ. δολαρίων, καθώς οι Κινέζοι παραγωγοί ανακατεύθυναν αποστολές μακριά από την αμερικανική αγορά προς άλλους προορισμούς. Οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 20% πέρυσι, ενώ προς την ΕΕ αυξήθηκαν κατά 8,4% και προς τη Νοτιοανατολική Ασία κατά 13,4%.

Το τεράστιο πλεόνασμα αναμένεται να εντείνει τις ανησυχίες των εμπορικών εταίρων της Κίνας, ιδίως της ΕΕ, η οποία έχει διαμαρτυρηθεί ότι οι αγορές της έχουν κατακλυστεί από χαμηλού κόστους κινεζικά προϊόντα. Το μπλοκ έχει καλέσει το Πεκίνο να τονώσει την εγχώρια ζήτηση και να μειώσει τα δικά του εμπόδια στις εισαγωγές μεταποιημένων προϊόντων.

Ο Γουάνγκ Τζουν, υφυπουργός της Γενικής Διοίκησης Τελωνείων της Κίνας, δήλωσε την Τετάρτη ότι οι εξαγωγικοί έλεγχοι των εμπορικών εταίρων σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας εμποδίζουν την Κίνα να αυξήσει τις εισαγωγές της, σε συγκαλυμμένες αιχμές που στρέφονταν κατά των ΗΠΑ. Διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις έχουν επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένους ημιαγωγούς.

«Πρέπει να επισημανθεί ότι ορισμένες χώρες πολιτικοποιούν οικονομικά και εμπορικά ζητήματα, χρησιμοποιώντας διάφορα προσχήματα για να περιορίσουν τις εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας προς την Κίνα· διαφορετικά, θα εισάγαμε περισσότερα», δήλωσε ο Γουάνγκ, προσθέτοντας: «Υπάρχει τεράστιο περιθώριο για αύξηση των εισαγωγών».

Ο Τραμπ απείλησε φέτος με δασμούς έως και 145% στα κινεζικά προϊόντα. Το Πεκίνο απάντησε με δικούς του δασμούς και επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές σπανίων γαιών — κρίσιμων ορυκτών που απαιτούνται για την παγκόσμια μεταποίηση — γεγονός που οδήγησε τις δύο πλευρές να συμφωνήσουν σε μονοετή εκεχειρία στον εμπορικό τους πόλεμο σε σύνοδο κορυφής στη Νότια Κορέα τον Οκτώβριο.

Οι εξαγωγές σπανίων γαιών της Κίνας πέρυσι έφθασαν επίσης στο υψηλότερο επίπεδο τουλάχιστον από το 2014, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters. Η Κίνα εξήγαγε συνολικά 62.585 τόνους από τα 17 αυτά στοιχεία το 2025, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 12,9%.

Οι εμπορικοί εταίροι έχουν αμφισβητήσει τη δέσμευση του Πεκίνου για τη μείωση των εμπορικών του πλεονασμάτων, τα οποία ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν είχε χαρακτηρίσει πέρυσι «αφόρητα».

Οικονομολόγοι έχουν επίσης προειδοποιήσει ότι η κινεζική οικονομία εξαρτάται υπερβολικά από τη μεταποίηση και τις εξαγωγές για την ανάπτυξή της, εν μέσω υποτονικής εγχώριας κατανάλωσης και πολυετούς επιβράδυνσης του κλάδου των ακινήτων.

«Το εντυπωσιακό εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας αποτελεί ταυτόχρονα σύμβολο της εξαγωγικής της ισχύος και των αδυναμιών του αναπτυξιακού της μοντέλου», δήλωσε ο Έσβαρ Πρασάντ, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ.

«Η εξάρτηση της οικονομίας από τις εξαγωγές αντί της εγχώριας ζήτησης για την τροφοδότηση της ανάπτυξης αποτελεί δυσοίωνο σημάδι τόσο για την Κίνα όσο και για την παγκόσμια οικονομία».