Η Ευρώπη επανεξετάζει τη σχέση με ΗΠΑ, «δεν υπάρχει επιστροφή»

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επανεξετάσουν τις σχέσεις τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε έκτακτη σύνοδο κορυφής την Πέμπτη, μετά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών, ακόμη και για χρήση στρατιωτικής ισχύος με σκοπό την απόκτηση της Γροιλανδίας, η οποία κλόνισε σοβαρά την εμπιστοσύνη στη διατλαντική σχέση, σύμφωνα με διπλωμάτες.

Ο Τραμπ υποχώρησε αιφνιδίως την Τετάρτη από την απειλή επιβολής δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, απέκλεισε τη χρήση βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας -ημιαυτόνομου εδάφους του συμμάχου στο ΝΑΤΟ, Δανίας- και άφησε να εννοηθεί ότι διαφαίνεται συμφωνία για την επίλυση της διαφοράς.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, χαιρετίζοντας τη μεταστροφή του Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας, κάλεσε τους Ευρωπαίους να μην είναι υπερβολικά βιαστικοί στο να απαξιώσουν τη διατλαντική εταιρική σχέση.

Ωστόσο, οι κυβερνήσεις της ΕΕ παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι στο ενδεχόμενο μιας ακόμη αλλαγής στάσης από έναν απρόβλεπτο πρόεδρο, ο οποίος αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως «νταής» στον οποίο η Ευρώπη θα χρειαστεί να αντισταθεί, γράφει το Reuters. Παράλληλα, εστιάζουν στην κατάρτιση ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου για τη διαχείριση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τη σημερινή κυβέρνηση και ενδεχομένως και υπό τις μελλοντικές διαδοχές της.

«Ο Τραμπ διέβη τον Ρουβίκωνα. Μπορεί να το ξανακάνει. Δεν υπάρχει επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς. Και οι ηγέτες θα το συζητήσουν», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ, προσθέτοντας ότι η Ένωση χρειάζεται να απομακρυνθεί από τη βαριά εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε πολλούς τομείς.

«Πρέπει να προσπαθήσουμε να τον κρατήσουμε (τον Τραμπ) κοντά, ενώ ταυτόχρονα να εργαζόμαστε για να γίνουμε πιο ανεξάρτητοι από τις ΗΠΑ. Είναι μια διαδικασία πιθανότατα μακρά», ανέφερε ο ίδιος διπλωμάτης.

Η εξάρτηση από ΗΠΑ

Ύστερα από δεκαετίες εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την άμυνα στο πλαίσιο της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, η ΕΕ στερείται των αναγκαίων δυνατοτήτων σε τομείς όπως οι πληροφορίες, οι μεταφορές, η αντιπυραυλική άμυνα και η παραγωγή, ώστε να μπορεί να αμυνθεί έναντι ενδεχόμενης ρωσικής επίθεσης. Αυτό παρέχει στις ΗΠΑ σημαντικό μοχλό πίεσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν επίσης τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ευρώπης, γεγονός που καθιστά την ΕΕ ευάλωτη στις πολιτικές του Τραμπ για επιβολή δασμών με στόχο τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος της Ουάσιγκτον στα αγαθά και, όπως στην περίπτωση της Γροιλανδίας, για την επίτευξη και άλλων στόχων.

«Πρέπει να συζητήσουμε πού βρίσκονται οι κόκκινες γραμμές, πώς αντιμετωπίζουμε αυτόν τον νταή στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και ποια είναι τα ισχυρά μας σημεία», δήλωσε δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ.

«Ο Τραμπ λέει σήμερα “όχι δασμοί”, αλλά σημαίνει αυτό και “όχι δασμοί” αύριο, ή θα αλλάξει και πάλι γρήγορα γνώμη; Πρέπει να συζητήσουμε τι θα κάνουμε τότε», πρόσθεσε.

Η ΕΕ είχε εξετάσει πακέτο ανταποδοτικών δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικές εισαγωγές ή την ενεργοποίηση μέτρων κατά του οικονομικού εξαναγκασμού, εάν ο Τραμπ προχωρούσε στην επιβολή των δικών του δασμών, γνωρίζοντας ωστόσο ότι μια τέτοια κίνηση θα έπληττε τόσο την ευρωπαϊκή όσο και την αμερικανική οικονομία.

Η συμφωνία για τη Γροιλανδία

Αρκετοί διπλωμάτες επισήμαναν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ελάχιστες λεπτομέρειες σχετικά με το νέο σχέδιο για τη Γροιλανδία, το οποίο συμφωνήθηκε μεταξύ του Τραμπ και του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αργά το βράδυ της Τετάρτης, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας.

«Ουσιαστικά δεν έχει αλλάξει κάτι. Εξακολουθούμε να πρέπει να δούμε τις λεπτομέρειες της συμφωνίας για τη Γροιλανδία. Έχουμε κουραστεί κάπως από όλο αυτόν τον εκφοβισμό. Και πρέπει να προχωρήσουμε σε ορισμένα πράγματα: μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, ενότητα, καλύτερη οργάνωση των εσωτερικών μας υποθέσεων όσον αφορά την ενιαία αγορά και την ανταγωνιστικότητα. Και να μην αποδεχόμαστε πλέον εκβιασμούς μέσω δασμών», δήλωσε τρίτος διπλωμάτης.

Ο Ρούτε δήλωσε στο Reuters, σε συνέντευξή του στο Νταβός την Πέμπτη, ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας-πλαισίου που κατέληξε με τον Τραμπ, οι δυτικοί σύμμαχοι θα πρέπει να ενισχύσουν την παρουσία τους στην Αρκτική.

Πρόσθεσε επίσης ότι θα συνεχιστούν οι συνομιλίες μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και Ηνωμένων Πολιτειών για επιμέρους ζητήματα.

Οι διπλωμάτες τόνισαν ότι αν και οι έκτακτες συνομιλίες της ΕΕ στις Βρυξέλλες την Πέμπτη χάνουν πλέον μέρος της αμεσότητάς τους, το μακροπρόθεσμο ζήτημα του τρόπου διαχείρισης της σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει.

«Η προσέγγιση ενός ενιαίου μετώπου, σε πνεύμα αλληλεγγύης προς τη Δανία και τη Γροιλανδία, με ταυτόχρονη έμφαση στην αποκλιμάκωση και στην εξεύρεση οδού απεμπλοκής, έχει αποδώσει», δήλωσε τέταρτος διπλωμάτης της ΕΕ.

«Ταυτόχρονα, θα ήταν χρήσιμο να προβληματιστούμε για την κατάσταση της σχέσης και για το πώς θέλουμε να τη διαμορφώσουμε στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη τις εμπειρίες της περασμένης εβδομάδας (και χρονιάς)», κατέληξε.