Θολό τοπίο στο παζάρι Ιράν-ΗΠΑ, «διαπραγματεύεστε με τον εαυτό σας»

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποστείλει στο Ιράν ένα σχέδιο 15 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για τις διπλωματικές επαφές, γεγονός που αντανακλά την επιθυμία της κυβέρνησης Τραμπ να βρει μια διέξοδο από τη σύγκρουση, καθώς αντιμετωπίζει τις οικονομικές της επιπτώσεις.

Οπως μεταδίδουν οι New York Times δεν ήταν σαφές πόσο ευρέως το σχέδιο, το οποίο παραδόθηκε μέσω του Πακιστάν, είχε κοινοποιηθεί μεταξύ Ιρανών αξιωματούχων και κατά πόσο το Ιράν είναι πιθανό να το αποδεχθεί ως βάση για διαπραγματεύσεις. Επίσης δεν ήταν σαφές εάν το Ισραήλ, το οποίο βομβαρδίζει το Ιράν μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, συμφωνεί με την πρόταση.

Ωστόσο, η αποστολή του σχεδίου έδειξε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ εντείνει τις προσπάθειες για τον τερματισμό ενός πολέμου, που πλέον διανύει την τέταρτη εβδομάδα του και έχει εμπλέξει αρκετές ακόμη χώρες.

Οι New York Times δεν είδαν αντίγραφο του σχεδίου (επιπλέον πληροφορίες μετέδωσε το Channel 12) αλλά οι αξιωματούχοι, που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητες λεπτομέρειες, ανέφεραν ορισμένα από τα γενικά του περιγράμματα, λέγοντας ότι καλύπτει τους βαλλιστικούς πυραύλους και τα πυρηνικά προγράμματα του Ιράν.

Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στοχοποιήσει τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν, τους εκτοξευτές και τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους, καθώς και το πυρηνικό του πρόγραμμα, στο πλαίσιο της εκστρατείας βομβαρδισμών που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. Αμερικανοί και Ισραηλινοί ηγέτες έχουν δεσμευθεί ότι δεν θα επιτρέψουν ποτέ στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Ωστόσο, το Ιράν συνέχισε να εκτοξεύει πυραύλους προς το Ισραήλ και γειτονικές αραβικές χώρες και εξακολουθεί να διατηρεί 440 κιλά ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού στο έδαφός του.

Το σχέδιο καλύπτει επίσης τις θαλάσσιες οδούς, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους. Από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν έχει ουσιαστικά εμποδίσει τα περισσότερα δυτικά πλοία να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγική θαλάσσια οδό προς και από τον Περσικό Κόλπο, μειώνοντας την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου και εκτινάσσοντας τις τιμές.

Προς το παρόν, δεν υπάρχει ένδειξη ότι ο πόλεμος θα αποκλιμακωθεί άμεσα· Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι αναμένουν να συνεχιστεί για εβδομάδες. Σε ανακοίνωσή της, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, αναγνώρισε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικές προσπάθειες, αλλά δήλωσε:

«Καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ και οι διαπραγματευτές του εξετάζουν αυτή τη νέα δυνατότητα διπλωματίας, η Επιχείρηση Epic Fury συνεχίζεται αμείωτα για την επίτευξη των στρατιωτικών στόχων που έχουν τεθεί από τον αρχιστράτηγο και το Πεντάγωνο».

Ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, στρατάρχης Σιέντ Ασίμ Μουνίρ, έχει αναδειχθεί ως βασικός διαμεσολαβητής μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, με την Αίγυπτο και την Τουρκία να ενθαρρύνουν τους Ιρανούς να εμπλακούν εποικοδομητικά, πρόσθεσαν οι αξιωματούχοι. Ο στρατάρχης Μουνίρ θεωρείται ότι διατηρεί στενές σχέσεις με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, γεγονός που τον τοποθετεί σε θέση να μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών, ανέφεραν.

Πρόσφατα επικοινώνησε με τον Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου και πρώην διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, προτείνοντας το Πακιστάν να φιλοξενήσει συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, δήλωσαν ένας Ιρανός και ένας Πακιστανός αξιωματούχος, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητες επικοινωνίες.

Ο στρατάρχης Μουνίρ συναντήθηκε δύο φορές το 2025 με τον Πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος τον έχει επαινέσει, αποκαλώντας τον «αγαπημένο του στρατάρχη».

Την Τρίτη, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η χώρα του «υποστηρίζει πλήρως τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την προώθηση διαλόγου με στόχο τον τερματισμό» του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

«Υπό την προϋπόθεση της σύμφωνης γνώμης των ΗΠΑ και του Ιράν, το Πακιστάν είναι έτοιμο και τιμάται να φιλοξενήσει ουσιαστικές και καταληκτικές συνομιλίες για μια συνολική διευθέτηση της συνεχιζόμενης σύγκρουσης», έγραψε.

Το Ιράν ενδέχεται να δυσκολευτεί να δώσει άμεση απάντηση στο αμερικανικό άνοιγμα. Ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν εσωτερικά και ανησυχούν ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να τους βομβαρδίσει εάν συναντηθούν δια ζώσης, πρόσθεσαν οι αξιωματούχοι.

Την πρώτη ημέρα του πολέμου, το Ισραήλ έπληξε συγκρότημα της ιρανικής ηγεσίας στην Τεχεράνη, σκοτώνοντας τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και πολλούς άλλους κορυφαίους αξιωματούχους. Το ποιος κατέχει πλέον την εξουσία να λαμβάνει αποφάσεις για τη διπλωματία, τον πόλεμο και την ειρήνη μένει να φανεί.

Ωστόσο, η προθυμία του Λευκού Οίκου να διαπραγματευτεί υποδηλώνει ότι ο κ. Τραμπ θα ήταν διατεθειμένος να αφήσει το σημερινό καθεστώς στην εξουσία, τουλάχιστον προς το παρόν, αν και σε αποδυναμωμένη και πιο ευέλικτη μορφή. Ο ίδιος και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου έχουν ταλαντευτεί ως προς το εάν στους στόχους του πολέμου περιλαμβάνεται και η αλλαγή καθεστώτος.

Διαπραγματεύονται με τον εαυτό τους

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαπραγματεύονται με τον εαυτό τους, δήλωσε εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Η ειρωνική αυτή τοποθέτηση ήρθε μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Τεχεράνη θέλει να καταλήξει σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

«Έχει φτάσει το επίπεδο της εσωτερικής σας σύγκρουσης στο σημείο να διαπραγματεύεστε με τον εαυτό σας;» δήλωσε ο Εμπραχίμ Ζολφαγκάρι, εκπρόσωπος του ενιαίου αρχηγείου των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, Κεντρικό Στρατηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια.

«Άνθρωποι σαν εμάς δεν μπορούν ποτέ να τα βρουν με ανθρώπους σαν εσάς.»

Ο Ζολφαγκάρι δήλωσε επίσης ότι οι αμερικανικές επενδύσεις και οι προπολεμικές τιμές ενέργειας δεν θα επιστρέψουν όσο η Ουάσιγκτον δεν αποδέχεται ότι η περιφερειακή σταθερότητα διασφαλίζεται από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις.