«Μεταρρύθμιση» της Fed επιδιώκει ο Αμερικανός ΥΠΟΙΚ

Ο Σκοτ Μπέσεντ συζήτησε την αυστηροποίηση της εποπτείας του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ επί της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve), υιοθετώντας στοιχεία του μοντέλου της Τράπεζας της Αγγλίας, σε ένα βήμα που θα αναδιαμόρφωνε τη σχέση της κεντρικής τράπεζας με την κυβέρνηση.

Ο υπουργός Οικονομικών έχει εκφράσει τον θαυμασμό του για τις μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου το 1997, όταν η Τράπεζα της Αγγλίας απέκτησε λειτουργική ανεξαρτησία για τον καθορισμό της νομισματικής πολιτικής, σύμφωνα με στελέχη της χρηματοοικονομικής βιομηχανίας που είναι ενήμερα για το ζήτημα.

Παρότι και οι δύο κεντρικές τράπεζες διατηρούν τυπική ανεξαρτησία από τις αντίστοιχες κυβερνήσεις τους, η Fed διαθέτει μεγαλύτερη ευχέρεια ως προς τον τρόπο με τον οποίο επιδιώκει τους στόχους που της έχουν ανατεθεί από το Κογκρέσο -τη σταθερότητα των τιμών και τη μέγιστη απασχόληση- καθώς και ως προς τον τρόπο δράσης της σε περιόδους χρηματοπιστωτικής αστάθειας.

Οι συζητήσεις του Μπέσεντ για αναδιάρθρωση της σχέσης έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εξαπολύσει μια πρωτοφανή επίθεση κατά της σημαντικότερης κεντρικής τράπεζας στον κόσμο και έχει κατηγορήσει τον πρόεδρο της Fed, Τζέι Πάουελ, ως «ηλίθιο» επειδή αρνείται να μειώσει το κόστος δανεισμού.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έχει επίσης ξεκινήσει ποινική έρευνα κατά του Πάουελ σχετικά με την ανακαίνιση της έδρας της Fed, μια κίνηση που έχει προκαλέσει ανησυχία στους επενδυτές και στους κεντρικούς τραπεζίτες παγκοσμίως.

Οι συζητήσεις σχετικά με τη σχέση της Fed με το Υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να τραβήξουν την προσοχή των επενδυτών ως προς το πώς η κυβέρνηση Τραμπ αντιλαμβάνεται τον ρόλο της κεντρικής τράπεζας στον πυρήνα της οικονομίας των ΗΠΑ.

Ο Μπέσεντ δήλωσε στους Financial Times, απαντώντας σε ερωτήματα σχετικά με τη σχέση της Fed με το Υπουργείο Οικονομικών: «Η εντολή της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών να διασφαλίζει τη μέγιστη απασχόληση, σταθερές τιμές και μέτρια μακροπρόθεσμα επιτόκια είναι κρίσιμης σημασίας για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα».

Έχει υποστηρίξει δημόσια ότι η Fed θα πρέπει να μεταρρυθμιστεί, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία της στη νομισματική πολιτική, και πέρυσι επέκρινε τα εκτεταμένα προγράμματα αγοράς ομολόγων της, γνωστά ως ποσοτική χαλάρωση, ως ένα «πείραμα νομισματικής πολιτικής gain-of-function» σε άρθρο 6.000 λέξεων στο περιοδικό The International Economy.

Έχει επίσης επαινέσει την πιο μετρημένη αντίδραση της Τράπεζας της Αγγλίας στην κρίση των κρατικών ομολόγων (gilt crisis) του 2022, αντιπαραβάλλοντάς την με τη διαρκή ποσοτική χαλάρωση της Fed, στην οποία απέδωσε το επεισόδιο ιδιαίτερα υψηλού πληθωρισμού στις ΗΠΑ τα χρόνια μετά την πανδημία του κορωνοϊού.

«Πέρα από τον Ατλαντικό, είναι αξιοθαύμαστο το πώς η Τράπεζα της Αγγλίας διενεργεί μεγάλης κλίμακας αγορές περιουσιακών στοιχείων κατά τη διάρκεια χρηματοπιστωτικών κρίσεων και άλλων περιόδων συστημικής πίεσης, και πώς διακόπτει τις παρεμβάσεις της αφού αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία των αγορών», δήλωσε ο Μπέσεντ στους Financial Times.

Ορισμένοι συμμετέχοντες στην αγορά που μίλησαν με τον Μπέσεντ εκτίμησαν ότι ο υπουργός Οικονομικών θα μπορούσε να υποστηρίξει το βρετανικό σύστημα, στο οποίο ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας επικοινωνεί τακτικά με τον υπουργό Οικονομικών σχετικά με τον στόχο πληθωρισμού της κεντρικής τράπεζας. Η Τράπεζα της Αγγλίας αποστέλλει επίσης επιστολή στο Υπουργείο Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου όταν δεν επιτυγχάνει τον στόχο πληθωρισμού.

Ο Μπέσεντ δήλωσε, πάντως, στους Financial Times ότι «το σύστημα τακτικής ανταλλαγής επιστολών μεταξύ του υπουργού και του διοικητή» έχει «αποδειχθεί τόσο αναποτελεσματικό όσο και γραφειοκρατικό».

Ο Κέβιν Γουόρς, η επιλογή του Τραμπ για να διαδεχθεί τον Πάουελ όταν λήξει η θητεία του ως προέδρου τον Μάιο, έχει υποδείξει ότι θα τον ενδιέφερε ενδεχομένως η υιοθέτηση της διαδικασίας ανταλλαγής επιστολών της Τράπεζας της Αγγλίας σε περιόδους κρίσης. Ο Γουόρς είχε προεδρεύσει μιας αναθεώρησης των λειτουργιών νομισματικής πολιτικής της Τράπεζας της Αγγλίας το 2014.

«Οι επιστολές που ανταλλάσσονται μεταξύ του υπουργού Οικονομικών και του επικεφαλής της Τράπεζας της Αγγλίας είναι διαφανείς· περιγράφουν τι συμβαίνει και παρέχουν τη σχετική αιτιολόγηση», δήλωσε ο Γουόρς σε κατάθεσή του στη Βουλή των Λόρδων το 2023 σχετικά με την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών, επαινώντας τη χρήση της ποσοτικής χαλάρωσης από την Τράπεζα της Αγγλίας ως «καλύτερη από των Ηνωμένων Πολιτειών».

Ο Γουόρς, ο οποίος έχει επικρίνει συχνά τη Fed ότι επεκτείνεται σε πεδία που θεωρεί ότι ανήκουν στη δημοσιονομική πολιτική, βλέπει τις επιστολές τύπου Τράπεζας της Αγγλίας σε περιόδους κρίσης ως έναν τρόπο εξομάλυνσης και ενίσχυσης των αλλαγών που τόσο ο ίδιος όσο και ο Μπέσεντ έχουν δηλώσει δημοσίως ότι επιθυμούν να επιφέρουν στη σχέση μεταξύ Υπουργείου Οικονομικών και Fed, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τη σκέψη του.

Η Fed και ο Γουόρς αρνήθηκαν να σχολιάσουν.

Ο πρώην διοικητής της Fed, ο οποίος εξακολουθεί να πρέπει να επικυρωθεί ως πρόεδρος από τη Γερουσία των ΗΠΑ, γνωρίζει τον Μπέσεντ εδώ και χρόνια. Ακόμη και πριν από τον διορισμό, οι δύο είχαν συζητήσει τρόπους με τους οποίους η κυβέρνηση θα μπορούσε να αποσαφηνίσει τις αρμοδιότητες της κεντρικής τράπεζας, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το ζήτημα.

Η σχέση μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών και της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας καθορίζεται από τη Συμφωνία Υπουργείου Οικονομικών - Fed του 1951, ένα έγγραφο που συχνά θεωρείται θεμέλιο της ανεξαρτησίας στον καθορισμό επιτοκίων.

Η σχέση του υπουργού Οικονομικών με τον επικεφαλής της Fed είναι σήμερα άτυπη, με τους δύο να συναντώνται συνήθως για πρωινό μία φορά την εβδομάδα.

Όταν η κυβέρνηση των Εργατικών υπό τον Τόνι Μπλερ παραχώρησε ανεξαρτησία στην Τράπεζα της Αγγλίας το 1997, το έκανε με επιφυλάξεις που επιτρέπουν στην κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να διατηρεί κάποιο βαθμό επιρροής στην εντολή της κεντρικής τράπεζας.

Το Υπουργείο Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου έχει την τυπική εξουσία να καθορίζει τον στόχο πληθωρισμού της Τράπεζας της Αγγλίας στο 2%. Αντίθετα, η Fed έχει εντολή από το Κογκρέσο να διασφαλίζει τη σταθερότητα των τιμών, αλλά οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καθόρισαν στόχο πληθωρισμού 2% υπό την πρώην πρόεδρο της Fed, Μπεν Μπερνάνκι.

Η Fed λογοδοτεί στο Κογκρέσο -το οποίο ασκεί την τυπική εποπτεία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας- για τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής της δύο φορές τον χρόνο.