Αντίστροφη μέτρηση στο τελεσίγραφο Τραμπ, το «τρελό σκυλί»

Ο πρόεδρος Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια καθοριστική απόφαση υπό ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο: να υλοποιήσει την απειλή του να αφανίσει τις υποδομές του Ιράν αρχίζοντας στις 8 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής (σ.σ. ξημερώματα Τετάρτης ώρα Ελλάδος), ή να παρατείνει εκ νέου τη δική του προθεσμία για να δώσει μια ευκαιρία στις διαπραγματεύσεις.

Ο Τραμπ έχει απειλήσει να καταστρέψει κάθε γέφυρα και εργοστάσιο ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν μέχρι τα μεσάνυχτα, μεταξύ άλλων επιλογών που θα είχαν καταστροφικές συνέπειες για τους απλούς Ιρανούς και θα πυροδοτούσαν επικίνδυνα αντίποινα σε ολόκληρη την περιοχή.

Διαμεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία εργάζονται για να αποτρέψουν αυτή την εξέλιξη, διαμεσολαβώντας για μια συμφωνία -ή τουλάχιστον για παράταση, γράφει το Axios.

«Αν ο πρόεδρος δει ότι μια συμφωνία διαμορφώνεται, πιθανότατα θα συγκρατηθεί. Αλλά αυτός και μόνον αυτός λαμβάνει την απόφαση», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης στο Axios. Ένας αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας δήλωσε ότι ήταν «σκεπτικός» ότι θα υπάρξει οποιαδήποτε παράταση αυτή τη φορά.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Τραμπ ενδέχεται να είναι το πιο επιθετικό πρόσωπο στα ανώτερα κλιμάκια της κυβέρνησής του όσον αφορά το Ιράν. «Ο πρόεδρος είναι ο πιο αιμοδιψής, σαν τρελός σκύλος (mad dog)», δήλωσε άλλος Αμερικανός αξιωματούχος, υποβαθμίζοντας αναφορές ότι ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ή ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο τον παρότρυναν. «Αυτοί μοιάζουν με περιστέρια σε σύγκριση με τον πρόεδρο».

Ο Τραμπ έχει αρχίσει να διερευνά τις απόψεις συμβούλων και έμπιστων προσώπων σχετικά με το σχέδιο πλήγματος σε εργοστάσια ηλεκτρικής ενέργειας και γέφυρες ρωτώντας τους: «Τι πιστεύετε για την Ημέρα Υποδομών;».

Η διαπραγματευτική ομάδα του Τραμπ -ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ- θεωρεί ότι θα πρέπει να προσπαθήσει να επιτύχει μια συμφωνία τώρα, εάν αυτό είναι δυνατό. Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ, καθώς και πολιτικοί σύμμαχοι όπως ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ (Ρεπουμπλικανός, Νότια Καρολίνα), προτρέπουν τον Τραμπ να μη συμφωνήσει σε εκεχειρία, εκτός εάν το Ιράν προβεί σε παραχωρήσεις που επί του παρόντος φαίνονται απίθανες, όπως το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ή η εγκατάλειψη όλου του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.

Από την άλλη πλευρά, το Ιράν έδωσε απάντηση 10 σημείων στις τρέχουσες ειρηνευτικές προτάσεις. Αμερικανός αξιωματούχος τη χαρακτήρισε «μαξιμαλιστική», αλλά ο Λευκός Οίκος την είδε ως διαπραγματευτικό ελιγμό.

Οι διαμεσολαβητές δήλωσαν στον Λευκό Οίκο ότι εργάζονται με τους Ιρανούς πάνω σε τροποποιήσεις και αναδιατύπωση. Προειδοποίησαν επίσης ότι η ιρανική διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι πολύ αργή, επομένως μπορεί να χρειαστεί παράταση της προθεσμίας.

Ο Τραμπ υπαινίχθηκε ότι ο αργός ρυθμός των ιρανικών διαβουλεύσεων καθυστερεί τις συνομιλίες κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου τη Δευτέρα, σημειώνοντας ότι οι Ιρανοί ηγέτες δεν μπορούν να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά λόγω ανησυχιών ασφαλείας.

Είπε ότι οι Ιρανοί ηγέτες αναγκάζονται να χρησιμοποιούν παιδιά για να μεταφέρουν μηνύματα μεταξύ τους. Μία πηγή είπε ότι ο Τραμπ αναφερόταν στον τρόπο με τον οποίο ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ επικοινωνεί με τον έξω κόσμο και δίνει εντολές στους υφισταμένους του.

Σύμβουλοι του Τραμπ δήλωσαν στους διαμεσολαβητές ότι ο πρόεδρος χρειάζεται να δει θετικά σημάδια από τους Ιρανούς για να εξετάσει παράταση. «Είμαστε βαθιά μέσα στις διαπραγματεύσεις, οτιδήποτε μπορεί να συμβεί», είπε ένας.

Ο Τραμπ περιέγραψε μια ζοφερή εικόνα για το άμεσο μέλλον του Ιράν, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου του, προσθέτοντας ωστόσο ότι μια συμφωνία παραμένει δυνατή. «Ολόκληρη η χώρα θα μπορούσε να εξαλειφθεί σε μία νύχτα, και αυτό μπορεί να συμβεί αύριο το βράδυ», δήλωσε.

«Έχουμε ένα σχέδιο όπου κάθε γέφυρα στο Ιράν θα καταστραφεί ολοσχερώς μέχρι τις 12 αύριο το βράδυ. Όπου κάθε εργοστάσιο ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν θα τεθεί εκτός λειτουργίας, θα καίγεται, θα εκρήγνυται και δεν θα χρησιμοποιηθεί ποτέ ξανά. Εννοώ πλήρη καταστροφή μέχρι τις 12, και αυτό θα μπορούσε να συμβεί μέσα σε τέσσερις ώρες, αν το θέλαμε», δήλωσε. «Δεν θέλουμε να συμβεί αυτό».

Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ είπε ότι οι διαπραγματεύσεις «πηγαίνουν καλά» και τόνισε ότι οι ΗΠΑ έχουν «έναν ενεργό, πρόθυμο συμμετέχοντα στην άλλη πλευρά», που «διαπραγματεύεται με καλή πίστη».

Δύο πηγές ανέφεραν ότι ένα σχέδιο για μια μαζική αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία βομβαρδισμών κατά των ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν είναι έτοιμο να εφαρμοστεί, εάν ο Τραμπ δώσει την εντολή.

«Ο Τραμπ θα δεχόταν μια συμφωνία αν του προσφερόταν, αλλά δεν είναι σαφές αν οι Ιρανοί είναι έτοιμοι. Θα είναι εξαιρετικά τεταμένη η κατάσταση μέχρι την Τρίτη στις 8 μ.μ.», δήλωσε αμερικανική πηγή κοντά στον Τραμπ.

Η ιρανική πρόταση

Σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό πρακτορείο IRNA, η ιρανική απάντηση συζητήθηκε εσωτερικά για δύο εβδομάδες και στάλθηκε τη Δευτέρα στους Πακιστανούς διαμεσολαβητές. Η ιρανική απάντηση δίνει έμφαση στην ανάγκη για μόνιμο τέλος του πολέμου και όχι μόνο σε προσωρινή εκεχειρία.

Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων δήλωσαν ότι αυτό αποτελεί το βασικό σημείο τριβής αυτή τη στιγμή και ότι οι διαμεσολαβητές εργάζονται σε διαφορετικές φόρμουλες για να διασφαλίσουν ότι η εκεχειρία θα οδηγήσει σε μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών.

Σύμφωνα με το IRNA, η απάντηση περιλαμβάνει απαίτηση ώστε ο τερματισμός του πολέμου στο Ιράν να συνοδευτεί από τον τερματισμό των εχθροπραξιών και σε άλλα μέρη της περιοχής, όπως στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ διεξάγει εισβολή.

Οι Ιρανοί απαιτούν επίσης «πρωτόκολλο για ασφαλή διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ» και πληρωμή για την ανοικοδόμηση. Παράλληλα, επιδιώκουν άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τις ΗΠΑ και τη διεθνή κοινότητα.