Ψάχνουν την... έξοδο από το Ορμούζ 800 εγκλωβισμένα πλοία

Οι πλοιοκτήτες προσπαθούν να κατανοήσουν τις λεπτομέρειες της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία θα μπορούσε προσωρινά να ξεμπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ και να ανοίξει διέξοδο για περισσότερα από 800 πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο.

Βασικές λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς: το Ιράν δηλώνει ότι συμφώνησε σε δύο εβδομάδες ασφαλούς διέλευσης σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του και εντός «τεχνικών περιορισμών», ενώ ο Τραμπ ανακοίνωσε «ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ και ΑΣΦΑΛΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ». Παραμένει επίσης ασαφές εάν οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει σε πληρωμές διέλευσης ή πότε τίθεται σε ισχύ η εκεχειρία.

Ο Τραμπ δήλωσε σε ξεχωριστή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι ΗΠΑ θα «βοηθήσουν με τη συσσώρευση της κυκλοφορίας» και θα «παραμείνουν στην περιοχή» για να διασφαλίσουν ομαλές ροές.

Για τους πλοιοκτήτες, ωστόσο, τα αρχικά νέα ήταν αρκετά για να προκαλέσουν συγκρατημένη αισιοδοξία. Η Ιαπωνική Ένωση Πλοιοκτητών, ένας σημαντικός κλαδικός φορέας, ήταν μεταξύ εκείνων που δήλωσαν ότι θα εξετάσουν τις λεπτομέρειες της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν και στη συνέχεια θα μεταφέρουν πληροφορίες στα μέλη τους.

Οι περισσότεροι, ωστόσο, προειδοποίησαν ότι απαιτείται περισσότερη σαφήνεια για να κινηθούν τα πλοία και ότι ακόμη και στο καλύτερο σενάριο οι ροές θα χρειαστούν χρόνο για να επανέλθουν ουσιαστικά. Σε περίοδο ειρήνης, περίπου 135 πλοία διέρχονται καθημερινά, αριθμός που έχει μειωθεί δραστικά.

«Δεν επαναφέρεις τις παγκόσμιες ροές ναυτιλίας μέσα σε 24 ώρες», δήλωσε η Jennifer Parker, επίκουρη καθηγήτρια στο University of Western Australia Defence and Security Institute. 

Τα πλοία που μεταφέρουν ενέργεια αποτελούν μεγάλο μέρος του στόλου που έχει εγκλωβιστεί εντός του Κόλπου, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Υπάρχουν επί του παρόντος 426 δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και καθαρά καύσιμα, καθώς και 34 πλοία μεταφοράς υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου και 19 πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου. Τα υπόλοιπα μεταφέρουν ξηρά φορτία, όπως αγροτικά ή μεταλλικά προϊόντα, ή εμπορευματοκιβώτια.

Τα σχέδια κατάπαυσης του πυρός αποτελούν απαραίτητο βήμα, αλλά μόνο ένα αρχικό, δήλωσε ο Lewis Hart, επικεφαλής ναυτασφαλίσεων στην Ασία στην Willis Towers Watson. «Ακόμη και εντός ενός παραθύρου δύο εβδομάδων, αναμένουμε ότι η δραστηριότητα θα επανεκκινήσει με μετρημένο τρόπο και όχι ταυτόχρονα», είπε.

Οι έμποροι και οι πλοιοκτήτες θα παρακολουθούν πλέον στενά ποια πλοία αρχίζουν να κατευθύνονται προς διέλευση από τα Στενά προς οποιαδήποτε κατεύθυνση — ιδίως εκείνα που κανονικά δεν θα είχαν ιρανική προστασία — και πώς θα εξελιχθεί η πορεία τους. Από το πρωί της Τετάρτης, περισσότερα από 1.000 πλοία αναμένουν εκατέρωθεν, συγκεντρωμένα γύρω από το Ντουμπάι και το Khor Fakkan.

«Είναι καλό να βλέπουμε ότι η αγορά αντιδρά όπως αντιδρά, αλλά αυτή είναι η πρώτη ημέρα μιας εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός», δήλωσε ο Michael Pregent, πρώην σύμβουλος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, στο Bloomberg Television. «Είναι πιθανό να δούμε το καθεστώς να ελέγχει ποιος κινείται, ποιος πληρώνει τι και σε ποιον θα απαγορεύεται η διέλευση».

Τα πρώτα δύο πλοία που φαίνεται να επιχειρούν έξοδο μετά την ανακοίνωση φαίνεται να πλέουν ως ζεύγος προς τα νησιά Larak και Qeshm του Ιράν το πρωί της Τετάρτης, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων. Ένα από αυτά είναι το Tour 2, ένα Suezmax υπό αμερικανικές κυρώσεις που φέρει ιρανική σημαία.

Πλέοντας δίπλα στο δεξαμενόπλοιο βρίσκεται ένα φορτηγό πλοίο ξηρού φορτίου ελληνικών συμφερόντων, το NJ Earth, του οποίου το ιστορικό πορείας στον Περσικό Κόλπο υποδηλώνει είτε παραποίηση δεδομένων για απόκρυψη θέσης είτε παρεμβολές από ηλεκτρονικό πόλεμο. Δεν υπήρχαν στοιχεία επικοινωνίας καταχωρημένα στη βάση δεδομένων Equasis για τον ιδιοκτήτη του, NJ Earth Marine Ltd., και τον διαχειριστή, NJ Trust Marine Ltd.

Η κίνηση των πλοίων LNG θα παρακολουθείται επίσης ιδιαίτερα στενά, καθώς κανένα φορτωμένο πλοίο δεν έχει διασχίσει τα Στενά από την έναρξη του πολέμου και μια πρόσφατη προσπάθεια διέλευσης κατέληξε σε αναστροφή την τελευταία στιγμή. Περίπου το 20% της παγκόσμιας κίνησης LNG διήλθε από τα Στενά του Ορμούζ πέρυσι, θυμίζει το Bloomberg.