Οι ΗΠΑ προωθούν διεθνή συμμαχία για ασφαλή διέλευση από το Ορμούζ

Μόλις λίγες εβδομάδες αφότου ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι «ΠΛΗΡΩΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΚΑΙ ΕΤΟΙΜΑ ΓΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ», η κυβέρνηση ζητά τώρα από άλλες χώρες να συμμετάσχουν σε έναν νέο διεθνή συνασπισμό που θα επιτρέψει στα πλοία να διέρχονται από τη θαλάσσια οδό, γράφει η WSJ.

Η πρωτοβουλία, που ονομάζεται «Maritime Freedom Construct», περιγράφηκε σε τηλεγράφημα του State Department που εστάλη την Τρίτη στις αμερικανικές πρεσβείες και καλούσε τους Αμερικανούς διπλωμάτες να πιέσουν ξένες κυβερνήσεις να συμμετάσχουν. Ο υπό αμερικανική ηγεσία συνασπισμός θα μοιράζεται πληροφορίες, θα συντονίζει διπλωματικά και θα επιβάλλει κυρώσεις, σύμφωνα με το τηλεγράφημα.

Πρόκειται για το πιο πρόσφατο παράδειγμα της προσπάθειας της κυβέρνησης Τραμπ να επανεκκινήσει τη ροή της εμπορικής ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών, παρά τις προσπάθειες του Ιράν να τοποθετεί νάρκες και τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια που διέρχονται από το σημείο χωρίς την έγκριση της Τεχεράνης.

Το μέλλον των Στενών έχει καταστεί βασικό σημείο τριβής στις παγωμένες ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, αφήνοντας το ζωτικής σημασίας πέρασμα σε αβεβαιότητα καθώς αυξάνεται η ανησυχία για την εκτίναξη των παγκόσμιων τιμών ενέργειας. Ενώ το Ιράν στοχεύει πλοία που δεν καταβάλλουν τέλη διέλευσης για να εξέλθουν από τα Στενά, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει επιβάλει έναν εκτεταμένο αποκλεισμό σε όλα τα πλοία που κατευθύνονται προς ή από ιρανικά λιμάνια.

Το αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ για στήριξη καταδεικνύει ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν τη συμμετοχή και άλλων χωρών στην τρέχουσα και ενδεχομένως μελλοντική διαχείριση των Στενών του Ορμούζ.

«Η συμμετοχή σας θα ενισχύσει τη συλλογική μας ικανότητα να αποκαταστήσουμε την ελευθερία ναυσιπλοΐας και να προστατεύσουμε την παγκόσμια οικονομία», αναφέρεται στο τηλεγράφημα. «Η συλλογική δράση είναι απαραίτητη για να επιδειχθεί ενιαία αποφασιστικότητα και να επιβληθεί ουσιαστικό κόστος στην παρεμπόδιση από το Ιράν της διέλευσης μέσω των Στενών».

Ο Τραμπ έχει επικρίνει τους συμμάχους, ιδίως τα μέλη του North Atlantic Treaty Organization, επειδή δεν παρείχαν στρατιωτική συνδρομή στις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Αν και το Maritime Freedom Construct δεν αποτελεί στρατιωτικό συνασπισμό, το τηλεγράφημα καλεί τους Αμερικανούς αξιωματούχους να ρωτήσουν τους ξένους ομολόγους τους αν θα ήθελαν να είναι «διπλωματικός και/ή στρατιωτικός εταίρος».

Το MFC θα αποτελέσει κοινή πρωτοβουλία μεταξύ του State Department και της U.S. Central Command, σύμφωνα με το τηλεγράφημα. Το State «θα λειτουργεί ως κόμβος διπλωματικών επιχειρήσεων», ενώ η Centcom «θα παρέχει σε πραγματικό χρόνο επίγνωση του θαλάσσιου χώρου» για την εμπορική ναυτιλία και θα συντονίζει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των στρατιωτικών των εταίρων.

Όταν ρωτήθηκε για την πρόταση, ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για μία από τις πολλές διπλωματικές και πολιτικές επιλογές που έχει στη διάθεσή του ο πρόεδρος.

Ο Τραμπ τη Δευτέρα είπε στους συνεργάτες του να προετοιμαστούν για έναν παρατεταμένο αποκλεισμό που θα μπορούσε να παραμείνει σε ισχύ έως ότου το Ιράν υποχωρήσει στις απαιτήσεις του για τα πυρηνικά, όπως είχε προηγουμένως αναφέρει η Wall Street Journal. Την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους: «ο αποκλεισμός είναι ιδιοφυής, εντάξει, ο αποκλεισμός ήταν 100% αλάνθαστος».

Καθισμένος στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ δήλωσε ότι είναι πρόθυμος να διατηρήσει τον αποκλεισμό και να συνεχίσει τον πόλεμο «εκτός εάν συμφωνήσουν ότι δεν θα υπάρξει πυρηνικό όπλο».

Η προσπάθεια δημιουργίας ενός υπό αμερικανική ηγεσία συνασπισμού φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με προηγούμενες απαιτήσεις του Τραμπ προς τους συμμάχους, ιδίως στην Ευρώπη, να αναλάβουν την πρωτοβουλία για το στρατιωτικό άνοιγμα των Στενών.

Στα τέλη Μαρτίου, ο Τραμπ είχε δηλώσει στους συνεργάτες του ότι ήταν ανοιχτός στο ενδεχόμενο να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν χωρίς να επιλυθούν τα ζητήματα ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά, αφήνοντας το πρόβλημα στους Ευρωπαίους συμμάχους.

«Συγκεντρώστε λίγη καθυστερημένη τόλμη, πηγαίνετε στα Στενά και απλώς ΚΑΤΑΛΑΒΕΤΕ τα», έγραψε στις 31 Μαρτίου στο Truth Social. «Θα πρέπει να αρχίσετε να μαθαίνετε να πολεμάτε μόνοι σας, οι ΗΠΑ δεν θα είναι πλέον εκεί για να σας βοηθήσουν, όπως δεν ήσασταν κι εσείς για εμάς».

«Πηγαίνετε να βρείτε το δικό σας πετρέλαιο!», προέτρεψε τους συμμάχους, κατονομάζοντας το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο Τραμπ αργότερα δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι δεν χρειάζεται να συμμετάσχουν σε επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ, κατηγορώντας τους ότι περιμένουν να τελειώσει η σύγκρουση πριν εμπλακούν. Το NATO είναι «χάρτινη τίγρη», δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα. «Το NATO δεν μας βοήθησε».

Ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αντέτειναν ότι ο Τραμπ δεν τους είχε ενημερώσει εκ των προτέρων ότι ξεκινούσε τον πόλεμο, καθιστώντας δύσκολη την παροχή υποστήριξης από την αρχή. Άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν καταδικάσει δημοσίως την απόφαση του Τραμπ να προσφύγει σε πόλεμο ως στρατηγικό λάθος.