Η Ευρώπη ετοιμάζεται για απευθείας παζάρι με τον... Πούτιν

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προετοιμάζονται για πιθανές συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, δήλωσε στους Financial Times ανώτερος αξιωματούχος, καθώς οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται ολοένα και πιο απογοητευμένες από τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία υπό την ηγεσία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι πιστεύει πως υπάρχει «δυνατότητα» η ΕΕ να διαπραγματευθεί με τον Πούτιν και ότι το μπλοκ διαθέτει τη στήριξη του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να το πράξει.

«Συνομιλώ με τους 27 εθνικούς ηγέτες [της ΕΕ] για να δούμε ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να οργανωθούμε και να προσδιορίσουμε τι χρειαζόμαστε ώστε να συζητήσουμε αποτελεσματικά με τη Ρωσία όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή για κάτι τέτοιο», δήλωσε ο Κόστα.

Κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στην Κύπρο τον περασμένο μήνα, ο Ζελένσκι «μας κάλεσε να είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε θετικά στις διαπραγματεύσεις», πρόσθεσε ο Κόστα.

Η μακροχρόνια πολιτική της ΕΕ είναι να αντιτίθεται σε συζητήσεις ή αποφάσεις για την Ουκρανία χωρίς τη συμμετοχή της ίδιας της Ουκρανίας. Ωστόσο, πολλοί ηγέτες φοβούνται ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί περισσότερο από τέσσερα χρόνια έχουν σημειώσει ελάχιστη πρόοδο, αφήνοντας την ΕΕ επικίνδυνα στο περιθώριο και εκτεθειμένη στο ενδεχόμενο να υποχρεωθεί να αποδεχθεί μια συμφωνία με την οποία δεν συμφωνεί.

Ο Κόστα δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες θα «αποφύγουν να διαταράξουν τη διαδικασία που ηγείται ο πρόεδρος Τραμπ», ενώ παραδέχθηκε ότι δεν υπάρχει κανένα μήνυμα από το Κρεμλίνο ότι ο Πούτιν είναι πρόθυμος να καθίσει στο τραπέζι με οποιονδήποτε εκπρόσωπο του μπλοκ.

«Ναι, υπάρχει δυνατότητα [να διαπραγματευθούμε με τον Πούτιν]», δήλωσε ο Κόστα σε εκδήλωση στο European University Institute στη Φλωρεντία. «[Αλλά] προς το παρόν, κανείς δεν έχει δει οποιοδήποτε σημάδι από τη Ρωσία ότι επιθυμεί πραγματικά να εμπλακεί σε σοβαρές διαπραγματεύσεις».

Το γραφείο του Ζελένσκι επιβεβαίωσε τη συζήτηση με τον Κόστα, αλλά ανέφερε ότι αυτή θα πρέπει να συντονιστεί με τρόπο που να αναδεικνύει μια ενιαία ευρωπαϊκή φωνή και να μπορεί να ασκήσει πίεση στη Ρωσία.

Ορισμένοι ηγέτες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ, έχουν θέσει το ενδεχόμενο προσπάθειας ανοίγματος διαύλου επικοινωνίας με το Κρεμλίνο, όμως άλλοι επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει συναίνεση μεταξύ των 27 ηγετών ως προς το ποιος θα πρέπει να οριστεί να εκπροσωπήσει το μπλοκ, πότε θα πρέπει να γίνει μια τέτοια προσπάθεια και ποιο θα είναι το μήνυμα προς τον Πούτιν.

Ο Ζελένσκι δήλωσε την Τρίτη ότι ο Ρουστέμ Ουμέροφ, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, έφθασε στις ΗΠΑ για να πραγματοποιήσει συναντήσεις με τους ειδικούς απεσταλμένους του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένου του Στιβ Γουίτκοφ. Στόχος, όπως είπε, ήταν «η επανενεργοποίηση της διπλωματικής διαδικασίας», η οποία έχει βαλτώσει αφότου ο Τραμπ ξεκίνησε τον πόλεμο με το Ιράν.

Η τελευταία τριμερής συνάντηση μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας πραγματοποιήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το Κίεβο παρέμεινε «σε διαρκή επικοινωνία με την αμερικανική πλευρά και γνωρίζει τις σχετικές επαφές των εταίρων μας με τη ρωσική πλευρά».

«Εργαζόμαστε ώστε αυτό να συμβάλει στην προσέγγιση μιας αξιοπρεπούς ειρήνης και στην παροχή εγγυήσεων ασφαλείας», ανέφερε.

Ταυτόχρονα, δήλωσε ότι «η ρωσική πλευρά δεν ακολουθεί εποικοδομητική προσέγγιση ούτε καν σε ό,τι αφορά το καθεστώς κατάπαυσης του πυρός». Το Κίεβο και η Μόσχα αντάλλαξαν αυτή την εβδομάδα προτάσεις για παύση των επιθέσεων. Ο Πούτιν δήλωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα τηρήσουν μια σύντομη ανακωχή ώστε η Μόσχα να πραγματοποιήσει την ετήσια παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στις 9 Μαΐου, κατά τη διάρκεια της οποίας αναμένει ότι και η Ουκρανία θα σταματήσει τα πλήγματα.

Ωστόσο, ο Ζελένσκι πήρε την πρωτοβουλία και ανακοίνωσε μονομερή κατάπαυση του πυρός στις 6 Μαΐου. Το γραφείο του ανέφερε στους Financial Times ότι ο πρόεδρος επιθυμούσε να δείξει πως, εφόσον η Ρωσία μπορεί να διασφαλίσει εκεχειρία για την Ημέρα της Νίκης, θα μπορούσε να την επεκτείνει ευρύτερα σε ολόκληρο το μέτωπο του πολέμου, καθώς και να αναδείξει την αντίφαση ότι ο Πούτιν ζητεί ασφάλεια για την παρέλασή του ενώ συνεχίζει επιθετικές επιχειρήσεις εντός της Ουκρανίας.

Η Ρωσία εξαπέλυσε επιθέσεις λίγο αργότερα, σκοτώνοντας 27 ανθρώπους σε πόλεις σε ολόκληρη την Ουκρανία και τραυματίζοντας τουλάχιστον άλλους 120.