Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διάβασε την πρόταση του Ιράν και δήλωσε: «Δεν μου αρέσει».
Γράφοντας στην πλατφόρμα, Truth Social, δήλωσε: «Μόλις διάβασα την απάντηση από τους λεγόμενους "Εκπροσώπους" του Ιράν.
Δεν μου αρέσει — ΕΝΤΕΛΩΣ ΜΗ ΑΠΟΔΕΚΤΗ! Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το ζήτημα. Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖ. ΤΡΑΜΠ».
Τι προτείνει η Τεχεράνη
Το Ιράν προσφέρθηκε να μεταφέρει μέρος των αποθεμάτων του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου σε τρίτη χώρα, στο πλαίσιο της απάντησής του στην τελευταία αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου διάρκειας 10 εβδομάδων, αλλά απέρριψε την ιδέα αποσυναρμολόγησης των πυρηνικών του εγκαταστάσεων, ανέφερε η Wall Street Journal.
Καθώς μια σειρά περιστατικών συνεχίζει να απειλεί μια εύθραυστη εκεχειρία, η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη δώσει καμία δημόσια ένδειξη ότι θα αποδεχθεί το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος πρότεινε το Ιράν να επιτρέψει τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ και η Ουάσινγκτον να τερματίσει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων εντός του επόμενου μήνα.
Σύμφωνα με τη νέα πρόταση, το Ιράν θα αραιώσει μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του και το υπόλοιπο θα αποσταλεί σε τρίτη χώρα, ανέφερε η εφημερίδα, επικαλούμενη πρόσωπα με γνώση της απάντησης. Ωστόσο, η Τεχεράνη ζήτησε επίσης εγγυήσεις ότι το μεταφερθέν ουράνιο θα επιστραφεί εάν οι συνομιλίες αποτύχουν και απέκλεισε το ενδεχόμενο αποσυναρμολόγησης των εγκαταστάσεών της.
Η απάντηση του Ιράν εκτεινόταν σε αρκετές σελίδες, καθώς οι διαπραγματευτές πρότειναν τον τερματισμό των συγκρούσεων και μια σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η οποία σημείωσε ότι οι δύο πλευρές παραμένουν πολύ μακριά μεταξύ τους στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Η σύγκρουση έχει προκαλέσει τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και έχει εκτινάξει τις τιμές της ενέργειας. Ακόμη και εάν οι δύο πλευρές καταλήξουν σε συμφωνία, θα πρέπει στη συνέχεια να διαπραγματευθούν τις λεπτομέρειες για τον τρόπο αντιμετώπισης του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, το οποίο παραμένει κρίσιμο σημείο τριβής.
Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να «ακολουθήσουν διαφορετική οδό εάν δεν υπογραφούν και δεν οριστικοποιηθούν τα πάντα», υπονοώντας μια διευρυμένη εκδοχή του Project Freedom, της σύντομης αμερικανικής προσπάθειας να σπάσει τον θαλάσσιο στραγγαλισμό του Ιράν και να συνοδεύει πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ. Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου διερχόταν μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού.
Την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν «παίζει παιχνίδια» με τις ΗΠΑ και άλλες χώρες. «Εδώ και 47 χρόνια οι Ιρανοί μάς “παραπλανούν”, μας κρατούν σε αναμονή, σκοτώνουν τους ανθρώπους μας με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς στους δρόμους, καταστέλλουν διαδηλώσεις και πρόσφατα εξόντωσαν 42.000 αθώους, άοπλους διαδηλωτές, ενώ γελούν με τη χώρα μας που είναι πλέον ΞΑΝΑ ΜΕΓΑΛΗ», έγραψε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Δεν θα γελούν πλέον!»
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, προειδοποίησε επίσης ότι ο πόλεμος «δεν έχει τελειώσει». Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Κυριακή στην εκπομπή 60 Minutes του CBS, δήλωσε ότι απαιτείται περαιτέρω δράση για την αποδόμηση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν και την απομάκρυνση των αποθεμάτων του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Παρά την εκεχειρία που ισχύει από τις 8 Απριλίου, επίθεση με drone την Κυριακή προκάλεσε προσωρινά πυρκαγιά σε φορτηγό πλοίο ανοικτά του Κατάρ στον Περσικό Κόλπο, σηματοδοτώντας την τελευταία επίθεση κατά ναυτιλιακού στόχου στην περιοχή.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ, αμφότερα εκ των οποίων έχουν δεχθεί επιθέσεις από το Ιράν τους τελευταίους δύο μήνες, ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι αναχαίτισαν εχθρικά drones.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, προειδοποίησε επίσης το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, μέσω ανάρτησης στο X, ότι η παρουσία πολεμικών τους πλοίων στα Στενά του Ορμούζ θα αντιμετωπιστεί με «αποφασιστική και άμεση απάντηση από τις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν».
Η σύγκρουση που ξεκίνησε με τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου έχει ανατρέψει τις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων να ασκεί πιέσεις σε κυβερνήσεις και καταναλωτές παγκοσμίως — συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Η Saudi Aramco, η μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία παγκοσμίως, προειδοποίησε την Κυριακή ότι θα χρειαστούν αρκετοί μήνες ώστε η αγορά να επανέλθει σε κανονικές συνθήκες ακόμη και εάν τα Στενά του Ορμούζ επαναλειτουργήσουν άμεσα.
Εάν «το εμπόριο και η ναυτιλία παραμείνουν περιορισμένα για περισσότερο από μερικές εβδομάδες από σήμερα, αναμένουμε ότι η διαταραχή στον εφοδιασμό θα συνεχιστεί και η αγορά θα εξομαλυνθεί το 2027», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος Αμίν Νάσερ.
Καθώς η κρίση συνεχίζεται, οι μεγαλύτερες οικονομίες του Κόλπου προσαρμόζονται και αναζητούν τρόπους να διοχετεύσουν τουλάχιστον μέρος της ενεργειακής τους παραγωγής στις αγορές.
Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg έδειξαν ότι το Al Kharaitiyat, δεξαμενόπλοιο που μεταφέρει υγροποιημένο φυσικό αέριο από το Κατάρ, διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ αυτό το Σαββατοκύριακο. Πρόκειται για την πρώτη εξαγωγή του Κατάρ εκτός της περιοχής από την έναρξη της κρίσης και είχε προορισμό το Πακιστάν — βασικό διαμεσολαβητή στις ειρηνευτικές συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν.
Η αποστολή αυτή αποτελεί μέρος των διαπραγματεύσεων του Πακιστάν με το Ιράν ώστε να του επιτραπεί να προμηθευτεί επιπλέον φορτία LNG από το Κατάρ και να καλύψει επείγουσες ζήτησης, σύμφωνα με πρόσωπα με γνώση του ζητήματος, τα οποία ζήτησαν να μην κατονομαστούν λόγω του ιδιωτικού χαρακτήρα των συνομιλιών.
Παράλληλα, η Aramco και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία των ΗΑΕ, Adnoc, συγκαταλέγονται μεταξύ των εταιρειών που έχουν μεταφέρει φορτία αργού μέσω των Στενών, παρά το γεγονός ότι το Ιράν τα έχει ουσιαστικά κλείσει, ανέφερε το Bloomberg την Παρασκευή.
Άλλες σαουδαραβικές εξαγωγές έχουν ανακατευθυνθεί μέσω αγωγού προς την Ερυθρά Θάλασσα. Η Aramco ανακοίνωσε άνοδο 26% στα κέρδη πρώτου τριμήνου την Κυριακή, έπειτα από την αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και των διυλισμένων καυσίμων, καθώς και λόγω της χρήσης αυτής της εναλλακτικής διαδρομής.
Το Brent, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς, κινήθηκε ελαφρώς υψηλότερα για να διαμορφωθεί κοντά στα 101 δολάρια ανά βαρέλι την Παρασκευή, αν και σε εβδομαδιαία βάση κατέγραψε πτώση περίπου 6%.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, άφησε να εννοηθεί την Κυριακή στην εκπομπή Meet the Press του NBC ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να δώσουν προτεραιότητα στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ έναντι της απαίτησής τους για τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Ερωτηθείς σχετικά με το ενδεχόμενο μιας ενδιάμεσης συμφωνίας που ενδέχεται να μην επιλύει πλήρως το πυρηνικό ζήτημα, απάντησε: «Βεβαίως, αυτό πρέπει να είναι εφικτό.»