Ντράγκι και Μέρκελ «παίζουν» για συνομιλητές του Πούτιν

Οι κυβερνήσεις της ΕΕ συζητούν κατά πόσον ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι ή η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ θα μπορούσαν να εκπροσωπήσουν το μπλοκ σε πιθανές διαπραγματεύσεις με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς ενισχύεται η δυναμική για την επανέναρξη επίσημων διαύλων επικοινωνίας με τη Ρωσία.

Οπως αποκαλύπτουν οι Financial Times οι υπουργοί Εξωτερικών θα συζητήσουν τα πλεονεκτήματα πιθανών υποψηφίων σε συνάντηση της ΕΕ στην Κύπρο την επόμενη εβδομάδα, αφού η Ουάσιγκτον και το Κίεβο εξέφρασαν στήριξη στο ενδεχόμενο η Ευρώπη να συνομιλήσει με τον Ρώσο πρόεδρο για τον πόλεμο στην Ουκρανία, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις συζητήσεις.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία είναι αυτή τη στιγμή απορροφημένη από τον δικό της πόλεμο στη Μέση Ανατολή, έχει ενημερώσει τους Ευρωπαίους ομολόγους της ότι δεν αντιτίθεται στο να συνομιλήσει η Ευρώπη με τον Πούτιν παράλληλα με τις ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, ανέφεραν τρία από τα πρόσωπα αυτά.

«Γνωρίζουν ότι αυτό δεν λειτουργεί», δήλωσε ένα από αυτά, αναφερόμενο στις υφιστάμενες προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Οι Βρυξέλλες διέκοψαν τους επίσημους διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα μετά την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία το 2022, με εξαίρεση σποραδικές προσπάθειες προσέγγισης από ορισμένους ηγέτες της ΕΕ.

Ωστόσο, το μπλοκ φοβάται πλέον ότι η έλλειψη προόδου στις συνομιλίες υπό αμερικανική ηγεσία — κυρίως λόγω των αδιάλλακτων εδαφικών απαιτήσεων του Ρώσου ηγέτη, τις οποίες το Κίεβο έχει απορρίψει — έχει αφήσει την Ευρώπη στο περιθώριο και ευάλωτη σε μια συμφωνία υπό δυσμενείς όρους.

Αυτό έχει οδηγήσει σε εντεινόμενες συζητήσεις για τον διορισμό κοινού απεσταλμένου, παρά τις βαθιές διαφωνίες μεταξύ των κρατών σχετικά με τη σκοπιμότητα και την έκταση μιας τέτοιας αποστολής, καθώς και τον σκεπτικισμό για το κατά πόσον ο Πούτιν θα ήταν δεκτικός σε αυτή την προσέγγιση.

Πέραν του Ντράγκι και της Μέρκελ, άλλες κυβερνήσεις έχουν προτείνει τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και τον προκάτοχό του Σάουλι Νιινίστο ως πιθανούς απεσταλμένους, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, που εκπροσωπεί τους 27 εθνικούς ηγέτες της ΕΕ, δήλωσε αυτόν τον μήνα ότι το μπλοκ προετοιμάζεται για «πιθανές» συνομιλίες με τον Πούτιν.

Οι συζητήσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών για το ζήτημα διεξάγονται σε διάφορα επίπεδα, δήλωσε πρόσωπο που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες, με το ενδεχόμενο επίσημων συζητήσεων μεταξύ των ηγετών της ΕΕ σε σύνοδο κορυφής τον Ιούνιο.

«Συμφωνούμε αμφότεροι ότι η Ευρώπη πρέπει να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι μετά από τηλεφωνική συνομιλία με τον Κόστα την Κυριακή. «Είναι σημαντικό να έχει ισχυρή φωνή και παρουσία σε αυτή τη διαδικασία και αξίζει να καθοριστεί ποιος ακριβώς θα εκπροσωπήσει την Ευρώπη.»

Ο Ζελένσκι δήλωσε την Τρίτη ότι συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών του για να συζητήσουν τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία «και την πιθανή εκπροσώπηση της Ευρώπης σε αυτή τη διαδικασία».

«Αναμένουμε η Ευρώπη να είναι ισχυρή και, από την πλευρά μας, κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν ώστε να ληφθούν υπόψη οι πανευρωπαϊκές θέσεις και τα συμφέροντα, όπως και εκείνα της Ουκρανίας», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Ζελένσκι θα επιθυμούσε «κάποιον όπως ο Ντράγκι» ή έναν «ισχυρό, εν ενεργεία [κρατικό] ηγέτη» να ηγηθεί της ευρωπαϊκής πλευράς στις συνομιλίες με τη Ρωσία. Ο Ζελένσκι αναμένεται να συζητήσει το θέμα με τους ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου αργότερα αυτή την εβδομάδα, ανέφερε ο αξιωματούχος.

Ο Ντράγκι θεωρείται αξιόπιστη επιλογή και τυγχάνει σεβασμού σε ολόκληρη την ΕΕ, ενώ το τεχνοκρατικό του υπόβαθρο θα μπορούσε να ταιριάζει στην κατάσταση, ανέφεραν οι πηγές.

Εκπρόσωπος του Ντράγκι αρνήθηκε να σχολιάσει. Εκπρόσωπος της Μέρκελ δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.

Μιλώντας σε συνέδριο τη Δευτέρα, η Μέρκελ εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι η Ευρώπη δεν συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν. Δήλωσε επίσης ότι, ενώ θα ήταν «λάθος» να υποτιμηθεί ο Ρώσος ηγέτης, θα ήταν εξίσου λανθασμένο να υποτιμηθούν οι «ίδιες οι δυνατότητες» της Ευρώπης.

Όταν ρωτήθηκε εάν θα αναλάμβανε η ίδια αυτόν τον ρόλο, η πρώην καγκελάριος απάντησε ότι άλλοι είναι πιθανώς καταλληλότεροι, σημειώνοντας ότι ο Πούτιν θα έπαιρνε στα σοβαρά μόνο εν ενεργεία ηγέτες.

Ερωτηθείς ξεχωριστά για τη Μέρκελ τη Δευτέρα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι οι εταίροι της ΕΕ «συζητούν διεξοδικά αυτό το ζήτημα» και αρνήθηκε να σχολιάσει συγκεκριμένα ονόματα.

Η Μέρκελ υπήρξε επί μακρόν πολιτική αντίπαλος του σημερινού καγκελάριου, ενώ ορισμένοι Χριστιανοδημοκράτες την έχουν επικρίνει επειδή εμβάθυνε την ενεργειακή εξάρτηση της Γερμανίας από τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της θητείας της. Ένας βουλευτής του CDU χαρακτήρισε την ιδέα να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματεύτρια «παράλογη».

Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε ότι, ενώ ο Νιινίστο «είναι ένας από τους λίγους Ευρωπαίους που διατηρούν λειτουργική σχέση με τον Πούτιν... οι Ρώσοι είναι αυτή τη στιγμή πολύ δυσαρεστημένοι με τη Φινλανδία». Η σκανδιναβική χώρα εγκατέλειψε τη στάση ουδετερότητάς της και εντάχθηκε στο NATO ως απάντηση στον πόλεμο στην Ουκρανία.

«Νομίζω ότι θα έπρεπε να είναι κάποιος από χώρα όπως η Ολλανδία ή η Πορτογαλία που δεν φέρει το ιστορικό βάρος που έχουν οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ θα περιλαμβάνει επίσης συζητήσεις σχετικά με το τι θα απαιτούσε η Ευρώπη σε μια μεταπολεμική σχέση με τη Ρωσία, ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές της για μια πιθανή διευθέτηση στην Ουκρανία και ποιες θα ήταν οι προϋποθέσεις της για την έναρξη οποιωνδήποτε συνομιλιών με το Κρεμλίνο, πρόσθεσαν οι ίδιες πηγές.

Ο Πούτιν έχει δηλώσει ότι είναι ανοιχτός σε συνομιλίες με Ευρωπαίο εκπρόσωπο υπό την προϋπόθεση ότι ο απεσταλμένος «δεν έχει πει κάθε είδους άσχημα πράγματα» για τη Ρωσία. Πρότεινε τον παλιό του φίλο και προκάτοχο της Μέρκελ, Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο οποίος έχει απορριφθεί κατηγορηματικά τόσο από τους Ευρωπαίους, όσο και από το Κίεβο.

Ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου, επαίνεσε την περασμένη εβδομάδα τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για άνοιγμα διαύλου επικοινωνίας με τη Μόσχα.

«Θα ελπίζουμε ότι θα επικρατήσει μια πρακτική προσέγγιση και ότι θα έχει κάποιου είδους πραγματικό αντίκτυπο», δήλωσε ο Πεσκόφ. «Ο Πούτιν απέχει μόνο ένα τηλεφώνημα για τις ευρωπαϊκές χώρες.»

Ορισμένες κυβερνήσεις εμφανίζονται απογοητευμένες ακόμη και από την ίδια τη συζήτηση και φοβούνται ότι αυτή θα αποκαλύψει περαιτέρω τις διαιρέσεις της ΕΕ σχετικά με την Ουκρανία και τη Ρωσία.

«Αυτό δεν είναι κάτι που συζητάς δημοσίως πριν το κάνεις», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ.

Η Ουκρανία θέλει η Ευρώπη να πιέσει τον Πούτιν να συμφωνήσει σε άμεση κατάπαυση του πυρός που θα παγώσει τις σημερινές γραμμές του μετώπου, σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο. Ωστόσο, η Ρωσία απέρριψε κατηγορηματικά προσέγγιση Γάλλων αξιωματούχων τον Φεβρουάριο. «Ταπεινώθηκαν», δήλωσε ο Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Η Ρωσία έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα ήταν πιο ανοιχτή σε ένα πιο «εποικοδομητικό» ευρωπαϊκό μήνυμα, σύμφωνα με πρόσωπα στη Μόσχα που συμμετέχουν σε παρασκηνιακές συνομιλίες.

Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι «ακόμη δεν λένε τίποτα ουσιαστικό. Όλα είναι συνθήματα όπως “στηρίζουμε μια δίκαιη ειρήνη για την Ουκρανία”», δήλωσε ένα από τα πρόσωπα αυτά.

Η Μόσχα ενδέχεται να προτιμά να συνομιλεί απευθείας με μια μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη αντί με το μπλοκ στο σύνολό του, πρόσθεσε το ίδιο πρόσωπο, επειδή «όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι, η κοινή τους θέση θα ήταν αδύναμη, καθώς θα αναγκάζονταν να κατευνάζουν τις περιθωριακές χώρες για να διατηρήσουν την ευρωπαϊκή ενότητα».