Τραμπ και Χαμενεΐ ανταλλάσσουν... μηνύματα εν μέσω χτυπημάτων

Η νέα στρατιωτική ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κοντά στα Στενά του Ορμούζ υπογραμμίζει πόσο ευθραυστη είναι η εκεχειρία. Τα μηνύματα από Ουάσιγκτον και Τεχεράνη. Για συζήτηση «μπρος πίσω» μιλά ο Ρούμπιο.

Δημοσιεύθηκε: 26 Μαΐου 2026 - 16:36

Σύνοψη

Σύγκρουση αμερικανικών και ιρανικών δυνάμεων κοντά στα Στενά του Ορμούζ ξέσπασε εν μέσω διαπραγματεύσεων για παράταση της εκεχειρίας, ενώ το Brent ενισχύθηκε κατά 3,8% φτάνοντας κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Ο αμερικανικός στρατός πραγματοποίησε αμυντικά πλήγματα στο νότιο Ιράν, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να ισχυρίζονται κατάρριψη drone MQ-9 Reaper. Θα αντέξει η διπλωματία ή θα επιστρέψει η σύγκρουση;

Αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις συγκρούστηκαν κοντά στα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της νύχτας, υπογραμμίζοντας την ένταση μεταξύ των δύο πλευρών ακόμη και ενώ αμφότερες προβάλλουν πρόοδο προς μια ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία.

Τα πλήγματα σημειώθηκαν λίγες ώρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για την παράταση της εκεχειρίας και την επαναλειτουργία των στενών προχωρούσαν, και λίγο πριν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δημοσιεύσει ανακοίνωση προειδοποιώντας ότι «τα έθνη και τα εδάφη της περιοχής δεν θα αποτελούν πλέον ασπίδα για τις αμερικανικές βάσεις».

Ο 56χρονος ανώτατος ηγέτης, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τον διορισμό του τον Μάρτιο, δεν άφησε να εννοηθεί ότι έχουν προκύψει νέα εμπόδια στις συνομιλίες, ούτε επέκρινε τις ΗΠΑ για τις συγκρούσεις της Δευτέρας το βράδυ. Ωστόσο, οι εξελίξεις υπογραμμίζουν τη σύγχυση που έχει χαρακτηρίσει τις συνομιλίες από τότε που επιτεύχθηκε εκεχειρία στις αρχές του περασμένου μήνα.

Υπάρχει «πολλή συζήτηση μπρος-πίσω» σχετικά με «τη συγκεκριμένη διατύπωση στο αρχικό έγγραφο, επομένως θα χρειαστούν μερικές ημέρες», δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Ινδία σήμερα το πρωί ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, μεταδίδει το Bloomberg.

Ποια είναι η εικόνα

Βασικές αλλαγές

► Πραγματοποιεί αμυντικά πλήγματα ο αμερικανικός στρατός στο νότιο Ιράν εναντίον θέσεων εκτόξευσης πυραύλων και σκαφών που τοποθετούσαν νάρκες.

► Εκτοξεύεται το Brent κατά 3,8% σήμερα, φτάνοντας λίγο κάτω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.

► Ταξιδεύει ιρανική αντιπροσωπεία στη Ντόχα για διαβουλεύσεις, με τη συμμετοχή του διοικητή της κεντρικής τράπεζας για την αποδέσμευση δεσμευμένων κεφαλαίων.

► Διεκδικεί το Ιράν τέλη ναυσιπλοΐας για τη διέλευση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, παρά τις αντιρρήσεις ΗΠΑ, αραβικών κρατών και Ευρώπης.

► Εντείνει το Ισραήλ τα πλήγματα στον Λίβανο σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου, ενώ η ισραηλινή εισβολή έχει εκτοπίσει πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους.

► Επιδιώκεται ενδιάμεση συμφωνία που θα παρατείνει την εκεχειρία κατά περίπου δύο μήνες, πριν τις περίπλοκες πυρηνικές διαπραγματεύσεις.

Συγκρούσεις και αμερικανική επιχείρηση

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε αμυντικά πλήγματα στο νότιο Ιράν, στοχοποιώντας θέσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη που επιχειρούσαν να τοποθετήσουν νάρκες, ενώ το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (ένοπλη δύναμη του ιρανικού καθεστώτος) δήλωσε ότι άνοιξε πυρ εναντίον ενός μαχητικού αεροσκάφους F-35 και αρκετών drones αφού εισήλθαν στον ιρανικό εναέριο χώρο.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίστηκαν ότι κατέρριψαν ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος MQ-9 Reaper (αμερικανικό επιθετικό drone μεγάλης εμβέλειας) και ανάγκασαν τα υπόλοιπα αεροσκάφη να αποχωρήσουν. Αρκετά μέλη ιρανικού προσωπικού σκοτώθηκαν στις επιθέσεις κατά σκαφών κοντά στο νησί Λαράκ στα Στενά του Ορμούζ, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο Nour News του Ιράν, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι δεν συμμετείχε στην αμερικανική επιχείρηση.

Εσωτερικές πιέσεις και κόστος του πολέμου

Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι ο Τραμπ είτε θα πει «ναι» σε μια καλή συμφωνία είτε δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία. Ο πρόεδρος δέχεται πιέσεις από σκληροπυρηνικούς έναντι του Ιράν στις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων και ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ.

Οι συγκεκριμένοι κύκλοι ανησυχούν ότι η υπό διαμόρφωση συμφωνία, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει τις ΗΠΑ στην αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων και στην άρση του αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών, παραχωρεί υπερβολικά πολλά και επιθυμούν περισσότερα πλήγματα ώστε να αποδυναμωθεί περαιτέρω η στρατιωτική ισχύς της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο Τραμπ πρέπει να εξισορροπήσει αυτές τις πιέσεις με την αυξανόμενη αντιδημοτικότητα του πολέμου μεταξύ των Αμερικανών, μιας σύγκρουσης που ξεκίνησε με αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Η σύγκρουση και το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχουν προκαλέσει εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και ενισχύουν τον πληθωρισμό παγκοσμίως.

Το Brent ενισχύθηκε σήμερα κατά 3,8%, φθάνοντας λίγο κάτω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, αν και εξακολουθεί να καταγράφει πτώση σε εβδομαδιαία βάση, λόγω ενδείξεων ότι μια ενδιάμεση συμφωνία βρίσκεται πιο κοντά.

Αραβική διπλωματία και Συμφωνίες Αβραάμ

Αραβικά κράτη, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, έχουν καλέσει τον Τραμπ να συνεχίσει τη διπλωματική οδό. Φοβούνται ότι μια επιστροφή στις εχθροπραξίες θα οδηγήσει το Ιράν στο να επανέλθει σε επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον των χωρών τους, όπως είχε πράξει πριν από την εκεχειρία του Απριλίου, προκαλώντας ζημιές δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων και τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ, μέσω ανάρτησης στο Truth Social, κάλεσε τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και άλλες χώρες να προσχωρήσουν στις Συμφωνίες του Αβραάμ (συμφωνίες αναγνώρισης του Ισραήλ από αραβικά κράτη, 2020) και να αναγνωρίσουν το Ισραήλ. Αυτό φαίνεται απίθανο, εκτός εάν το Ισραήλ προχωρήσει σε βήματα που θα επιτρέπουν τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, κάτι που η ισραηλινή κυβέρνηση έχει αποκλείσει.

Σημεία τριβής στη συμφωνία

Πέραν των δεσμευμένων κεφαλαίων, άλλα εμπόδια για μια αμερικανοϊρανική συμφωνία περιλαμβάνουν το κατά πόσον η Τεχεράνη θα επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη και η Ευρώπη υποστηρίζουν ότι αυτό πρέπει να συμβεί, όμως Ιρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι επιθυμούν να επιβάλλουν τέλη για υπηρεσίες ναυσιπλοΐας.

Ο Τραμπ επιθυμεί επίσης το Ιράν να δεσμευθεί ότι θα παραδώσει ή θα καταστρέψει τα αποθέματά του σε ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού (πρώτη ύλη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πυρηνικό όπλο), το οποίο οι ΗΠΑ φοβούνται ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.

Το Ιράν έχει απορρίψει δημοσίως αυτό το ενδεχόμενο, αν και έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να αποστείλει τα αποθέματα σε τρίτη χώρα, με τη Ρωσία και την Κίνα να θεωρούνται οι πιθανότεροι υποψήφιοι.

Ο Λίβανος, όπου το Ισραήλ μάχεται εναντίον των υποστηριζόμενων από το Ιράν μαχητών της Hezbollah, αποτελεί ακόμη ένα σημείο τριβής. Το Ιράν επιμένει ότι απαιτείται και εκεί εκεχειρία, ενώ το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι πρέπει να του επιτραπεί ελευθερία δράσης.

Αργά τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ θα εντείνει τα πλήγματα στον Λίβανο, όπου η ισραηλινή εισβολή έχει προκαλέσει τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων και τον εκτοπισμό περισσότερων από ενός εκατομμυρίου.

Ιρανική αντιπροσωπεία υπό τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ ταξίδεψε τη Δευτέρα στη Ντόχα για διαβουλεύσεις με ανώτερους Καταριανούς αξιωματούχους. Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεμματί, συμμετείχε στην αποστολή και επρόκειτο να συζητήσει την αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων, μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Fars.

Ακόμη και αν οι δύο πλευρές καταφέρουν να καταλήξουν σε μια ενδιάμεση συμφωνία, η οποία πιθανότατα θα οδηγήσει σε παράταση της εκεχειρίας κατά περίπου δύο μήνες, στη συνέχεια θα πρέπει να εισέλθουν σε περίπλοκες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο πόλεμος θα μπορούσε να ξεκινήσει εκ νέου εάν αυτές οι συνομιλίες καταρρεύσουν.