ΟΗΕ: Ρωσία και Ισραήλ στη «μαύρη λίστα» για σεξουαλική βία σε πολέμους

Οι δυνάμεις ασφαλείας του Ισραήλ και της Ρωσίας περιλαμβάνονται πλέον στη «μαύρη λίστα» του ΟΗΕ για τη χρήση σεξουαλικής βίας στη διάρκεια συγκρούσεων.

Ο κατάλογος, που δημοσιεύεται κάθε χρόνο από τα Ηνωμένα Έθνη, περιλαμβάνει κρατικές και μη κρατικές οργανώσεις για τις οποίες υπάρχουν «βάσιμες» υποψίες ότι επιδίδονται συστηματικά σε σεξουαλική βία σε εμπόλεμες ζώνες, από το Σουδάν και την Αϊτή μέχρι τη Συρία, τη Μιανμάρ και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Αύγουστο το Ισραήλ και τη Ρωσία ότι ενδέχεται να προστεθούν στη λίστα.

Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση που είδε το AFP πριν σταλεί στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, «ο ΟΗΕ συνέχισε να καταγράφει περιστατικά και χαρακτηριστικά σεξουαλικής βίας» τόσο στον πόλεμο της Ουκρανίας όσο και στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.

Παράλληλα, οι επιθεωρητές του ΟΗΕ καταγγέλλουν ότι εξακολουθούν να προσκρούουν «στην επίμονη άρνηση» των δύο χωρών να τους επιτρέψουν πρόσβαση.

Οι κατηγορίες κατά του Ισραήλ

Σύμφωνα με την έκθεση, το 2025 συνεχίστηκαν οι καταγραφές περιστατικών σεξουαλικής βίας εις βάρος Παλαιστινίων που κρατούνται στο Ισραήλ και στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.

Ο ΟΗΕ επιβεβαίωσε περιστατικά που χρονολογούνται από το 2023 και αφορούν 14 άνδρες, 7 γυναίκες, 9 αγόρια και ένα κορίτσι στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.

Οι καταγγελίες περιλαμβάνουν πράξεις ακραίας σεξουαλικής βίας και σωματικές έρευνες «χωρίς προφανή δικαιολογία ασφαλείας». Ως δράστες κατονομάζονται μέλη του ισραηλινού στρατού, των δυνάμεων ασφαλείας και σωφρονιστικών υπηρεσιών.

Το Ισραήλ αντέδρασε έντονα πριν ακόμη δημοσιοποιηθεί η έκθεση, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «επαίσχυντη και παράλογη».

Ο Ισραηλινός πρεσβευτής στον ΟΗΕ Ντάνι Ντάνον δήλωσε πως το Ισραήλ «τελείωσε» με τον Αντόνιο Γκουτέρες, ενώ η ισραηλινή αποστολή ανακοίνωσε το «πάγωμα» των επαφών με το γραφείο του γενικού γραμματέα έως τη λήξη της θητείας του, στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Το Τελ Αβίβ απέρριψε επίσης τις κατηγορίες περί άρνησης πρόσβασης στους επιθεωρητές, υποστηρίζοντας ότι είχε καλέσει τον ΟΗΕ να ερευνήσει τις υποθέσεις στο Ισραήλ.

Οι καταγγελίες κατά της Ρωσίας

Σε ό,τι αφορά τη Ρωσία, η έκθεση καταγράφει τη χρήση σεξουαλικής βίας στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη και εντός της Ρωσίας από ένοπλες δυνάμεις και σωφρονιστικές υπηρεσίες, κυρίως εις βάρος αιχμαλώτων πολέμου.

Με βάση στοιχεία της αποστολής παρακολούθησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ουκρανία, ο ΟΗΕ κατέγραψε 310 περιπτώσεις σεξουαλικής βίας από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022 έως το 2025.

Οι υποθέσεις περιλαμβάνουν βιασμούς, ακρωτηριασμούς γεννητικών οργάνων και ηλεκτροσόκ, με τα περισσότερα θύματα να είναι άνδρες.

Η Ουκρανία δεν περιλαμβάνεται στη λίστα, ωστόσο η έκθεση αναφέρει 31 περιπτώσεις σεξουαλικής βίας από ουκρανικές δυνάμεις ασφαλείας, κυρίως εις βάρος αιχμαλώτων πολέμου. Ο ΟΗΕ σημειώνει πάντως ότι οι περισσότερες από αυτές τις υποθέσεις καταγράφηκαν πριν από το 2025 και ότι το Κίεβο έχει ενισχύσει τη σχετική νομοθεσία και επιτρέπει τη διεξαγωγή ερευνών.

Σε γενικές γραμμές, η έκθεση κάνει λόγο για «καθαρή αύξηση» της σεξουαλικής βίας που συνδέεται με συγκρούσεις μέσα στο 2025, καταγγέλλοντας «ακραία ωμότητα» με κύρια θύματα γυναίκες και κορίτσια.

Η Ρωσία και το Ισραήλ περιλαμβάνονται ήδη από το 2023 και το 2024 αντίστοιχα και σε ξεχωριστή «λίστα ντροπής» του ΟΗΕ για παραβιάσεις κατά παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις.

 ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ