Ξεκινούν νηοψίες στη Μεσόγειο με στόχο τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας

Τα κράτη-μέλη της ΕΕ εξουσιοδότησαν τα πολεμικά πλοία τους που επιχειρούν στη Μεσόγειο, στο πλαίσιο της Επιχείρησης IRINI, να προχωρούν σε νηοψίες ξένων δεξαμενόπλοιων που θεωρούνται ύποπτα για μεταφορά ρωσικού πετρελαίου ως μέρος αυτού που οι Βρυξέλλες χαρακτηρίζουν ως «σκιώδη στόλο» (shadow fleet), ανακοίνωσε η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, κατά την άφιξή της σε άτυπη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της Ένωσης.

«Θα συζητήσουμε επίσης τον σκιώδη στόλο. Η επιχείρησή μας IRINI έχει αλλάξει τους κανόνες εμπλοκής και πλέον έχει αρχίσει να πραγματοποιεί και νηοψίες στα πλοία, οπότε η ιδέα είναι να εναρμονίσουμε τις βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζουν διαφορετικές χώρες [της ΕΕ] απέναντι σε αυτά τα πλοία», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι ο βασικός στόχος του μέτρου είναι να «περιοριστεί η δυνατότητα της Ρωσίας να χρηματοδοτεί» τη στρατιωτική της επιχείρηση στην Ουκρανία.

Η Επιχείρηση IRINI ξεκίνησε από την ΕΕ στη Μεσόγειο το 2020, με σκοπό την επιθεώρηση εμπορικών πλοίων και την αποτροπή παράνομων αποστολών όπλων προς τη Λιβύη. 

Ο ρόλος της Ελλάδας

Η Επιχείρηση IRINI, η οποία ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2020, είχε ως βασική αποστολή την επιβολή του εμπάργκο όπλων των Ηνωμένων Εθνών προς τη Λιβύη. Ωστόσο, σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές εμπλοκής που υιοθετήθηκαν από την ΕΕ, οι ναυτικές μονάδες της αποστολής αποκτούν τη δυνατότητα να προβαίνουν σε νηοψίες και ελέγχους δεξαμενόπλοιων που θεωρούνται ύποπτα για συμμετοχή στο δίκτυο μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου εκτός του πλαισίου των διεθνών κυρώσεων.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των βασικών συντελεστών της επιχείρησης IRINI από την έναρξή της το 2020. Μαζί με την Ιταλία εναλλάσσεται ανά εξάμηνο στην ανάληψη της διοίκησης της ναυτικής δύναμης και στην παροχή της ναυαρχίδας της αποστολής.

Έλληνες αξιωματικοί κατέχουν συστηματικά ανώτερες θέσεις στη δομή διοίκησης της επιχείρησης, ενώ η Ναυτική Βάση της Σούδας στην Κρήτη χρησιμοποιείται συχνά για τελετές αλλαγής διοίκησης, ανεφοδιασμό και υποστήριξη των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων.

Αυτή την περίοδο, η Ελλάδα παρέχει τη ναυαρχίδα της αποστολής, τη φρεγάτα «Αιγαίον», η οποία αποτελεί το κεντρικό πλοίο διοίκησης της επιχείρησης στη Μεσόγειο. Κατά τα προηγούμενα χρόνια, στην IRINI έχουν συμμετάσχει και άλλες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, μεταξύ των οποίων οι φρεγάτες «Σπέτσαι», «Αδρίας» και «Λήμνος». 

Kaja Kallas says EU naval forces in the Mediterranean have been authorised to detain foreign tankers suspected of transporting Russian oil.

Brussels' foreign policy chief said the detentions can be carried out under Operation IRINI, the EU naval mission originally launched in… pic.twitter.com/s3SF2x5fHL

— Brian McDonald (@BrianMcDonaldIE) June 8, 2026