Η μεγάλη... έξοδος των τάνκερ από τα Στενά του Ορμούζ

Πετρέλαιο που είχε εγκλωβιστεί αρχίζει να εξέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει να αυξάνει σταδιακά την παραγωγή του. Η προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν πυροδοτεί ένα κύμα δραστηριότητας που ήδη ωθεί τις ροές της Μέσης Ανατολής προς τα προπολεμικά επίπεδα.

Πλοία που μεταφέρουν σχεδόν 10 εκατ. βαρέλια πετρελαίου είτε έχουν ήδη εξέλθει από τα Στενά, είτε τα διασχίζουν αυτή τη στιγμή, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων δεξαμενόπλοιων σαουδαραβικής ιδιοκτησίας από την έναρξη του πολέμου.

Το Κατάρ έστειλε φορτίο υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω της θαλάσσιας οδού με ενεργοποιημένο το σύστημα εντοπισμού του, ενώ ένα ακόμη πλοίο LNG, το οποίο είχε τελευταία φορά καταγραφεί εκτός του Περσικού Κόλπου, εμφανίστηκε σε καταριανό τερματικό σταθμό. Πέντε πλοία που συνδέονται με το Ιράν εισήλθαν επίσης στη θαλάσσια οδό, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg.

Σε συνδυασμό με τα εκατομμύρια βαρέλια που ήδη μεταφέρονται μέσω παρακαμπτήριων αγωγών, η δραστηριότητα της Πέμπτης στα Στενά του Ορμούζ θα έφερνε τις εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή όσο πιο κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα έχουν βρεθεί από την έναρξη του πολέμου.

Δεν είναι σαφές εάν οι αυξημένοι όγκοι μπορούν να διατηρηθούν ή αν πρόκειται για μια εφάπαξ έκρηξη ροών, ωστόσο περισσότερα πλοία επιχειρούν ήδη να εξέλθουν και άλλα αναμένεται να ακολουθήσουν τις επόμενες ημέρες. Ο αριθμός θα μπορούσε να είναι ακόμη υψηλότερος εάν ορισμένα πλοία διέσχισαν τα Στενά χωρίς ενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού.

Οι αναχωρήσεις αυτές αποτελούν το πρώτο βήμα σε μια διαδικασία που θα διαρκέσει μήνες για την αντιστροφή των επιπτώσεων που προκάλεσε στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές το σχεδόν πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται συνήθως το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Υπήρχαν ήδη ενδείξεις ότι οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής κινούνται για να επανεκκινήσουν παραγωγικές μονάδες που είχαν διακόψει τη λειτουργία τους, καθώς το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι έχει αρχίσει να αυξάνει σταδιακά την παραγωγή πετρελαίου.

Τις τελευταίες εβδομάδες, εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως διέρχονταν ήδη «στο σκοτάδι», πριν από την υπογραφή της συμφωνίας, και η αύξηση των ροών σήμερα σημαίνει ότι ακόμη περισσότερα βαρέλια από περισσότερα από 100 εγκλωβισμένα δεξαμενόπλοια εντός του Κόλπου διοχετεύονται πλέον στις αγορές.

Μιλώντας ιδιωτικά, ένας μεγάλος δυτικός πλοιοκτήτης δεξαμενόπλοιων δήλωσε ότι αναμένει τα πλοία του να αρχίσουν να εξέρχονται τις επόμενες ημέρες.

Δεκάδες δεξαμενόπλοια συγκεντρώνονταν έξω από τα Στενά εν αναμονή της επαναλειτουργίας τους και, την Πέμπτη, τουλάχιστον τέσσερα σαουδαραβικά υπερδεξαμενόπλοια πετρελαίου που παρέμεναν αδρανή στον Ινδικό Ωκεανό επί εβδομάδες απέπλευσαν με κατεύθυνση τον Κόλπο του Ομάν.

Παρ’ όλα αυτά, τμήματα της ναυτιλιακής και πετρελαϊκής βιομηχανίας παρέμεναν επιφυλακτικά, προειδοποιώντας ότι εξακολουθεί να μην είναι σαφές πώς θα διαχειρίζεται η κυκλοφορία των πλοίων και πότε ή με ποιον τρόπο θα απομακρυνθούν τυχόν νάρκες από τα Στενά.

Αν και οι δύο πλευρές έχουν δηλώσει ότι η θαλάσσια οδός θα ανοίξει πλήρως χωρίς διόδια για τις 60 ημέρες που καλύπτονται από το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα υποδείξει την πρόθεσή της να διατηρήσει κάποιο επίπεδο διαχείρισης των Στενών.

Προς το παρόν, η εξερχόμενη κίνηση επικεντρώνεται σε φορτωμένα πλοία που είχαν παραμείνει εγκλωβισμένα επί μήνες. Αφού αυτά απομακρυνθούν, το κρίσιμο ερώτημα θα είναι εάν οι traders αρχίσουν να κλείνουν νέες φορτώσεις και κατά πόσο οι πλοιοκτήτες θα είναι πρόθυμοι να στείλουν κενά πλοία πίσω στον Κόλπο. Η πλειονότητα των εισερχόμενων ταξιδιών την Πέμπτη φαινόταν να συνδέεται με το Ιράν, ενώ αρκετοί ναυλομεσίτες και πλοιοκτήτες δήλωσαν ότι υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις πως κλείνονται ήδη νέα φορτία προς φόρτωση.

Επαγγελματικές ενώσεις προειδοποίησαν ότι τα μέλη τους χρειάζονται μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τις νάρκες και άλλα πρακτικά ζητήματα, θέση που επανέλαβαν κατ’ ιδίαν αρκετοί πλοιοκτήτες.

Ωστόσο, η εμφάνιση τριών σαουδαραβικών υπερδεξαμενόπλοιων που είχαν παραμείνει εγκλωβισμένα εντός του Περσικού Κόλπου από την έναρξη του πολέμου υποδηλώνει πιθανή μεταστροφή στις θαλάσσιες μεταφορές.

Τα πλοία, τα οποία ενεργοποίησαν τα συστήματα εντοπισμού τους στον Κόλπο του Ομάν την Πέμπτη, ανήκουν στη Bahri της Σαουδικής Αραβίας. Η εξέλιξη αυτή είναι αξιοσημείωτη, καθώς η εταιρεία συγκαταλέγεται στους μεταφορείς που ακολούθησαν ιδιαίτερα συντηρητική προσέγγιση καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, ακόμη και όταν ολοένα περισσότεροι πλοιοκτήτες με μεγαλύτερη ανοχή στον κίνδυνο διέσχιζαν τα Στενά υπό την κάλυψη του σκότους.

Η Σαουδική Αραβία είναι συνήθως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο και έχει καταφέρει να συνεχίσει να διαθέτει σημαντικούς όγκους πετρελαίου στην αγορά μέσω ανακατεύθυνσης των ροών μέσω αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Ένα τέταρτο υπερδεξαμενόπλοιο που μετέφερε πετρέλαιο από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένα πλοίο που μετέφερε καταριανό υγροποιημένο φυσικό αέριο και ένα κινεζικό δεξαμενόπλοιο καυσίμων καταγράφηκαν επίσης να διασχίζουν τα Στενά με ενεργοποιημένα τα συστήματα εντοπισμού τους, ενώ ένα δεύτερο πλοίο LNG εμφανίστηκε ανοιχτά του Κατάρ αφού είχε εκπέμψει τελευταία φορά σήμα εκτός των Στενών.

Αρκετά ιρανικά πλοία, συμπεριλαμβανομένων δύο υπερδεξαμενόπλοιων, κατευθύνονταν προς τα Στενά του Ορμούζ με ενεργοποιημένα τα δορυφορικά συστήματα εντοπισμού τους. Οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν έχουν περιοριστεί τις τελευταίες εβδομάδες εξαιτίας του αμερικανικού αποκλεισμού των λιμένων του, τον οποίο η Ουάσιγκτον συμφώνησε να άρει στο πλαίσιο της προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Τα πλοία που διέσχισαν τα Στενά την Πέμπτη με ενεργοποιημένα σήματα ακολούθησαν τον βόρειο διάδρομο κατά μήκος των ιρανικών χωρικών υδάτων — μία από τις δύο βασικές διαδρομές που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, καθώς πολλές από τις διελεύσεις «στο σκοτάδι» των τελευταίων εβδομάδων πραγματοποιήθηκαν μέσω μιας νοτιότερης διαδρομής που ακολουθεί τις ακτές του Ομάν.

«Το κεντρικό τμήμα των Στενών είναι ναρκοθετημένο, ενώ μόνο οι παράκτιες ζώνες κυκλοφορίας κοντά στο Ομάν και το Ιράν φέρεται να είναι απαλλαγμένες από νάρκες», ανέφερε σε ανακοίνωσή της την Πέμπτη η Bimco, η διεθνής ένωση πλοιοκτητών.

Παρότι τις τελευταίες ημέρες αυξανόταν η προσδοκία για την υπογραφή της συμφωνίας, αρκετοί πλοιοκτήτες δήλωσαν αυτή την εβδομάδα ότι αναζητούν σαφέστερη εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει η επαναλειτουργία των Στενών προτού αποφασίσουν αν θα τα διαπλεύσουν.

Το Joint Maritime Information Center, το οποίο λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ της εμπορικής ναυτιλίας και των στρατιωτικών αρχών, υποβάθμισε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα το επίπεδο απειλής για τα Στενά του Ορμούζ και τις γειτονικές θαλάσσιες περιοχές από «σοβαρό» σε «ουσιαστικό». Ανέφερε τότε ότι ο συνολικός κίνδυνος έχει μειωθεί λόγω της συμφωνίας, η οποία δημιούργησε ένα πιο σταθερό επιχειρησιακό περιβάλλον.

Η Lloyd’s Market Association, η οποία εκπροσωπεί τους διαχειριστές ασφαλιστικών συνδικάτων στην αγορά του Lloyd’s του Λονδίνου, εξέφρασε επιφυλάξεις σε ανακοίνωσή της, προειδοποιώντας ότι το μνημόνιο κατανόησης δεν παρέχει στους πλοιοκτήτες και στους ασφαλιστές τους τις πλήρεις διαβεβαιώσεις που απαιτούνται για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

«Η βασική προϋπόθεση για την ανάκαμψη είναι η σταθερότητα και η βεβαιότητα για τους πλοιοκτήτες και τους ασφαλιστές», ανέφερε. «Θα χρειαστούν μήνες μέχρι να επανέλθει κάποια μορφή κανονικότητας στη διεθνή ναυτιλία, με πλοία να βρίσκονται σε λανθασμένες τοποθεσίες και τις εφοδιαστικές αλυσίδες να παραμένουν διαταραγμένες».