Η Κούβα ανοίγει την πόρτα σε ιδιώτες και ξένα κεφάλαια

Το κοινοβούλιο της Κούβας υιοθέτησε ομόφωνα χθες Πέμπτη ιδιαίτερα ευρύ πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων προς την οικονομία της αγοράς, σε μια ιστορική στροφή για τη νήσο υπό κομμουνιστική κυβέρνηση, η οποία αντιμετωπίζει βαθιά οικονομική κρίση και εντεινόμενη πίεση από τις ΗΠΑ.

Τα περισσότερα από 400 μέλη του κοινοβουλίου κλήθηκαν να εκφραστούν για 176 προτάσεις που αφορούν διάφορους τομείς της οικονομίας και παρουσιάστηκαν νωρίτερα από τον πρωθυπουργό Μανουέλ Μαρέρο.

Οι μεταρρυθμίσεις υιοθετήθηκαν ομόφωνα σε ψηφοφορία που διεξήχθη με ανάταση χειρός, σύμφωνα με πλάνα που μεταδόθηκαν απευθείας από την κρατική τηλεόραση.

Τα μέτρα αφορούν την οργάνωση ιδιωτικών και κρατικών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων τραπεζών και τουριστικών επιχειρήσεων, τη γεωργία, τις ξένες επενδύσεις, τη φορολογία, τους μισθούς και την αγορά συναλλάγματος.

«Πρόκειται για το πιο βαθύ πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων που ανακοινώθηκε τα τελευταία 70 χρόνια της οικονομικής ιστορίας της χώρας, από τη νίκη της επανάστασης του 1959», επισήμανε στο AFP ο Κουβανός οικονομολόγος Ντανιέλ Τοράλμπας, που έχει έδρα το Λονδίνο.

Τα χρόνια που ακολούθησαν την επανάσταση υπό τον Φιντέλ Κάστρο, το 1959, μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις, κουβανικές και ξένες, εθνικοποιήθηκαν, όπως και μικρές εταιρείες, ακόμη και οικογενειακές.

Έκτοτε υπήρξαν κινήσεις που φάνηκαν να μετριάζουν το δόγμα της σοσιαλιστικής οικονομίας, χωρίς όμως να αμφισβητηθούν τα θεμέλια της οικονομίας κεντρικού σχεδιασμού.

Το 2021, για πρώτη φορά έπειτα από μισό αιώνα, επιτράπηκε η λειτουργία ιδιωτικών εταιρειών μικρού και μεσαίου μεγέθους με έως 100 εργαζόμενους, σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της κρίσης και της κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Σήμερα είναι περισσότερες από 10.000 και απασχολούν περίπου το ένα τρίτο του ενεργού πληθυσμού.

«Δραστικές αλλαγές»

Ανάμεσα στις μεταρρυθμίσεις που εγκρίθηκαν χθες περιλαμβάνονται η μετατροπή κρατικών επιχειρήσεων σε ιδιωτικές εταιρείες «κατά μετοχές» ή «συμμετοχών», η λειτουργία ιδιωτικών εταιρειών με περισσότερους από 100 εργαζόμενους, η συμμετοχή ξένων κεφαλαίων στον ιδιωτικό τομέα και η δυνατότητα ανοίγματος λογαριασμών σε ξένα νομίσματα.

Τομείς όπως η γεωργία, ο τουρισμός, η τραπεζική και η αγορά συναλλάγματος ανοίγουν πλέον σε εγχώριες και ξένες ιδιωτικές επενδύσεις. Μέχρι σήμερα οι συγκεκριμένοι κλάδοι ελέγχονταν αποκλειστικά από κρατικές επιχειρήσεις.

Οι Κουβανοί θα μπορούν επίσης να διαθέτουν ιδιωτική εταιρεία και παράλληλα να συμμετέχουν σε άλλες επιχειρήσεις, ενώ θα επιτρέπονται και επιχειρησιακές διαπραγματεύσεις για τους μισθούς.

Στόχος είναι «να μεγεθυνθεί ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα στην κουβανική οικονομία» και να προωθηθούν «δραστικές αλλαγές, δεν μιλάμε για απλό ρετουσάρισμα της πρόσοψης», τόνισε ο κ. Τοράλμπας.

Δεν έχει ανακοινωθεί κάποιο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μέτρων, ενώ δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση το πολιτικό σύστημα, στο οποίο κυριαρχεί το Κομμουνιστικό Κόμμα Κούβας.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές έχουν στόχο «να διορθωθούν λάθη, αλλά πάντα για να υπερασπιστούμε τον σοσιαλισμό», δήλωσε ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ μετά την ψηφοφορία.

Πίεση από τις ΗΠΑ

Την Τετάρτη, σε έκτακτη συνεδρίασή της, η Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος έδωσε το πράσινο φως στο πακέτο μεταρρυθμίσεων προς τη φιλελευθεροποίηση της οικονομίας, χωρίς ωστόσο να δημοσιοποιηθούν λεπτομέρειες.

Για ορισμένες από τις αλλαγές δεν υπήρχε «απόλυτη συναίνεση», όμως δεν ήταν πλέον δυνατόν να προωθηθούν «αργότερα», σχολίασε ο πρόεδρος Ντίας-Κανέλ, ενώ ο πρώην πρόεδρος Ραούλ Κάστρο, 95 ετών, που εξακολουθεί να ασκεί σημαντική επιρροή στο κόμμα, κατέστησε σαφές ότι τις εγκρίνει.

Οι ανακοινώσεις έρχονται την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εφαρμόζει πολιτική «μέγιστης πίεσης» στη νήσο, η οποία τους τελευταίους πέντε μήνες βρίσκεται αντιμέτωπη με πετρελαϊκό αποκλεισμό.

Ο αποκλεισμός αυτός έχει οδηγήσει την κουβανική οικονομία, η οποία τελεί υπό αμερικανικό εμπάργκο από το 1962, στα πρόθυρα κατάρρευσης, με γενικευμένες διακοπές ηλεκτροδότησης και σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα, καύσιμα, πόσιμο νερό και φάρμακα.

Η Ουάσιγκτον δεν κρύβει ότι επιθυμεί αλλαγή οικονομικού μοντέλου, αν όχι καθεστώτος, στη νήσο που απέχει περίπου 150 χιλιόμετρα από τη Φλόριντα.

«Αν πάρουν έξυπνες αποφάσεις θα μπορούσαμε να έχουμε πολύ καλύτερη σχέση με τη νήσο αυτή», σχολίασε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς στον Λευκό Οίκο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ