Γιατί χάνουν δουλειές τα ευρωπαϊκά λιμάνια

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις ενόψει της αναθεώρησης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) για τη ναυτιλία, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι το μέτρο, αντί να περιορίζει μόνο τις εκπομπές ρύπων, επηρεάζει και την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών λιμένων.

Οπως μεταδίδει η ναυτιλιακή Tradewinds, μόλις δύο χρόνια μετά την εφαρμογή του ναυτιλιακού ETS, λιμάνια και τερματικοί σταθμοί καταγράφουν ήδη απώλειες φορτίων. Ο λόγος είναι ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες αναζητούν τρόπους να μειώσουν το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών, επιλέγοντας ενδιάμεσους σταθμούς εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μεταφόρτωση εμπορευματοκιβωτίων στη Μεσόγειο. Για φορτία που ταξιδεύουν από τη Νότια Αμερική προς τη Μέση Ανατολή, το μαροκινό λιμάνι της Ταγγέρης εμφανίζεται πιο ελκυστικό από το ισπανικό Αλχεθίρας, καθώς δεν επιβαρύνεται με το κόστος του ETS. Αντίστοιχες αναφορές υπάρχουν και για πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων που πραγματοποιούν στάσεις στην Τουρκία προκειμένου να περιορίσουν τις σχετικές χρεώσεις.

Παράλληλα, το σύστημα έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε νησιωτικές περιοχές της Ευρώπης. Ιταλοί ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι το κόστος μεταφοράς προς τη Σαρδηνία και τη Σικελία έχει αυξηθεί έως και 50%, επιβαρύνοντας επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Η βασική κριτική αφορά το γεγονός ότι η ναυτιλία είναι ένας παγκόσμιος και εξαιρετικά κινητικός κλάδος. Όταν οι κανόνες εφαρμόζονται μόνο σε μια περιφέρεια του κόσμου, οι εμπορικές ροές προσαρμόζονται αναλόγως, μεταφέροντας δραστηριότητα και έσοδα σε λιμάνια εκτός του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ.

Με την την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να ετοιμάζει τις προτάσεις της τον Ιούλιο, η συζήτηση επικεντρώνεται πλέον στο κατά πόσο οι περιβαλλοντικοί στόχοι μπορούν να επιτευχθούν χωρίς να πληγεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών λιμένων και της ναυτιλιακής βιομηχανίας.