Οι 5 μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης συναντήθηκαν πριν τη σύνοδο ΝΑΤΟ

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ συναντήθηκαν την Τετάρτη στο Βερολίνο για μια σύνοδο κορυφής του σχήματος E5, την οποία φιλοξένησε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.

Το σχήμα E5 εγκαινιάστηκε το 2024, με στόχο να φέρει γύρω από το ίδιο τραπέζι τους υπουργούς Άμυνας των μεγαλύτερων στρατιωτικών δυνάμεων της Ευρώπης και των χωρών με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες, συντονίζοντας τη στήριξη προς την Ουκρανία, αντιμετωπίζοντας τη σταδιακή αποχώρηση των ΗΠΑ από την Ευρώπη και δρομολογώντας κοινά αμυντικά προγράμματα.

Η συνάντηση των πιο επιδραστικών ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται λίγο πριν από μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας στις 7-8 Ιουλίου στην Άγκυρα.

Η συνάντηση του E5 στόχευε επίσης να κεφαλαιοποιήσει το λεγόμενο «στιγμιότυπο της Εβιάν», όπως το περιέγραψε ο Μακρόν, όταν οι ηγέτες της G7, ανάμεσά τους και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, επέδειξαν ενιαίο μέτωπο στην υποστήριξη της πολεμικής προσπάθειας της Ουκρανίας και στην ενίσχυση της πίεσης προς τη Ρωσία ώστε να συμμετάσχει με σοβαρό τρόπο σε ειρηνευτικές συνομιλίες.

«Η διαδικασία που ξεκίνησε στη σύνοδο κορυφής της G7 στην Εβιάν συνεχίστηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της περασμένης εβδομάδας και πρόκειται να συνεχιστεί με τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, την οποία θα ακολουθήσει η “Coalition of Willing” υπέρ της Ουκρανίας και των εγγυήσεων ασφαλείας», δήλωσε ο Μακρόν στη συνέντευξη Τύπου μετά τη σύνοδο του E5.

📍 Berlin | PM @DonaldTusk joins the E5 group meeting, starting shortly ⤵️ pic.twitter.com/Hqldw4uaUk

— Chancellery of the Prime Minister of Poland (@PremierRP_en) June 24, 2026

Συμμαχία των προθύμων

Το Βερολίνο προχώρησε κανονικά στην υψηλού ρίσκου σύνοδο του E5, παρά την πολιτική θύελλα που σάρωσε το Λονδίνο τη Δευτέρα, όταν ο Στάρμερ παραιτήθηκε από την πρωθυπουργία υπό την πίεση του ίδιου του Εργατικού Κόμματος του, μετά από μια καταστροφική σειρά αποτελεσμάτων στις τοπικές εκλογές.

Ο Στάρμερ έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις συζητήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, συμπροεδρεύοντας μαζί με τον Μακρόν της αποκαλούμενης «συμμαχίας των προθύμων», η οποία αποσκοπεί στην παροχή εγγυήσεων ασφαλείας και στρατιωτικών δεσμεύσεων στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας με την Ουκρανία.

Το πόσο δεσμευμένος θα αποδειχθεί ο πιθανός διάδοχός του στην Ντάουνινγκ Στριτ, Άντι Μπέρνχαμ, όσον αφορά τις δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες και τη διαδικασία ειρήνευσης στην Ουκρανία, παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

Ο Μερτς έχει τοποθετήσει τη Γερμανία ως συμπρόεδρο της συμμαχίας, ρόλος που θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω αν η πολιτική κρίση στο Ηνωμένο Βασίλειο βαθύνει ή αν αλλάξει η πορεία της πολιτικής του.

Στις αρχές του μήνα, ο Μακρόν, ο Στάρμερ και ο Μερτς συναντήθηκαν με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο σχήμα E3 για να συζητήσουν εγγυήσεις ασφαλείας και στρατιωτική στήριξη, ιδίως σε ό,τι αφορά τις αντιβαλλιστικές δυνατότητες και τις δυνατότητες πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς.

Εκείνη η συνάντηση προκάλεσε επικρίσεις από την Ιταλία και την Πολωνία, που είχαν αποκλειστεί από τις συνομιλίες, γεγονός που οδήγησε στην απόφαση να διευρυνθεί το σχήμα σε E5 και να ενταχθούν οι άλλες δύο μεγάλες αμυντικές δυνάμεις της Ευρώπης.

Οι υποστηρικτές του E5 υποστηρίζουν ότι το E3 αποτελεί υπερβολικά στενή βάση για λήψη αποφάσεων, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ο ρόλος της Πολωνίας ως κρίσιμου υλικοτεχνικού κόμβου για την πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας, και ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία θα απαιτούσε τη στενή εμπλοκή της Βαρσοβίας. Ωστόσο μια σοβαρή διπλωματική ρήξη δημιουργεί σήμερα βαθύ ρήγμα ανάμεσα στην Πολωνία και την Ουκρανία.

Άλλοι θεωρούν ότι το E3 είναι το φυσικό σχήμα για συνομιλίες με τη Ρωσία, καθώς η ομάδα διαθέτει απαράμιλλη στρατιωτική ισχύ σε ό,τι αφορά την πυρηνική αποτροπή, τη συλλογή πληροφοριών και τις δυνατότητες πλήγματος σε μεγάλο βάθος.

Ο ευρωπαϊκός πυλώνας του ΝΑΤΟ

Η σύνοδος της Άγκυρας έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για το ΝΑΤΟ, με τον Τραμπ να εμφανίζεται ενοχλημένος από τους Ευρωπαίους συμμάχους λόγω της έλλειψης στήριξης στον πόλεμό του στο Ιράν. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε συναντήθηκε με τον Αμερικανό πρόεδρο την Τετάρτη σε μια προσπάθεια εκτόνωσης των εντάσεων. Ο Ρούτε συμμετείχε στη συζήτηση των Ευρωπαίων ηγετών μέσω τηλεδιάσκεψης.

Το υπόβαθρο της επερχόμενης συνόδου του ΝΑΤΟ είναι η σταδιακή μείωση της παρουσίας της Ουάσιγκτον στην Ευρώπη, όχι μόνο σε επίπεδο συμβατικών στρατιωτικών μέσων αλλά και των λεγόμενων στρατηγικών πολλαπλασιαστών ισχύος: της υλικοτεχνικής υποστήριξης, των δομών διοίκησης και των υποδομών που στηρίζουν την ικανότητα προβολής και διατήρησης στρατιωτικής ισχύος.

«Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, στο σχήμα E5, για να επιβεβαιώσουμε ότι οι χώρες μας θα διαφυλάξουν την ευρωπαϊκή και τη διατλαντική ενότητα», δήλωσε ο Τουσκ στη συνέντευξη Τύπου.

Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ εξαπέλυσε δριμεία κριτική στους συμμάχους του ΝΑΤΟ σε συνάντηση υπουργών Άμυνας στις Βρυξέλλες, καλώντας τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική τους ασφάλεια, καθώς ανακοίνωσε μια εξάμηνη επανεξέταση των επιπέδων των αμερικανικών δυνάμεων στην ήπειρο.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο καγκελάριος Μερτς επεσήμανε ότι όλες οι εμπλεκόμενες χώρες έχουν δεσμευθεί να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες, κάτι που, όπως ο ίδιος θεωρεί, «θέτει τα θεμέλια για μια πιο ισορροπημένη διατλαντική εταιρική σχέση».

Το πώς θα ενισχυθεί ο ευρωπαϊκός πυλώνας του ΝΑΤΟ και θα αντικατασταθούν σταδιακά οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες στην περιοχή, με το σχήμα E5 σε ρόλο πρωταγωνιστή, ήταν το κεντρικό ερώτημα που είχαν μπροστά τους την Τετάρτη οι μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης.

Ο Μερτς ανέφερε ότι οι δυνάμεις του E5 συμφώνησαν να συντονιστούν στενά για να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες αμυντικές προκλήσεις, όπως τα όπλα μεγάλου βεληνεκούς, την αντιαεροπορική άμυνα και την τεχνητή νοημοσύνη.

«Συμφωνούμε όλοι σαφώς ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, ακολουθώντας με αποφασιστικότητα τον δρόμο που έχει χαράξει προς μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή συνιστώσα της Ατλαντικής Συμμαχίας», δήλωσε η Μελόνι.

ΠΗΓΗ: euronews.gr