Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ δήλωσε βέβαιος ότι ο πιθανός διάδοχός του, Άντι Μπέρναμ, θα διατηρήσει τη δέσμευση του Ηνωμένου Βασιλείου στην άμυνα, παρουσιάζοντας σχέδιο επενδύσεων ύψους 15 δισ. λιρών (20 δισ. δολαρίων) για τον εκσυγχρονισμό των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων.
Σύμφωνα με το Bloomberg, o Στάρμερ υποστήριξε ότι ο χαρακτήρας του σύγχρονου πολέμου «αλλάζει μπροστά στα μάτια μας», παρουσιάζοντας νέες επενδύσεις σε drones και προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο του πολυαναμενόμενου Σχεδίου Επενδύσεων στην Άμυνα. Το σχέδιο προβλέπει αύξηση των στρατιωτικών δαπανών σε σχεδόν 80 δισ. λίρες ετησίως έως το 2029.
Επενδύσεις σε drones και τεχνητή νοημοσύνη
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει περίπου 5 δισ. λίρες για drones και αυτόνομα οπλικά συστήματα τα επόμενα τέσσερα χρόνια, αποτελώντας τη μεγαλύτερη επένδυση της χώρας μέχρι σήμερα στις συγκεκριμένες τεχνολογίες.
Ο Στάρμερ δήλωσε ότι οι αμυντικές δαπάνες θα αυξηθούν στο 2,7% του ΑΕΠ έως το 2030, ποσοστό χαμηλότερο από το 3% που επιδίωκε ο πρώην υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι.
«Ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγουμε τον πόλεμο είναι να προετοιμαστούμε γι’ αυτόν. Ο καλύτερος τρόπος για να αμυνθούμε είναι να αποτρέψουμε», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός σε ομιλία του στο Μπέρκσαϊρ, προσθέτοντας ότι το σχέδιο θα οδηγήσει σε «μετασχηματισμό των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων σε βάθος γενιάς».
Στόχος αμυντικές δαπάνες στο 2,7% του ΑΕΠ
Ο Στάρμερ επιδιώκει να ενισχύσει την πολιτική του παρακαταθήκη, μόλις οκτώ ημέρες μετά την ανακοίνωση της αποχώρησής του από την ηγεσία των Εργατικών και την πρωθυπουργία.
Έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει το πρόγραμμα ως «τη μεγαλύτερη διατηρήσιμη αύξηση των αμυντικών δαπανών από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου», με τις δαπάνες να αναμένεται να φθάσουν το 2,6% του ΑΕΠ από το επόμενο έτος.
«Αυτό το σχέδιο αντιπροσωπεύει την καλύτερη εκτίμησή μας για το τι χρειάζεται η χώρα αυτή τη στιγμή και αποτελεί μια πλατφόρμα πάνω στην οποία γνωρίζω ότι θα χτίσει ο διάδοχός μου», δήλωσε ο Στάρμερ.
Ο επικρατέστερος διάδοχός του θεωρείται ο Μπέρναμ, πρώην δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, ο οποίος επέστρεψε πρόσφατα στη Βουλή των Κοινοτήτων και μέχρι στιγμής είναι ο μοναδικός υποψήφιος για την ηγεσία.
Αντιδράσεις για τη χρηματοδότηση
Το αμυντικό σχέδιο έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης. Η δημοσίευσή του αναβλήθηκε επανειλημμένα λόγω διαφωνιών μεταξύ του υπουργείου Οικονομικών και του Τζον Χίλι, ο οποίος υποστήριζε ότι απαιτούνταν επιπλέον 28 δισ. λίρες για την κάλυψη των αναγκών της άμυνας.
Όταν εγκρίθηκαν τελικά μόλις 13,5 δισ. λίρες, ο Χίλι παραιτήθηκε, υποστηρίζοντας ότι οι προβλεπόμενοι πόροι δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων απειλών.
Αντίθετα, η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς χαρακτήρισε την άμυνα «καθοριστικό πυλώνα» της ηγεσίας Στάρμερ, σημειώνοντας ότι η στάση του απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις θα αποτελέσει μέρος της πολιτικής του κληρονομιάς.
Πού θα βρεθούν τα χρήματα
Ο νέος υπουργός Άμυνας Νταν Τζάρβις εξασφάλισε επιπλέον 1,5 δισ. λίρες από το υπουργείο Οικονομικών και αναμένεται να παρουσιάσει αναλυτικά το σχέδιο στη Βουλή των Κοινοτήτων.
Παράλληλα, ο Στάρμερ επανέλαβε τη δέσμευση της Βρετανίας προς το ΝΑΤΟ για αύξηση των συνολικών δαπανών ασφάλειας -συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων υποδομών και ενεργειακής ασφάλειας- στο 5% του ΑΕΠ, με στόχο το ποσοστό να φθάσει στο 4,2% έως το τέλος της δεκαετίας.
Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση εξέτασε το ενδεχόμενο έκδοσης αμυντικών ομολόγων, αλλά το απέρριψε καθώς θα οδηγούσε σε υψηλότερα επιτόκια.
Αντί αυτού, η χρηματοδότηση θα προέλθει από ανακατανομή πόρων μεταξύ υπουργείων και επενδυτικών προγραμμάτων. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένα έργα σε τομείς όπως οι μεταφορές και η ενέργεια ενδέχεται να καθυστερήσουν ή να μην υλοποιηθούν όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί.