Ο πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Αϊζενκότ έχει ξεπεράσει τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου σε αρκετές δημοσκοπήσεις, καθώς το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι οι βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν στις 27 Οκτωβρίου.
Το κοινοβούλιο αναμένεται να διαλυθεί την Παρασκευή, αφού εγκρίνει επισήμως την ημερομηνία των εκλογών, κλείνοντας μια τετραετία που πολλοί χαρακτηρίζουν ως την πιο ταραχώδη στην ιστορία του ισραηλινού πολιτικού συστήματος, σύμφωνα με όσα μεταδίδουν οι Financial Times.
Την ίδια ώρα, το νεοσύστατο κόμμα του Αϊζενκότ, Yashar («Ίσια»), έχει αναδειχθεί την τελευταία εβδομάδα στη μεγαλύτερη δυνητική πολιτική δύναμη της επόμενης Κνεσέτ, ξεπερνώντας το κυβερνών Λικούντ του Νετανιάχου.
Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα Kan, το Yashar συγκεντρώνει 24 έδρες, έναντι 23 εδρών για το Λικούντ στο κοινοβούλιο των 120 εδρών. Αντίστοιχα αποτελέσματα κατέγραψε και έρευνα του Channel 13 την περασμένη εβδομάδα.
Στην ίδια δημοσκόπηση, το 41% των ερωτηθέντων θεωρεί τον Αϊζενκότ καταλληλότερο για πρωθυπουργό, έναντι 37% που προτιμά τον Νετανιάχου.
Δύσκολος ο σχηματισμός κυβέρνησης
Παρά την άνοδο του Αϊζενκότ, αναλυτές επισημαίνουν ότι ο δρόμος προς τον σχηματισμό κυβέρνησης παραμένει περίπλοκος, καθώς τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης που αντιτίθενται στον Νετανιάχου εξακολουθούν να υπολείπονται λίγων εδρών από το όριο των 61 εδρών που απαιτείται για κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η δημοτικότητα του Αϊζενκότ αυξάνεται σταθερά από τα τέλη Απριλίου, όταν οι πρώην πρωθυπουργοί Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ προχώρησαν σε συγχώνευση των πολιτικών τους δυνάμεων.
Το νέο κεντρώο κόμμα τους, με την ονομασία Together, εμφανίζεται πλέον να περιορίζεται μεταξύ 15 και 18 εδρών στις δημοσκοπήσεις.
Παράλληλα, αρκετοί ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασίας με τα αραβοϊσραηλινά κόμματα, τα οποία αναμένεται να καταλάβουν περίπου 10 έδρες, περιπλέκοντας περαιτέρω τα σενάρια κυβερνητικού σχηματισμού.
Πίεση στον Νετανιάχου
Ο σημερινός κυβερνητικός συνασπισμός του Νετανιάχου, που στηρίζεται στο Λικούντ, ακροδεξιά κόμματα και υπερορθόδοξες παρατάξεις, εμφανίζεται να υπολείπεται σημαντικά της αντιπολίτευσης στις δημοσκοπήσεις.
Στις τελευταίες ημέρες λειτουργίας της σημερινής Κνεσέτ, η κυβέρνηση επιχειρεί να περάσει σειρά αμφιλεγόμενων νομοσχεδίων, μεταξύ των οποίων και μέτρα που διατηρούν τις εξαιρέσεις από τη στρατιωτική θητεία για τους υπερορθόδοξους συμμάχους του Νετανιάχου.
Αντίθετα, ο Αϊζενκότ έχει αναγάγει την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία σε βασικό άξονα της προεκλογικής του εκστρατείας.
«Στις 27 Οκτωβρίου θα είναι η νίκη εκείνων που υπηρετούν, εργάζονται και θυσιάζονται για τη χώρα μας. Το Ισραήλ πρέπει να νικήσει και θα νικήσει», έγραψε στην πλατφόρμα Χ.
Η σκιά του πολέμου
Η κυβέρνηση Νετανιάχου βρέθηκε αντιμέτωπη με πολύμηνες διαδηλώσεις το 2023 λόγω της αμφιλεγόμενης μεταρρύθμισης της Δικαιοσύνης.
Στη συνέχεια ακολούθησε η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, που θεωρήθηκε η μεγαλύτερη αποτυχία ασφαλείας στην ιστορία του Ισραήλ και οδήγησε στον πόλεμο στη Γάζα.
Έκτοτε, το Ισραήλ έχει εμπλακεί σε πολλαπλά μέτωπα στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων συγκρούσεων με το Ιράν, τον Λίβανο και την Υεμένη.
Παρά τις δυσκολίες, οι σύμμαχοι του Νετανιάχου προβάλλουν ως επιτυχία το γεγονός ότι η κυβέρνηση ολοκληρώνει την πλήρη θητεία της, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες.
Οι προσωπικές απώλειες του Αϊζενκότ
Οι προσωπικές θυσίες του Αϊζενκότ είναι ευρέως γνωστές στο Ισραήλ. Ο γιος του, Γκαλ Αϊζενκότ, σκοτώθηκε πολεμώντας στη Γάζα τον Δεκέμβριο του 2023, ενώ δύο ανιψιοί του έχασαν επίσης τη ζωή τους σε μάχες κατά της Χαμάς.
Ο Αϊζενκότ συμμετείχε στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο του Νετανιάχου, όμως αργότερα συγκρούστηκε μαζί του για τη στρατηγική του πολέμου και ιδιαίτερα για τη διαχείριση των διαπραγματεύσεων σχετικά με την απελευθέρωση των Ισραηλινών ομήρων.
Ο Νετανιάχου και οι σύμμαχοί του στα δεξιά μέσα ενημέρωσης προσπαθούν να παρουσιάσουν τον Αϊζενκότ ως υπερβολικά ήπιο απέναντι στους εχθρούς του Ισραήλ.
Αυτό στο οποίο συμφωνούν τόσο οι υποστηρικτές όσο και οι αντίπαλοι του Νετανιάχου είναι ότι μέχρι την ημέρα των εκλογών απομένουν περίπου 100 ημέρες, διάστημα κατά το οποίο όλα μπορούν να αλλάξουν.
Παρά τη δημοσκοπική του άνοδο, οι περισσότεροι αναλυτές προειδοποιούν ότι τίποτα δεν έχει κριθεί ακόμη.
«Ο Νετανιάχου ξέρει πώς να επιβιώνει πολιτικά. Πολλά μπορούν να συμβούν μέχρι τις εκλογές», δήλωσε ο πολιτικός σύμβουλος Ναντάβ Στράουχλερ. «Πολλοί πόνταραν εναντίον του στο παρελθόν και συνήθως έχασαν».