Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τη διοργάνωση συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στη χώρα του, παρά τις έντονες παρασκηνιακές προσπάθειες που κατέβαλε κατά τη διάρκεια της συνάντησης των ηγετών της Συμμαχίας στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ο Ράμα επιδίωκε τις τελευταίες εβδομάδες να κλειδώσει τη φιλοξενία της συνόδου του 2027 από την Αλβανία. Για να ενισχύσει τη θέση της χώρας του, προχώρησε ακόμη και σε δανεισμό προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες ίσες με το 2% του ΑΕΠ, ενώ δεσμεύθηκε και στη συμμετοχή στο πρόγραμμα PURL, μέσω του οποίου οι σύμμαχοι αγοράζουν αμερικανικά όπλα για την Ουκρανία.
Ωστόσο, η συμπεριφορά του στη σύνοδο φέρεται να προκάλεσε επιφυλάξεις σε αρκετούς ηγέτες, χωρίς να προσφέρει τη διαβεβαίωση που αναζητούσε η Συμμαχία, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις.
Η αναφορά σε «σουλτάνο» και η πίεση προς το ΝΑΤΟ
Κατά τη διάρκεια κλειστής συνεδρίασης, ο Ράμα φέρεται να αποκάλεσε τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, «σουλτάνο», σε μια -κατά τα φαινόμενα χιουμοριστική- αναφορά στην εικόνα ισχυρού ηγέτη που τον συνοδεύει.
Σύμφωνα με δύο άτομα που συμμετείχαν στη συνάντηση, το σχόλιο προκάλεσε αμηχανία σε ορισμένους παρευρισκόμενους, παρότι οι δύο ηγέτες διατηρούν στενές σχέσεις εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός φέρεται επίσης να ήταν ιδιαίτερα πιεστικός ως προς το αίτημα φιλοξενίας της επόμενης συνόδου, υποστηρίζοντας ότι ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, του είχε υποσχεθεί τη διοργάνωση και προτείνοντας μάλιστα να απευθυνθούν στον Ντόναλντ Τραμπ εάν υπήρχε κάποιο πρόβλημα.
Παρά ταύτα, η τελική ανακοίνωση της συνόδου δεν περιλάμβανε καμία αναφορά στον τόπο ή τον χρόνο διεξαγωγής της επόμενης συνάντησης κορυφής.
Δάνεια για αύξηση των αμυντικών δαπανών
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα, η Αλβανία δεχόταν πιέσεις τα τελευταία χρόνια να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες ώστε να τηρήσει τις δεσμεύσεις της προς τη Συμμαχία.
Λίγο πριν από τη σύνοδο, η κυβέρνηση εξασφάλισε δάνειο 302 εκατ. δολαρίων από τις ΗΠΑ για την αγορά οπλικών συστημάτων, απόφαση που εγκρίθηκε στις 19 Ιουνίου.
Η κίνηση αυτή επέτρεψε στα Τίρανα να αυξήσουν τον αμυντικό προϋπολογισμό στο 2,15% του ΑΕΠ το 2026, ξεπερνώντας οριακά τον στόχο του ΝΑΤΟ. Το 2025 η Αλβανία ήταν η χώρα με τις χαμηλότερες αμυντικές δαπάνες στη Συμμαχία, διαθέτοντας μόλις 1,48% του ΑΕΠ για την άμυνα.
Υπενθυμίζεται ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ έχουν δεσμευθεί να αυξήσουν τις βασικές αμυντικές δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035, μετά τις πιέσεις που άσκησε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Το «χαρτί» των επενδύσεων της οικογένειας Τραμπ
Παρά την αποτυχία του να εξασφαλίσει τη διοργάνωση της συνόδου, ο Ράμα εξακολουθεί να διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα στις σχέσεις του με την αμερικανική πλευρά: τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις που προωθεί η οικογένεια Τραμπ στις αλβανικές ακτές.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός έχει στηρίξει τα σχέδια του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Αμερικανού προέδρου, για την ανάπτυξη δύο πολυτελών θερέτρων στη νότια Αλβανία, παρά τις αντιδράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων και κινημάτων κατά της διαφθοράς.
Ωστόσο, κανένα από τα δύο έργα δεν αναμένεται να είναι έτοιμο να υποδεχθεί επισκέπτες πριν από τη λήξη της προεδρικής θητείας του Τραμπ το 2029.