Ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να επιβάλει νέο γύρο δασμών σε δεκάδες χώρες ακόμη και μέσα στην εβδομάδα, παρά το γεγονός ότι οι σύμβουλοί του τον προειδοποιούν πως η αναβίωση του εμπορικού πολέμου ενδέχεται να προκαλέσει οικονομικούς κραδασμούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οπως μεταδίδουν οι Financial Times, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τους σχεδιασμούς, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν καταρτίσει εναλλακτικά σενάρια που θα επιτρέψουν στον πρόεδρο να επιβάλει νέους δασμούς σε δεκάδες χώρες, καθώς οι παγκόσμιοι δασμοί ύψους 10% που ισχύουν σήμερα εκπνέουν αργότερα μέσα στην εβδομάδα.
Τη Δευτέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε δασμούς 50% στα προϊόντα από τον Καναδά, ενώ είχε ήδη επιβάλει δασμό 25% στις εισαγωγές από τη Βραζιλία, επιβεβαιώνοντας ότι εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τους δασμούς ως βασικό εργαλείο πίεσης προς τους εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Νομική διέξοδος μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου
Οι νέοι δασμοί έρχονται μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών νωρίτερα φέτος να ακυρώσει τους αμοιβαίους δασμούς που είχαν επιβληθεί μετά την ανακοίνωση της λεγόμενης «Ημέρας Απελευθέρωσης» (Liberation Day) τον Απρίλιο του 2025.
Μετά την απόφαση αυτή, η Ουάσιγκτον υιοθέτησε από τον Φεβρουάριο καθεστώς γενικού δασμού 10%, το οποίο λήγει την Παρασκευή. Το νέο πακέτο δασμών αναμένεται να βασιστεί σε έρευνα για πρακτικές καταναγκαστικής εργασίας, δίνοντας στον πρόεδρο τη δυνατότητα να παρακάμψει τις έκτακτες εξουσίες που ακυρώθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Αν και οι πρώτοι νέοι δασμοί εκτιμάται ότι θα κινηθούν στα επίπεδα του 10%, η κυβέρνηση διεξάγει και άλλες έρευνες που θα μπορούσαν να της προσφέρουν τη νομική βάση για την επιβολή ακόμη υψηλότερων συντελεστών.
Οι προειδοποιήσεις των συμβούλων και ο πολιτικός κίνδυνος
Στο παρασκήνιο, ανώτεροι κυβερνητικοί αξιωματούχοι συμβουλεύουν τον Ντόναλντ Τραμπ να διατηρήσει τη σταθερότητα στις εμπορικές σχέσεις και να τηρήσει τις συμφωνίες που είχε συνάψει η Ουάσιγκτον με εμπορικούς εταίρους για τη μείωση των δασμών τους το 2025, σύμφωνα με δύο πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα.
Η προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να επαναφέρει τον εμπορικό πόλεμο συμπίπτει με την κλιμάκωση της έντασης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, η οποία έχει προκαλέσει αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και αυξάνει τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Ο πόλεμος έχει επιβαρύνει την καθημερινότητα των Αμερικανών πολιτών, οδηγώντας την τιμή της βενζίνης πάνω από τα 4 δολάρια ανά γαλόνι αυτή την εβδομάδα και εντείνοντας τη δυσαρέσκεια για το υψηλό κόστος ζωής.
Δημοσκόπηση της Focaldata, που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα μέσα στον μήνα για λογαριασμό των Financial Times, έδειξε ότι περισσότεροι από τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων αποδοκιμάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ διαχειρίζεται το ζήτημα του κόστους ζωής.
«Νομίζω ότι ο σημαντικότερος παράγοντας που επηρεάζει τους δασμολογικούς συντελεστές είναι το πολιτικό κλίμα και οι ανησυχίες για το κόστος ζωής, που περιορίζουν τη δυνατότητα του Τραμπ να κλιμακώσει περαιτέρω την κατάσταση», δήλωσε ο Μάικλ Σμαρτ, διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής εταιρείας Rock Creek Global Advisors με έδρα την Ουάσιγκτον.
Οι δασμοί που ενδέχεται να ανακοινωθούν αυτή την εβδομάδα θα κυμαίνονται μεταξύ 10% και 12,5% και θα επιβληθούν σε 60 χώρες λόγω πρακτικών καταναγκαστικής εργασίας. Η πρόταση διατυπώθηκε για πρώτη φορά από Αμερικανούς αξιωματούχους αρμόδιους για το εμπόριο τον Ιούνιο.
Οι έρευνες που ανοίγουν τον δρόμο για νέους δασμούς
Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την έρευνα τον Μάρτιο, βάσει του Άρθρου 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974 (Section 301 of the Trade Act of 1974), παράλληλα με μια δεύτερη έρευνα για την πλεονάζουσα μεταποιητική παραγωγική ικανότητα, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δημόσιες ακροάσεις σχετικά με τις προτεινόμενες παρεμβάσεις.
Η δεύτερη αυτή έρευνα αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Κίνα, τη Σιγκαπούρη, την Ελβετία, τη Νορβηγία, την Ινδονησία, τη Μαλαισία, την Καμπότζη, την Ταϊλάνδη, τη Νότια Κορέα, το Βιετνάμ, την Ταϊβάν, το Μπανγκλαντές, το Μεξικό, την Ιαπωνία και την Ινδία.
Η νέα προσέγγιση στην επιβολή δασμών αναδεικνύει ότι η αμερικανική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να βασίζεται σε ένα σύνθετο πλέγμα διαδικαστικών νομοθετικών διατάξεων για την επιβολή υψηλών δασμών, αντί να μπορεί να επιβαρύνει σχεδόν άμεσα τις χώρες με πολύ υψηλούς δασμούς μέσω των έκτακτων προεδρικών εξουσιών.