Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι το Συμβούλιο Ειρήνης κατέληξε σε συμφωνία με τη Χαμάς για τον πλήρη αφοπλισμό της οργάνωσης και τη μεταβίβαση του πολιτικού και του τομέα ασφαλείας της Γάζας σε νέα παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση.
Αν εφαρμοστεί, η συμφωνία αποτελεί βασικό πυλώνα του ειρηνευτικού σχεδίου 20 σημείων του Τραμπ για τη Γάζα και ανοίγει τον δρόμο για την ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα. Ωστόσο, η υλοποίησή της προβλέπει μια πολύπλοκη διαδικασία αμοιβαίων και ανεξάρτητα επαληθευμένων βημάτων, η οποία εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου επτά έως οκτώ μήνες.
«Σήμερα, το Συμβούλιο Ειρήνης κατέληξε σε ΙΣΤΟΡΙΚΗ συμφωνία για τον ΠΛΗΡΗ ΑΦΟΠΛΙΣΜΟ της Χαμάς και όλων των άλλων ένοπλων ομάδων στη Γάζα. Αυτό είναι ένα μνημειώδες βήμα προς τη διαρκή ειρήνη και ασφάλεια», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Χαμάς αποδέχθηκε τους όρους της συμφωνίας ύστερα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις με τη διαμεσολάβηση του Κατάρ, της Αιγύπτου και της Τουρκίας.
Η οργάνωση θα αποχωρήσει από κάθε ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας, ενώ τη διοίκηση θα αναλάβει η νέα Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG), η οποία θα αντικαταστήσει τόσο τη Χαμάς όσο και την Παλαιστινιακή Αρχή.
Η διαδικασία αποστρατιωτικοποίησης θα εξελίσσεται σταδιακά ανά περιοχή. Η πολιτική αστυνομία της Χαμάς θα παραδώσει πρώτα τον οπλισμό της στη νέα παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη, ενώ στη συνέχεια θα παροπλιστούν τα βαρέα όπλα, θα αποσυναρμολογηθούν οι σήραγγες και τα εργοστάσια όπλων και θα συλλεχθούν τα φορητά όπλα. Αντίστοιχη υποχρέωση θα έχουν και οι υπόλοιπες ένοπλες οργανώσεις που δρουν στη Γάζα.
Επιφυλάξεις για την εφαρμογή
Παρά την ανακοίνωση, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα για την εφαρμογή της συμφωνίας. Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η Χαμάς θα παραδώσει πράγματι τον οπλισμό της.
Την ίδια ώρα, ο αξιωματούχος της Χαμάς Γκάζι Χαμάντ δήλωσε στο Al Jazeera ότι η οργάνωση δεν πρόκειται να προχωρήσει σε κανένα βήμα αφοπλισμού πριν από την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Λωρίδα της Γάζας, θέση που διαφοροποιείται από την περιγραφή του Τραμπ περί σταδιακής και παράλληλης εφαρμογής των δεσμεύσεων.
Διεθνής δύναμη και αποχώρηση του Ισραήλ
Το σχέδιο προβλέπει τη συγκρότηση διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, η οποία θα συνδράμει στην εκπαίδευση της νέας παλαιστινιακής αστυνομίας, στη συλλογή των όπλων και στην ανάπτυξή της στις περιοχές μεταξύ των παλαιστινιακών διοικητικών ζωνών και των ισραηλινών δυνάμεων.
Παράλληλα, η αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα θα πραγματοποιηθεί σταδιακά, βάσει χρονοδιαγράμματος που εξακολουθεί να οριστικοποιείται. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται σε στενό συντονισμό με την ισραηλινή πλευρά, ενώ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι όλες οι δεσμεύσεις θα τηρηθούν.
Ο ρόλος των μεσολαβητών
Καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις διαδραμάτισαν η Αίγυπτος, το Κατάρ και η Τουρκία, που, σύμφωνα με το Axios, άσκησαν πιέσεις στη Χαμάς να αποδεχθεί τη συμφωνία.
Ο Τραμπ ευχαρίστησε μέσω της ανάρτησής του τις τρεις χώρες για τις προσπάθειές τους, καθώς και την ομάδα του, «της οποίας η ακούραστη δουλειά κατέστησε δυνατή αυτή την ιστορική εξέλιξη».
Κλείνοντας την ανάρτησή του, υπογράμμισε ότι «η απειλή που προέκυψε από τη Γάζα στις 7 Οκτωβρίου δεν θα επιτραπεί να αναβιώσει», ενώ τόνισε πως «βάσει αυτής της συμφωνίας, η Γάζα θα περάσει επιτέλους στα χέρια μιας νέας παλαιστινιακής κυβέρνησης που θα υπηρετεί τον λαό της».
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, το Ιράν επιχείρησε να αποτρέψει την υπογραφή της, προτρέποντας τη Χαμάς να καθυστερήσει τη διαδικασία, χωρίς όμως αποτέλεσμα.