Το Ιράν θα μεταβεί σε μια «πλήρως επιθετική» στρατιωτική στάση, καθώς οι προσπάθειες διαπραγμάτευσης για τερματισμό του πολέμου με τις ΗΠΑ έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, δήλωσε τη Δευτέρα στο Reuters ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, καθώς η Ουάσινγκτον απέκλεισε την παράταση της προσωρινής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Η φαινομενική πρόοδος προς τις ειρηνευτικές συνομιλίες και η επανέναρξη της διέλευσης πετρελαιοφόρων από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ έχουν ανακοπεί, απειλώντας να παρατείνουν τη σύγκρουση που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν με επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
«Οι ιρανικοί φορείς πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να κλιμακώσουν τις εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς το Ιράν θα είναι έτοιμο να λάβει αποφάσεις και να αναλάβει δράση», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη θα πραγματοποιήσει μια «έγκαιρη και ακριβή» στρατιωτική επίθεση για να διαρρήξει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό, εάν αποτύχει η διπλωματία.
Ένα μνημόνιο κατανόησης που υπογράφηκε τον Ιούνιο για τον τερματισμό του πολέμου έδινε στο Ιράν και τις ΗΠΑ προθεσμία έως χθες για να καταλήξουν σε οριστική ειρηνευτική συμφωνία.
Το μνημόνιο, που υπογράφηκε στις 17 Ιουνίου, προέβλεπε χρονικό πλαίσιο 60 ημερών για μια ευρύτερη συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τις αμερικανικές κυρώσεις.
Η συμφωνία, η οποία κήρυττε την «άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα», γρήγορα κατέρρευσε λόγω διαφωνίας σχετικά με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, του στενού θαλάσσιου διαύλου μέσω του οποίου διερχόταν πριν από τον πόλεμο το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους τη Δευτέρα εάν οι ΗΠΑ επιδίωκαν να παρατείνουν την προσωρινή συμφωνία του Ιουνίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απάντησε αρνητικά.
Σε μια ένδειξη διπλωματικής κινητικότητας, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ο Τραμπ είχε ανοίξει παρασκηνιακές συνομιλίες με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, οι οποίοι έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη ισχύ κατά τη διάρκεια του πολέμου και ελέγχουν μεγάλα τμήματα των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων και της οικονομίας.
Το Axios, επικαλούμενο δύο πηγές με άμεση γνώση, μετέδωσε ότι η πρώην διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Τάλσι Γκάμπαρντ μίλησε με έναν Ιρακινό Κούρδο ηγέτη που διατηρεί στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης και ότι, μέσω αυτού του διαμεσολαβητή, οι ΗΠΑ μετέφεραν μήνυμα στον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγό Αχμάντ Βαχίντι. Το Fox News μετέδωσε αργότερα ότι ο Τραμπ επιβεβαίωσε το δημοσίευμα σε τηλεφωνική συνέντευξη.
Η κυβέρνηση Τραμπ ανησυχούσε για το κατά πόσο οι Ιρανοί διαπραγματευτές που βρίσκονταν απέναντί της στο τραπέζι εκπροσωπούσαν πράγματι τους Φρουρούς της Επανάστασης, ανέφερε το Axios, σε μια περίοδο κατά την οποία το Reuters μετέδιδε ότι ο Βαχίντι είχε καταστεί κομβικό πρόσωπο. Ο Βαχίντι απάντησε ότι ήταν ευθυγραμμισμένος με τους Ιρανούς διαπραγματευτές, σύμφωνα με το Axios.
«Δεν μπορώ να υπεισέλθω στις λεπτομέρειες, αλλά θα πω ότι οι συνομιλίες μεταξύ της κυβέρνησης των ΗΠΑ και διαφορετικών τμημάτων της ιρανικής κυβέρνησης, σε όλα τα επίπεδα, είναι πιθανότατα πιο εκτεταμένες από ποτέ», δήλωσε ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ και ειδικός απεσταλμένος, σε ξεχωριστή συνέντευξη τη Δευτέρα στον Τρέι Γινγκστ, επικεφαλής ανταποκριτή εξωτερικού του Fox News Channel.
Ο απειλεί το Ομάν
Το Ιράν δήλωσε ότι το σημείο 5 του Μνημονίου Κατανόησης τού έδινε το δικαίωμα να διαχειρίζεται τα Στενά, τα οποία μοιράζεται με το Ομάν, σύμμαχο των ΗΠΑ, ενώ οι ΗΠΑ απέρριψαν αυτή την ερμηνεία. Οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν όταν το Ιράν άρχισε να πλήττει πλοία που, όπως υποστήριξε, προσπαθούσαν να διαπλεύσουν τα Στενά του Ορμούζ μέσω μη εγκεκριμένης διαδρομής, και ο Τραμπ δήλωσε στις 7 Ιουλίου ότι το σύμφωνο είχε «τελειώσει».
Ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι ΗΠΑ πρέπει να εκπληρώσουν το σύνολο των προβλέψεων του Μνημονίου Κατανόησης μέσα σε λίγες εβδομάδες, ως προϋπόθεση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Παρότι το Ιράν προβάλλει εικόνα ανθεκτικότητας στον πόλεμο, οι ηγέτες του ανησυχούν ότι η απειλή περαιτέρω οικονομικής τιμωρίας θα μπορούσε να επιδεινώσει τις δυσκολίες, να αναζωπυρώσει την κοινωνική αναταραχή και να διαβρώσει περαιτέρω τη νομιμοποίηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με τρεις Ιρανούς αξιωματούχους.
Το Ιράν εισήλθε στον πόλεμο με υψηλό πληθωρισμό, εξασθενημένο νόμισμα, ενεργειακές ελλείψεις, κυρώσεις και βαθιές διαρθρωτικές αδυναμίες, και τώρα πρέπει να αντιμετωπίσει κατεστραμμένες υποδομές, διαταραχές στο εμπόριο, απώλειες παραγωγής και το κόστος ανοικοδόμησης.
Το Ιράν διεξάγει παράλληλα διαπραγματεύσεις με το Ομάν για μια συμφωνία σχετικά με τη διαχείριση των Στενών και υποστηρίζει ότι βρίσκονται κοντά σε συμφωνία. Ο Τραμπ απάντησε στις διαπραγματεύσεις αυτές με απειλή κατά του κράτους του Κόλπου, το οποίο αποτελεί επί μακρόν εταίρο των ΗΠΑ στον τομέα της ασφάλειας. «Αν το Ομάν σταθεί εμπόδιο, θα το βομβαρδίσουμε ανελέητα», δήλωσε ο Τραμπ στο Fox News.
Τα futures αναφοράς του αργού πετρελαίου Brent έχουν εκτιναχθεί κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, φτάνοντας σε υψηλό 126 δολαρίων το βαρέλι, περίπου 75% πάνω από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο. Το αργό Brent έκλεισε τη Δευτέρα με άνοδο άνω των 2 δολαρίων, στα 90,87 δολάρια το βαρέλι και τώρα κινείται πάνω από τα 91 δολάρια.
Για τους Αμερικανούς που θα ψηφίσουν στις εκλογές για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο, οι τιμές της βενζίνης έχουν αυξηθεί πάνω από τα 4 δολάρια ανά γαλόνι, από λιγότερο από 3 δολάρια πριν από τον πόλεμο.