Η γαλλική νεολαία κλιμακώνει τις διαμαρτυρίες της, έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες στα σχολεία και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά και καταγγέλλοντας περιστατικά αστυνομικής βίας.
Αυτό που ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου με αποκλεισμούς σχολείων σε τοπικό επίπεδο έχει εξελιχθεί σε πανεθνικό κίνημα, με μαθητές και φοιτητές να επιδιώκουν να φέρουν τα αιτήματά τους στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας.
«Ακούστε μας και θα σταματήσουμε», δήλωσε η 18χρονη Νεσρίν σε αστυνομικούς που είχαν αναπτυχθεί έξω από το λύκειό της στο Παρίσι, αποτυπώνοντας την ένταση που επικρατεί μεταξύ των νέων και των αρχών.
Στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων βρίσκονται τα προβλήματα στις σχολικές υποδομές, τα υπερφορτωμένα προγράμματα, οι ελλείψεις εκπαιδευτικών και οι δυσκολίες πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Παράλληλα, οι διαδηλωτές εκφράζουν ευρύτερη δυσαρέσκεια για την πολιτική κατάσταση στη χώρα, σε μια περίοδο που η προεκλογική συζήτηση αρχίζει να εντείνεται.
Η 14χρονη Παλόμα, από τη Μασσαλία, περιγράφει τις κινητοποιήσεις ως έναν τρόπο διαμαρτυρίας για όσα συμβαίνουν τόσο στα σχολεία όσο και έξω από αυτά. «Όταν μιλάμε κανονικά, δεν μας ακούν», σημειώνει.
Από τους σχολικούς αποκλεισμούς στις μαζικές διαδηλώσεις
Το κίνημα ξεκίνησε από σχολεία στα περίχωρα του Παρισιού και σταδιακά επεκτάθηκε σε ολόκληρη τη χώρα. Στα τέλη Σεπτεμβρίου, η Ένωση Μαθητών Λυκείου (USL) κάλεσε σε πανεθνικούς αποκλεισμούς σχολείων, οι οποίοι συνέπεσαν με ημέρα κινητοποιήσεων στον δημόσιο τομέα, με τη συμμετοχή και φοιτητικών οργανώσεων.
Λίγες ημέρες αργότερα, οι κινητοποιήσεις κλιμακώθηκαν, με επιθέσεις εναντίον διευθυντών σχολείων και εμπρησμούς σχολικών κτιρίων, ενώ αυξήθηκαν και οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις επιβολής του νόμου. Σε εκείνη τη φάση, περισσότερα από 200 εκπαιδευτικά ιδρύματα είχαν αποκλειστεί, ενώ σε πάνω από 1.000 καταγράφονταν προβλήματα στη λειτουργία τους.
Έπειτα από δέκα ημέρες διαμαρτυριών, ο υπουργός Παιδείας της Γαλλίας, Εντουάρ Ζεφρέ, δέχθηκε να συναντηθεί με τις ενώσεις μαθητών λυκείου και δεσμεύθηκε να παρουσιάσει σχέδιο δράσης. Στόχος είναι να επιταχυνθεί η αντικατάσταση των εκπαιδευτικών που απουσιάζουν, να εξεταστεί το σχολικό πρόγραμμα και να ενισχυθεί η «σχολική δημοκρατία».
Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο υπουργός είχε ανακοινώσει τη δημιουργία πλατφόρμας μέσω της οποίας οι μαθητές θα μπορούν να διατυπώνουν τα αιτήματά τους. Από την πλευρά του, ο υπουργός Ανώτερης Εκπαίδευσης, Φιλίπ Μπατίστ, συναντήθηκε με εκπροσώπους φοιτητικών οργανώσεων.
Οι μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις, ωστόσο, έκριναν ότι οι δεσμεύσεις δεν συνοδεύονται από «συγκεκριμένα μέτρα» και ζήτησαν τη συνέχιση των κινητοποιήσεων, καθώς και συνάντηση με τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί.
Σύμφωνα με πρόσωπο από το περιβάλλον του, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν θεωρεί ότι ο υπουργός Παιδείας υποτίμησε την έκταση του κινήματος, δεν προέβλεψε την εξάπλωσή του και δεν εμφανίστηκε τις πρώτες δέκα ημέρες των διαμαρτυριών.
Καταγγελίες για αστυνομική βία και σοβαροί τραυματισμοί
Η τρίτη φάση των κινητοποιήσεων, την περασμένη Τρίτη, σηματοδότησε νέα κλιμάκωση. Με τη στήριξη συνδικάτων εκπαιδευτικών και φοιτητικών οργανώσεων, στις διαδηλώσεις συμμετείχαν από 266.000 έως 450.000 άνθρωποι σε ολόκληρη τη Γαλλία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρατίθενται.
Πέρα από τα αιτήματα για την εκπαίδευση, κεντρική θέση στις διαμαρτυρίες έχουν λάβει τα συνθήματα κατά της αστυνομικής βίας. Στην πόλη Λανς, ένας 15χρονος υπέστη ακρωτηριασμό στο χέρι από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης. Στην Τουρ, ένας 16χρονος έχασε την ακοή του από το ένα αυτί, με την εισαγγελία να αναφέρει ότι τα τραύματά του ήταν «συμβατά» με πλήγμα από εκτοξευτήρα σφαιρών από καουτσούκ.
Ο Λεκορνί απέρριψε τις καταγγελίες περί πολιτικών εντολών για αστυνομική καταστολή, χαρακτηρίζοντάς τες «ψέμα» που «κηλιδώνει την αστυνομία». Παράλληλα, αναφέρθηκε στα περιστατικά ως «ατυχήματα» που «μπορεί να συμβούν», προκαλώντας αντιδράσεις από όσους ζητούν λογοδοσία για τη χρήση αστυνομικής βίας.
Στο πολιτικό πεδίο, ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας και υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές, Ζαν-Λικ Μελανσόν, χαιρέτισε την «πειθαρχία» μιας νεολαίας που, όπως είπε, εξεγείρεται για το μέλλον της. Ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών, Ολιβιέ Φορ, έκανε λόγο για «μια γενιά που εξεγείρεται».
Υπόσχεση για μέτρα έως τα τέλη Οκτωβρίου
Το βράδυ της Πέμπτης, ο Γάλλος πρωθυπουργός δεσμεύθηκε ότι η κυβέρνηση θα παρουσιάσει έως τα τέλη Οκτωβρίου «συγκεκριμένες, άμεσες και πλήρως χρηματοδοτούμενες απαντήσεις» στις διαμαρτυρίες, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Η οργή των νέων δεν προέρχεται από το πουθενά. Κανείς δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος μπροστά στις ανησυχίες που εκφράζουν», δήλωσε.
Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ερώτημα εάν οι κυβερνητικές δεσμεύσεις θα οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση. Μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις, μαζί με συνδικάτα, έχουν ήδη καλέσει σε νέα ημέρα απεργίας και διαδηλώσεων την Τρίτη 13 Οκτωβρίου.
Η Μανόν Μορέ, από το αριστερό φοιτητικό συνδικάτο Unef, χαρακτήρισε τις κινητοποιήσεις «ιστορικές», μιλώντας από την πλατεία της Βαστίλης, όπου συγκεντρώθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι την Πέμπτη. Όπως υποστήριξε, η κυβέρνηση εμφανίζεται «εντελώς ανίκανη να απαντήσει στις διεκδικήσεις των νέων».
«Μέχρι να πέσουν στο τραπέζι τα 10 δισεκατομμύρια, θα συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις», δήλωσε η Σαμπρίν Χαρμπάς, εκπρόσωπος της Φοιτητικής Ένωσης.
Αποφασισμένοι να συνεχίσουν εμφανίζονται και πολλοί μαθητές λυκείου. «Είναι κάπως σαν παιχνίδι ανάμεσα στην κυβέρνηση και εμάς να δούμε ποιος θα υποχωρήσει πρώτος», ανέφερε η 16χρονη Λουσίν.
Με τις προεδρικές εκλογές να απέχουν περίπου έξι μήνες, η έκταση των κινητοποιήσεων και η δυνατότητα της κυβέρνησης να ανταποκριθεί στα αιτήματα των νέων αναμένεται να αποτελέσουν σημαντικό ζήτημα στην πολιτική αντιπαράθεση των επόμενων εβδομάδων.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ